नोएल टाटा सहा टाटा कंपन्यांच्या संचालक मंडळांवरून पायउतार होणार

टाटा ट्रस्ट्सचे अध्यक्ष नोएल टाटा हे टाटा समूहाच्या सहा कंपन्यांच्या संचालक मंडळांवरून राजीनामा देणार असल्याचं समोर येत आहे. समूहाच्या गैर-कार्यकारी संचालकांसाठी असलेल्या सेवानिवृत्तीच्या धोरणामुळे हा निर्णय घेण्यात आला आहे. नोएल टाटा १२ नोव्हेंबर रोजी ७० वर्षांचे होतील. टाटा कंपनीत बऱ्याच काळापासून सुरू असलेल्या धुसफुशीची सगळ्यांना कल्पना आहे, त्यानंतर हा निर्णय फार मोठा मानला जात आहे.

मिठापासून सॉफ्टवेअरपर्यंत विविध व्यवसाय करणाऱ्या या समूहात सध्या अनेक सूचीबद्ध आणि असूचीबद्ध कंपन्यांमध्ये त्यांच्याकडे प्रमुख पदं आहेत. त्यामुळे हा समूहातला एक मोठा नेतृत्वबदल ठरणार आहे.

नोएल टाटा हे ट्रेंट, व्होल्टास, टाटा इन्व्हेस्टमेंट कॉर्पोरेशन, टाटा इंटरनॅशनल आणि समूहाच्या इतर कंपन्यांमध्ये गैर-कार्यकारी संचालक आहेत. शिवाय ते टाटा स्टील आणि टायटन कंपनीचे उपाध्यक्ष म्हणूनही काम पाहतात. सहा कार्यरत कंपन्यांच्या संचालक मंडळांवरून बाहेर पडले, तरी टाटा समूहाची होल्डिंग कंपनी असलेल्या टाटा सन्सच्या संचालक मंडळावर ते टाटा ट्रस्ट्सचे नॉमिनी डायरेक्टर म्हणून कायम राहतील.

टाटा सन्समध्ये टाटा ट्रस्ट्सची एकूण अंदाजे ६६ टक्के हिस्सेदारी आहे. त्यामुळे टाटा सन्सच्या संचालक मंडळावर राहिल्याने नोएल टाटा या मोठ्या व्यावसायिक समूहाच्या कामकाजात आणि व्यवस्थापनात प्रभावी भूमिका बजावत राहतील. ट्रेंट आणि टेस्को यांचा संयुक्त उपक्रम असलेल्या ट्रेंट हायपरमार्केट्स लिमिटेडमधलं त्यांचं पदही कायम राहील. ही कंपनी स्टार बाजार आणि स्टार डेली या रिटेल चेन चालवते.

मात्र त्यांच्या इतर अनेक संचालकपदांसाठी आणि नेतृत्वाच्या भूमिकांसाठीच्या उत्तराधिकार योजना अजून औपचारिकपणे जाहीर झालेल्या नाहीत. प्रशासन, संचालक मंडळावरील नियुक्त्या आणि टाटा सन्सची पुढची वाटचाल याबद्दल बरीच चर्चा सुरू असतानाच हे स्थित्यंतर होत आहे, म्हणून समूहासाठी हा काळ महत्त्वाचा आहे.

टाटा समूह आपल्या अंतर्गत प्रशासकीय नियमांचं काटेकोर पालन करतो, हेच नोएल टाटा यांच्या निवृत्तीतून दिसतं. या नियमांनुसार गैर-कार्यकारी संचालकांसाठी निवृत्तीचं वय ७० वर्षे आहे, तर कार्यकारी संचालकांसाठी ते ६५ वर्षे आहे. कॉर्पोरेट गव्हर्नन्स तज्ज्ञांच्या मते, असे निवृत्तीचे नियम पाळणं हे संस्थात्मक शिस्तीचं लक्षण आहे. जिथे प्रवर्तक कंपन्यांचा संचालक मंडळाची रचना आणि नेतृत्वाच्या निर्णयांवर मोठा प्रभाव असतो, अशा मोठ्या व्यावसायिक समूहांसाठी हे आणखी महत्त्वाचं ठरतं.

टाटा समूहातील सर्वात प्रभावशाली व्यक्तींपैकी एक असलेले नोएल टाटा अनेक संचालक मंडळांमधून बाहेर पडल्यामुळे ट्रेंट, व्होल्टास, टाटा इंटरनॅशनल आणि टाटा इन्व्हेस्टमेंट कॉर्पोरेशन यांसारख्या कंपन्यांच्या नेतृत्वात बदल होतील. शिवाय टाटा स्टील आणि टायटनमधील उपाध्यक्षपदांसाठी नव्या नियुक्त्या कराव्या लागतील.