पावसाने दडी मारली, कर्जत तालुक्यावर दुष्काळाचे सावट; भातपीक धोक्यात

भातशेतीसाठी ओळखल्या जाणाऱ्या कर्जत तालुक्यावर आता दुष्काळाचे सावट आले आहे. १५ सप्टेंबरपासून पाऊस पडलेला नाही. त्यामुळे शेतातील पाणी कमी झाले असून भातपीक अडचणीत सापडले आहे. अनेक ठिकाणी अजून भाताचे कोंब बाहेर आलेले नाहीत, म्हणून पीक हातात येईल की नाही, अशी चिंता शेतकऱ्यांना लागली आहे.

कर्जत तालुका पूर्वी मोठ्या प्रमाणातल्या भातशेतीसाठी प्रसिद्ध होता. एकेकाळी तालुक्यात सुमारे २५ ते २७ हजार हेक्टरवर भाताची शेती केली जात होती. फार्म हाऊस आणि सेकंड होमसाठी मोठ्या प्रमाणावर जमिनी विकल्या गेल्या, तसे भातशेतीचे क्षेत्र कमी होत गेले. आता हे क्षेत्र दहा हजार हेक्टरपेक्षाही कमी झाले आहे. यंदा तर जेमतेम सहा हजार हेक्टरवर भात लागवड झाल्याचे सांगितले जात आहे.

यंदा जूनमध्ये पुरेसा पाऊस झाला नाही. जूनअखेरीस पावसाला सुरुवात झाली आणि सप्टेंबरच्या मध्यापर्यंत चांगला पाऊस झाला. तीन हजार मिलिमीटरहून जास्त पावसाची नोंद झाली, तरीही सुरुवातीला उशीर झाल्याने भात लागवडीचे वेळापत्रक कोलमडले. साधारणपणे जुलैच्या मध्यापर्यंत लावणी पूर्ण होते, पण यंदा ऑगस्टपर्यंत लावणी सुरू होती. त्यामुळे पीक तयार होण्यासही उशीर झाला.

दरवर्षी सप्टेंबरअखेरीस शेतात भाताचे 'पिवळे सोने' डोलताना दिसते. यंदा ऑक्टोबर सुरू होऊनही अनेक शेतांतले पीक तयार झालेले नाही. त्यात १५ सप्टेंबरनंतर आवश्यक पाऊस झाला नाही, म्हणून परिस्थिती आणखी गंभीर झाली आहे. काही भागांत वादळी वाऱ्यासह पाऊस झाला, पण त्याचा शेतीला हवा तसा फायदा झाला नाही. भातपीक पूर्ण होण्यासाठी सलग आणि पुरेशा पावसाची गरज आहे, असे शेतकरी सांगतात. शेतातील पाणी कमी होत असल्याने उत्पादनावर मोठा परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.

या पार्श्वभूमीवर कर्जत तालुक्यात दुष्काळ जाहीर करण्याची मागणी जोर धरू लागली आहे. नेरळ विविध विकास कार्यकारी सोसायटीच्या शेतकरी सभासदांनी वार्षिक सर्वसाधारण सभेत दुष्काळ जाहीर करण्याची मागणी केली आहे. तसेच अनेक शेतकऱ्यांनी कर्जतच्या तहसीलदारांची भेट घेऊन प्रशासनापुढेही ही मागणी मांडली आहे.

सध्या अनेक भागांतील भातशेती वरून हिरवीगार दिसत असली तरी पाण्याअभावी पीक बहरण्याची शक्यता कमी असल्याची चिंता शेतकरी बोलून दाखवत आहेत. आगामी काही दिवसांत पाऊस न झाल्यास कर्जत तालुक्यातील भात उत्पादक शेतकऱ्यांचे मोठे नुकसान होण्याची भीती आहे.

एकूण पाहता, तालुक्यात पाऊस भरपूर झाला असला तरी सुरुवातीचा उशीर आणि १५ सप्टेंबरनंतरचा खंड, या दोन्हींचा फटका भातपिकाला बसला आहे. त्यामुळे शेतकरी आता पावसाकडे आणि प्रशासनाच्या निर्णयाकडे डोळे लावून बसले आहेत.