३ ऑक्टोबर: स्वामी रामानंद तीर्थ यांचा जन्मदिन आणि या तारखेच्या इतिहासातील नोंदी

आज ३ ऑक्टोबर, स्वामी रामानंद तीर्थ यांची जयंती. हैदराबाद मुक्तिसंग्राम चळवळीतले ते मोठे स्वातंत्र्यसैनिक, नेते आणि समाजसुधारक होते. त्यांचा जन्म ३ ऑक्टोबर १९०३ रोजी उत्तर प्रदेशमधील लिमगाव येथे झाला, पण आपले कामाचे क्षेत्र म्हणून त्यांनी मराठवाडा निवडला.

हैदराबाद संस्थानातल्या लोकांनी निजामशाहीच्या अत्याचारी राजवटीविरुद्ध लढावे, यासाठी त्यांनी लोकांना प्रेरणा दिली. त्यांच्या नेतृत्वाखाली 'हैदराबाद स्टेट काँग्रेस'ने संस्थानाच्या विलीनीकरणात महत्त्वाची भूमिका बजावली. स्वातंत्र्यानंतर ते संसदेचे सदस्य झाले आणि राजकीय तसेच सामाजिक क्षेत्रात त्यांचे योगदान सुरूच राहिले. २२ जानेवारी १९७२ रोजी त्यांचे निधन झाले. मराठवाड्यातल्या शैक्षणिक विकासावर त्यांच्या विचारांचा मोठा प्रभाव आहे.

३ ऑक्टोबर या तारखेला देशाच्या आणि जगाच्या इतिहासात अनेक घटना घडल्या. १६७० मध्ये शिवाजी महाराजांनी दुसऱ्यांदा सुरत लुटली. १७७८ मध्ये ब्रिटिश दर्यावर्दी कॅप्टन जेम्स कूक अलास्का येथे पोहोचले. १९३२ मध्ये इराकला युनायटेड किंग्डमपासून स्वातंत्र्य मिळाले. १९३५ मध्ये जनरल डी. बोनो यांच्या नेतृत्वाखाली इटलीने इथिओपियाचा पाडाव केला.

१९४२ मध्ये जर्मन व्ही-2 रॉकेट 85 किमी (46 एनएम) या विक्रमी उंचीवर पोहोचले. १९४९ मध्ये युनायटेड स्टेट्समधले कृष्णवर्णीयांच्या मालकीचे पहिले रेडिओ स्टेशन WERD अटलांटा येथे सुरू झाले. १९५२ मध्ये युनायटेड किंग्डमने अण्वस्त्राची यशस्वी चाचणी केली आणि जगातले तिसरे अण्वस्त्रधारी राष्ट्र बनले. १९६२ मध्ये प्रकल्प बुध अंतर्गत सिग्मा 7 मधले यूएस अंतराळवीर वॅली शिर्रा यांना केप कॅनवेरल येथून सहा ऑर्बिटच्या उड्डाणासाठी प्रक्षेपित करण्यात आले.

१९८५ मध्ये स्पेस शटल अटलांटिसने एसटीएस-51-जे मोहिमेवर दोन DSCS-III उपग्रह घेऊन पहिले उड्डाण केले. १९९० मध्ये पूर्व जर्मनी आणि पश्चिम जर्मनी पुन्हा एकत्र झाले. २००८ मध्ये राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज डब्ल्यू. बुश यांनी यूएस आर्थिक व्यवस्थेसाठी 2008 च्या आपत्कालीन आर्थिक स्थिरीकरण कायद्यावर स्वाक्षरी केली.

याच तारखेला काही नावाजलेल्या व्यक्तींचा जन्म झाला. १९०३ मध्ये हैदराबाद संस्थानातल्या स्वातंत्र्य चळवळीचे नेते, समाजसुधारक आणि शिक्षण तज्ञ स्वामी रामानंद तीर्थ यांचा जन्म झाला. १९०७ मध्ये निबंध, लघुकथा, कादंबरी, कविता असे साहित्यप्रकार हाताळणारे लेखक नरहर शेषराव पोहनेरकर यांचा जन्म झाला; त्यांचे निधन २ सप्टेंबर १९९० रोजी झाले. १९१९ मध्ये नोबेल पारितोषिक विजेते अमेरिकन अर्थतज्ञ जेम्स बुकॅनन यांचा जन्म झाला आणि ९ जानेवारी २०१३ रोजी त्यांचे निधन झाले. १९२१ मध्ये ऑस्ट्रेलियन क्रिकेटपटू रे लिंडवॉल यांचा जन्म झाला; २३ जून १९९६ रोजी त्यांचे निधन झाले. १९४७ मध्ये सबवे रेस्टॉरंटचे सहसंस्थापक फ्रेड डेलुका यांचा जन्म झाला; १४ सप्टेंबर २०१५ रोजी त्यांचे निधन झाले. १९४९ मध्ये चित्रपट दिग्दर्शक जे. पी. दत्ता यांचा जन्म झाला.

या तारखेला निधन झालेल्यांचीही नोंद आहे. १८६७ मध्ये शिवणयंत्राचे संशोधक एलियास होवे गेले; त्यांचा जन्म ९ जुलै १८१९ रोजी झाला होता. १८९१ मध्ये फ्रेन्च गणिती एडवर्ड लूकास यांचे निधन झाले; त्यांचा जन्म ४ एप्रिल १८४२ रोजी झाला होता. १९५९ मध्ये विनोदी लेखक, विडंबनकार आणि स्तंभलेखक दत्तात्रय तुकाराम बांदेकर यांचे निधन झाले; त्यांचा जन्म २२ सप्टेंबर १९०९ रोजी झाला होता. १९९५ मध्ये भारतीय लेखक आणि राजकारणी मायलापुर पोन्नुसामी शिवगनम यांचे निधन झाले; त्यांचा जन्म २६ जून १९०६ रोजी झाला होता.

१९९९ मध्ये सोनी कार्पोरेशनचे संस्थापक अकिओ मोरिटा यांचे निधन झाले; त्यांचा जन्म २६ जानेवारी १९२१ रोजी झाला होता. २००७ मध्ये भारतीय पत्रकार आणि लेखक एम. एन. विजयन यांचे निधन झाले; त्यांचा जन्म ८ जून १९३० रोजी झाला होता. २०१२ मध्ये सिक्कीमचे राज्यपाल आणि दिल्लीचे महापौर राहिलेले केदारनाथ सहानी यांचे निधन झाले; त्यांचा जन्म २४ ऑक्टोबर १९२६ रोजी झाला होता.