नागपूरच्या इतवारी, कळमन्यातील व्यापारी रीलच्या नावाखाली दबावाने त्रस्त, पुढारी-अधिकारी संगनमताचा आरोप

नागपूर जिल्ह्यातील इतवारी, वर्धमाननगर आणि कळमना या भागांतील व्यापारी सध्या चांगलेच हैराण झाले आहेत. सण-उत्सवाच्या दिवसांतही आम्हाला धंदा करू दिला जात नाही, असे त्यांचे म्हणणे आहे. यामागे सत्ताधारी पक्षाचे काही छोटे पुढारीच जबाबदार असल्याचे सांगितले जात आहे.

व्यापाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार हे पुढारी गोदामात आणि दुकानात येऊन थडकतात आणि रील बनवण्याच्या नावाखाली "ब्लॅकमेल" करतात. धान्य, किराणा आणि तेलाचा व्यवसाय करणाऱ्यांनाही लक्ष्य केले जात आहे. सगळ्यात आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे या पुढाऱ्यांचे संपर्क एफडीए आणि पोलीस खात्यातील काही लोकांशी आहेत, असे व्यापाऱ्यांचे म्हणणे आहे.

व्यापाऱ्यांनी पुढाऱ्यांना विरोध केला की ते फोन करून या अधिकाऱ्यांना बोलावून घेतात आणि मग व्यापाऱ्यांना "झुकावे" लागते, असे त्यांनी सांगितले. खोटी प्रकरणे उभी करून व्यापाऱ्यांना त्रास देण्याचा हा नवा प्रकार सुरू झाला आहे, असा त्यांचा दावा आहे. हे छोटे पुढारी दिवसभर गोदामे, ट्रान्सपोर्ट कार्यालये आणि दुकानांच्या आसपास घुटमळत असतात, असेही व्यापाऱ्यांनी सांगितले.

एखादा ट्रक माल घेऊन आला की हे लोक लगेच तिथे पोहोचतात आणि माल व कागदपत्रे दाखवण्याची मागणी करू लागतात. ते राजकीय पक्षाचे कार्यकर्ते नसून जणू एफडीए किंवा पोलीस खात्याचे अधिकारी किंवा कर्मचारीच आहेत, असे वाटते, असे व्यापारी म्हणतात. ट्रक, दुकाने आणि गोदामांची रील बनवली जाते, मग धमकी देऊन पैशांची मागणी केली जाते, असा आरोप आहे. नकार दिल्यावर लगेच या खात्यांच्या अधिकाऱ्यांना बोलावले जाते आणि अधिकारीही जणू पुढारी त्यांचे वरिष्ठ असल्यासारखे वागतात, असे व्यापाऱ्यांचे म्हणणे आहे.

पुढाऱ्यांशी वादावादी सुरू होताच अधिकारी आणि कर्मचारी तिथे हजर होतात, त्यामुळे संगनमत असल्याचे स्पष्ट जाणवते, असे व्यापारी सांगतात. कोणत्या आस्थापनात कधी जायचे हे आधीच ठरलेले असते, असे ते म्हणतात. याबाबत पोलीस आयुक्त आणि एफडीए आयुक्तांकडे अनेकदा तक्रार करण्यात आली आणि स्थानिक अधिकाऱ्यांची माहितीही देण्यात आली. काही काळ प्रकरण थंड पडते, पण पुन्हा हाच खेळ सुरू होतो, विशेषतः सणांच्या काळात तो मोठ्या प्रमाणावर चालतो, असे व्यापाऱ्यांनी सांगितले.

किराणा, तेल, मसाला, दूध, पनीर आणि सुपारी यांसारख्या व्यवसायातील व्यापारी यामुळे खूपच त्रस्त आहेत. पुढारी आणि अधिकाऱ्यांना प्रत्येक माल भेसळीचा वाटतो, असे त्यांचे म्हणणे आहे. प्रत्यक्षात प्रयोगशाळेतून चाचणी अहवाल आला की 75 ते 80 टक्के प्रकरणांत भेसळ आढळत नाही, असा त्यांचा दावा आहे. मात्र तोवर माल अडकून पडतो, भांडवल अडकते आणि माल खराब होतो, म्हणून व्यापारी धाडीला घाबरतात.

एफडीए माल जप्त करते आणि प्रयोगशाळेचा अहवाल येईपर्यंत तो अडकून राहतो. सणाच्या काळात कोट्यवधी रुपयांचा माल जप्त राहावा, असे व्यापाऱ्यांना वाटत नाही. त्यामुळे ते काहीही करायला तयार होतात आणि या मजबुरीचा फायदा राजकारण्यांची युती घेते, असे त्यांचे म्हणणे आहे. व्यापाऱ्यांमध्ये एकजुटीचा अभाव हेही यामागचे मोठे कारण आहे, कारण पोलीस आणि एफडीएच्या चक्करमध्ये कोणालाही वारंवार पडायचे नसते.

एनव्हीसीसीचे अध्यक्ष स्वप्निल अहिरकर म्हणाले की, नागपूर शहराचे व्यापारी वातावरण चांगले आहे आणि ते तसेच टिकवण्याची जबाबदारी सगळ्यांची आहे. कोणत्याही व्यापारी आस्थापनाला रात्री-अपरात्री उघडायला लावण्याची प्रथा योग्य नाही, असे ते म्हणाले. लवकरच वरिष्ठ अधिकाऱ्यांना प्रतिनिधिमंडळ भेटेल आणि योग्य पावले उचलण्याबाबत बोलेल, असेही त्यांनी सांगितले.

भाजप ट्रान्सपोर्ट आघाडीचे अध्यक्ष शिव परमार म्हणाले की, रात्री दीड-दोन वाजता काही लोक सहज गोदामांत आणि दुकानांत शिरतात आणि तोडफोड करतात. ही प्रवृत्ती शहरासाठी योग्य नाही. छोटे पुढारी आपल्या पक्षाचे नाव मलिन करत आहेत आणि व्यापाराचे वातावरणही बिघडवत आहेत, असे ते म्हणाले. व्यापारी याचा जोरदार विरोध करतील आणि पोलीस व एफडीए अधिकाऱ्यांना लवकरच भेटून वस्तुस्थिती सांगितली जाईल, असेही त्यांनी नमूद केले. यामुळे पोलीस-प्रशासनाची प्रतिमाही खराब होत आहे, असे सांगत छोट्या लोकांनी बोलावल्यावर पोलीस आणि एफडीए अधिकारी रात्री आस्थापने कशी उघडायला लावतात, याकडे वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी लक्ष द्यावे, असे ते म्हणाले.