२३ वर्षांनी पडद्यावर आलेला 'लव्ह अँड गॉड': रिलीजआधी दिग्दर्शक आसिफ आणि दोन कलाकारांचं निधन

आजकाल एखादा चित्रपट काही महिन्यांत किंवा एक-दोन वर्षांत तयार होतो. पूर्वी मात्र चित्रपट बनवायला खूप वेळ लागायचा. योग्य वेळ, हवामान आणि कलाकारांच्या तारखा जुळण्यासाठी निर्मात्यांना अनेकदा वाट पाहावी लागायची. बॉलिवूडमध्ये मात्र एक चित्रपट असा आहे, ज्याला पूर्ण होऊन प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचायला तब्बल २३ वर्षे लागली. त्याच्या निर्मितीदरम्यान आणि प्रदर्शनाआधी जे घडलं, तेही तितकंच धक्कादायक आहे. हा चित्रपट म्हणजे 'लव्ह अँड गॉड'.

या चित्रपटाची गोष्ट १९६३ पासून १९८६ पर्यंत पसरलेली आहे. या काळात त्याची निर्मिती दोनदा थांबली आणि दिग्दर्शकासह दोन कलाकारांचं निधन झालं.

'लव्ह अँड गॉड' हा लैला-मजनूच्या प्रसिद्ध प्रेमकथेवर आधारित चित्रपट होता. त्याच्या निर्मितीला १९६३ मध्ये सुरुवात झाली. या चित्रपटात मजनूची भूमिका करण्यासाठी गुरुदत्त यांची निवड करण्यात आली होती.

पण १९६४ मध्ये गुरुदत्त यांचं निधन झालं. त्यांच्या निधनानंतर चित्रपटाचं काम रखडलं आणि 'लव्ह अँड गॉड'ची निर्मिती काही काळ थांबवण्यात आली.

त्यानंतर जवळपास सात वर्षांनी, म्हणजे १९७० मध्ये, दिग्दर्शक आसिफ यांनी चित्रपटाचं काम पुन्हा सुरू केलं. गुरुदत्त यांच्या जागी त्यांनी अभिनेते संजीव कुमार यांची निवड केली.

पण चित्रीकरण सुरू झाल्यावर पुन्हा एक मोठा धक्का बसला. मार्च १९७१ मध्ये दिग्दर्शक आसिफ यांचं निधन झालं. त्यांच्या निधनानंतर चित्रपटाचं काम पुन्हा एकदा बंद पडलं.

आसिफ यांच्या निधनानंतर त्यांचा हा महत्त्वाकांक्षी प्रोजेक्ट अपूर्ण राहिला. जवळपास १५ वर्षांनंतर त्यांच्या पत्नी अख्तर आसिफ यांनी हा चित्रपट पूर्ण करायचा निर्णय घेतला. त्यासाठी त्यांनी निर्माते-दिग्दर्शक के.सी. बोकाडिया यांच्यासोबत काम केलं.

अखेर अनेक वर्षांच्या प्रतीक्षेनंतर चित्रपट पूर्ण झाला आणि १९८६ मध्ये 'लव्ह अँड गॉड' सिनेमागृहात प्रदर्शित झाला.

पण या चित्रपटाचा प्रवास इथेही संपला नाही. चित्रपट पूर्ण होऊन प्रदर्शित होण्याआधीच त्यातील मुख्य अभिनेते संजीव कुमार यांचंही निधन झालं. त्यामुळे ज्या कलाकारांसोबत चित्रपटाची सुरुवात झाली होती, त्यांच्यापैकी अनेकांना हा सिनेमा पडद्यावर पाहताच आला नाही.

म्हणूनच 'लव्ह अँड गॉड'च्या निर्मितीचा २३ वर्षांचा प्रवास बॉलिवूडच्या इतिहासातील अत्यंत वेगळ्या आणि भावनिक चित्रपटप्रवासांपैकी एक मानला जातो. लैला-मजनूची प्रेमकथा पडद्यावर आणण्याच्या या प्रयत्नाला अनेक अडथळ्यांना तोंड द्यावं लागलं. १९६३ मध्ये सुरू झालेला हा चित्रपट अखेर १९८६ मध्ये, अनेक वर्षांनी, प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचला.