भारतात बोलण्याचे स्वातंत्र्य जगात सर्वात जास्त आहे, असे किरेन रिजिजू म्हणाले

देशाची प्रगती एकट्याची नसते, ती संपूर्ण समाजाने मिळून केलेली वाटचाल आहे, असे केंद्रीय संसदीय कार्य मंत्री किरेन रिजिजू यांनी म्हटले. 'अमेजिंग इंडियन अवॉर्ड्स 2026' या सोहळ्यात प्रमुख पाहुणे म्हणून ते बोलत होते. भारताची बदलती विकासगाथा, मजबूत आर्थिक प्रगती, लवचिक लोकशाही व्यवस्था आणि तंत्रज्ञानाचा वाढता प्रभाव यावर त्यांनी सविस्तर भाष्य केले.

या सोहळ्यात प्रसिद्धीची किंवा पुरस्काराची अपेक्षा न ठेवता निष्ठेने काम करणाऱ्या समाजसेवकांचा सन्मान करण्यात आला. रिजिजू यांनी अशा लोकांना समाजाचे खरे 'हिडन जेम्स' (Hidden Gems) असे म्हटले. देशाचा पाया मजबूत करण्यात अशा सामान्य माणसांचा वाटा अतुलनीय आहे, असे त्यांचे मत होते. माजी सरन्यायाधीश डी.वाय. चंद्रचूड आणि लष्करप्रमुख जनरल उपेंद्र द्विवेदी यांच्यासह अनेक दिग्गज मान्यवर कार्यक्रमाला उपस्थित होते.

देशाच्या विकासावर बोलताना रिजिजू यांनी एकजुटीचा संदेश दिला. "ही एक अशी वाटचाल आहे, जी आपल्याला सर्वांना मिळून पार करायची आहे. वाटेत येणाऱ्या प्रत्येक समस्येचा आपण हिमतीने सामना करू आणि जेव्हा आपण सर्वजण वैयक्तिक व सामाजिक पातळीवर यशस्वी होऊ, तेव्हाच खरा देश सफल होईल," असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला. आपण सर्वजण एकाच कुटुंबाचा आणि टीमचा भाग आहोत, असे ते उपस्थितांना म्हणाले. सर्वांचे विचार आणि मते वेगवेगळी असू शकतात, पण ही वैचारिक विविधता हीच भारतीय समाजाची खरी सुंदरता आणि ताकद आहे, असेही त्यांनी सांगितले.

आपल्या सुरुवातीच्या राजकीय प्रवासाची आठवण काढत रिजिजू म्हणाले की, काही दशकांपूर्वी तरुण खासदार म्हणून ते संसदेत आले, तेव्हा इतर मोठ्या अर्थव्यवस्थांच्या तुलनेत भारत मागे का पडतो आहे, याची त्यांना चिंता वाटायची. आज मात्र भारताची आश्चर्यकारक आर्थिक प्रगती पाहून प्रत्येक भारतीयाला उर भरून येतो, असे ते म्हणाले. भारत आज जगातील सर्वात वेगाने वाढणाऱ्या प्रमुख अर्थव्यवस्थांपैकी एक आहे. या विकासाचे फळ फक्त आजच्या पिढीपुरते राहू नये, तर येणाऱ्या पिढ्यांपर्यंतही पोहोचायला हवे, यावर त्यांनी विशेष भर दिला.

विकासाची घोडदौड सुरू असताना समाजातील एखादा घटक किंवा वर्ग मागे पडत असेल, तर त्याला सोबत घेऊन पुढे जाणे हे सरकार आणि समाजाचे मुख्य कर्तव्य आहे, असे त्यांनी स्पष्ट केले. सबका साथ आणि सबका विकास या मंत्राचा पुन्हा उल्लेख करत त्यांनी सर्वांना सामावून घेणाऱ्या विकासाची गरज अधोरेखित केली.

लोकशाहीवर बोलताना रिजिजू यांनी भारतीय व्यवस्थेचे कौतुक केले. भारतासारख्या विशाल लोकशाहीत नागरिकांना सरकारला प्रश्न विचारण्याचे, मतभेद व्यक्त करण्याचे आणि स्वतंत्र विचार ठेवण्याचे पूर्ण स्वातंत्र्य आहे, असे ते म्हणाले. "भारताइतके अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य जगात कुठेही मिळणार नाही, जिथे नागरिक सकाळपासून संध्याकाळपर्यंत मोकळेपणाने बोलू शकतात," असे सांगत त्यांनी मिश्किलपणे टिप्पणी केली की, जे लोक सर्वात जास्त बोलतात, तेच अनेकदा लोकशाहीत स्वातंत्र्य नसल्याची ओरड करत असतात. महाराष्ट्रातून आलेल्या विद्यार्थ्यांच्या गटाशी झालेल्या संवादाचा अनुभवही त्यांनी सांगितला आणि तरुणांची ऊर्जा व त्यांचे प्रश्न यांचे कौतुक केले.

कार्यक्रमाच्या शेवटी रिजिजू यांनी माजी पंतप्रधान अटलबिहारी वाजपेयी आणि ज्येष्ठ नेते लालकृष्ण आडवाणी यांच्याकडून मिळालेल्या मार्गदर्शनाचा काळ कृतज्ञतेने आठवला. काळानुसार पिढ्या, आव्हाने आणि परिस्थिती बदलत असली, तरी देशाच्या सेवेचा उद्देश कधीच बदलत नाही, असा संदेश त्यांनी दिला.