सप्टेंबरमध्ये सोन्याची आयात 81.27 टक्क्यांनी, चांदीची 49.11 टक्क्यांनी घटली
वाणिज्य मंत्रालयाच्या आकडेवारीनुसार सप्टेंबर 2026 मध्ये सोने आणि चांदीची आयात वार्षिक आधारावर मोठ्या प्रमाणात घसरली आहे. मात्र देशाची एकूण आयात आणि निर्यात दोन्ही वाढली आहेत.
छायाचित्रे सत्यापित केलेली नाहीत
वाणिज्य मंत्रालयाने जारी केलेल्या आकडेवारीनुसार, सप्टेंबर 2026 मध्ये देशातील सोन्याची आयात वार्षिक आधारावर 81.27 टक्क्यांनी घसरली आहे. चांदीच्या आयातीतही 49.11 टक्क्यांची मोठी घसरण नोंदवली गेली आहे. सोने आणि चांदीच्या आयातीच्या ट्रेंडमध्ये मोठा बदल दिसत आहे. पश्चिम आशियातील संकटामुळे जागतिक अर्थव्यवस्थेवर आलेला दबाव आणि देशातील परकीय चलन वाचवण्याचे प्रयत्न यांचा हा परिणाम मानला जात आहे.
यंदा मे 2026 मध्ये सरकारने सोने आणि चांदीसह सर्व प्रमुख मूल्यवान धातूंवरील आयात शुल्क 6 टक्क्यांवरून थेट 15 टक्के केले होते. त्यामुळे परदेशातून येणारे सोने आणि चांदी जास्त महाग झाले आणि त्याचा थेट परिणाम देशातील मागणीवर झाला. त्यात पश्चिम आशियातील भू-राजकीय तणावामुळे आर्थिक अनिश्चितता निर्माण झाली आहे. अशा वातावरणात ग्राहक आणि व्यापारी सावध भूमिका घेत आहेत.
चालू आर्थिक वर्षातील (एप्रिल-सप्टेंबर 2026-27) आकडे पाहिले, तर सोन्याची आयात 27.32 टक्क्यांनी घसरून 19.27 अब्ज डॉलरवर आली आहे. चांदीची आयात 25.17 टक्क्यांनी घसरून 2.4 अब्ज डॉलर झाली आहे. भारताच्या सोन्याच्या आयातीत स्वित्झर्लंडचा वाटा सुमारे 40 टक्के आहे आणि तो सर्वात मोठा पुरवठादार देश आहे. त्याच्या खालोखाल संयुक्त अरब अमिराती (यूएई) आणि दक्षिण आफ्रिका यांचा क्रमांक लागतो.
पश्चिम आशियातील संकटामुळे निर्माण झालेल्या आर्थिक आव्हानांचा सामना करण्यासाठी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी देशवासीयांना सोने खरेदी तात्पुरती टाळण्याचे आवाहन केले होते. अगदी गरज असेल तरच खरेदी करावी, असेही त्यांनी सांगितले होते. भारत आपल्या एकूण सोन्याच्या गरजेचा मोठा भाग आयातीतून भागवतो आणि त्यासाठी देशाच्या परकीय चलनाचा मोठा खर्च होतो. परकीय चलन साठा सुरक्षित ठेवण्यासाठी आणि चालू खात्यातील तूट (CAD) नियंत्रणात ठेवण्यासाठी ही आयात कमी होणे देशाच्या व्यापक आर्थिक हितासाठी महत्त्वाचे ठरत आहे.
मौल्यवान धातूंची आयात घटली असली, तरी देशाचा एकूण मर्चेंडाईज आयात आणि निर्यातीचा आलेख वर गेला आहे. सप्टेंबर 2026 मध्ये एकूण आयात 74.61 अब्ज डॉलरवर पोहोचली. मागील वर्षी याच महिन्यात ती 69.08 अब्ज डॉलर होती. निर्यात 36.08 अब्ज डॉलरवरून वाढून 44.40 अब्ज डॉलरवर गेली आहे. इलेक्ट्रॉनिक वस्तू, पेट्रोलियम प्रोडक्ट्स, इंजिनिअरिंग गुड्स आणि कृषी उत्पादनांच्या जोरदार निर्यातीमुळे देशाची व्यापारी स्थिती मजबूत राहिली आहे.
आयात घटली म्हणजे सोने-चांदी ग्राहकांसाठी स्वस्त होईल, असे नाही. देशातील किरकोळ दर आंतरराष्ट्रीय बाजारभाव, रुपया-डॉलर विनिमय दर आणि वाढीव आयात शुल्क यांवर अवलंबून असतात. तज्ज्ञांच्या मते, येणारे सण आणि लग्नसराईच्या काळात देशातील मागणी कशी राहते, यावर पुढील व्यापाराचे आणि आयातीचे चित्र ठरेल.
