रत्नागिरीत दुष्काळाचे सावट, त्यात १० धरणांना गळती; दररोज हजारो लिटर पाणी वाया

रत्नागिरी जिल्ह्यात सध्या दुष्काळी परिस्थिती निर्माण झाली आहे, आणि त्यामुळे सगळीकडे चिंता व्यक्त केली जात आहे. अशातच पाटबंधारे विभागाच्या ताब्यात असलेल्या १० महत्त्वाच्या धरणांना गळती लागल्याची गंभीर गोष्ट समोर आली आहे. या गळतीमुळे दररोज हजारो लिटर मौल्यवान पाणी वाया जात असून परिस्थिती आणखीच बिकट झाली आहे.

यंदा सुरुवातीपासूनच पाऊस कमी पडला. त्यात तीव्र उन्हामुळे बाष्पीभवनाचा वेग वाढला. या दोन कारणांमुळे जिल्ह्यातील सगळे जलसाठे आधीच वेगाने खाली जात आहेत. त्यातच धरणांमधून सतत होणाऱ्या पाणीगळतीची भर पडली असून जिल्ह्यातील जलसंकट आणखी गडद झाले आहे आणि नागरिक हवालदील झाले आहेत. पाणी वाचवणे आणि धरणांची तातडीने दुरुस्ती करणे, हे सध्या प्रशासनापुढचे सर्वात मोठे आव्हान ठरले आहे.

मान्सूनचा हंगाम संपल्यानंतर धरणांमध्ये शिल्लक राहिलेल्या उपलब्ध पाणीसाठ्याचे अत्यंत बारकाईने नियोजन करण्याचे काम पाटबंधारे विभागाकडून सध्या सुरू आहे. जिल्ह्यातील शेती, उद्योग आणि रोजच्या गरजा या सगळ्यांचा विचार करताना प्रशासनाने पिण्याच्या पाण्याला सर्वोच्च प्राधान्य देण्याचा अतिशय महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. सध्याच्या घडीला जिल्ह्यातील एकूण ७२ धरणांमध्ये मिळून सरासरी सुमारे १५ टक्के इतका, समाधानकारक वाटणारा पाणीसाठा शिल्लक असल्याचे आकडेवारीवरून स्पष्ट होत आहे.

जिल्ह्यातील दुष्काळाची भीषणता लक्षात घेता धरणांना लागलेली गळती ही अत्यंत संवेदनशील आणि गंभीर बाब मानून पाटबंधारे विभागाने दुरुस्तीसाठी ठोस पावले उचलायला सुरुवात केली आहे. गळतीमुळे दररोज मोठ्या प्रमाणावर होणारा पाण्याचा अपव्यय तातडीने थांबवणे, हेच प्रशासनाचे मुख्य उद्दिष्ट बनले आहे. पावसाचा अनियमितपणा आणि वाढती लोकसंख्या यांमुळे पुढे पाण्याचा तुटवडा जाणवू नये, यासाठी दीर्घकालीन उपाययोजनाही आखल्या जात आहेत.

शासनस्तरावर ५०० कोटींच्या प्रस्तावाला लवकरात लवकर मंजुरी मिळवून प्रत्यक्ष कामाला गती देण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. स्थानिक प्रशासनाने नागरिकांनाही पाण्याचा अपव्यय टाळण्याचे आणि पाणी काटकसरीने वापरण्याचे आवाहन केले आहे. वेळेत दुरुस्तीची कामे पूर्ण झाली आणि गळती रोखण्यात यश आले, तरच रत्नागिरी जिल्ह्याला भीषण पाणीटंचाईच्या सावटातून सुरक्षितपणे बाहेर काढणे शक्य होणार आहे.