मुलांच्या दीर्घायुष्यासाठी जितिया व्रत शनिवारी, जाणून घ्या मुहूर्त, पूजा पद्धत आणि साहित्य

हिंदू पंचांगानुसार अश्विन महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील अष्टमी तिथीला जितिया व्रत पाळले जाते. यंदा हे व्रत शनिवार, 3 ऑक्टोबर रोजी पाळले जाणार आहे. या व्रताला जीवीत्पुत्रिका व्रत असेही म्हटले जाते.

या दिवशी आई मुलांच्या दीर्घायुष्यासाठी, आरोग्यासाठी आणि सुख समृद्धीसाठी प्रार्थना करते. परंपरेनुसार महिला या दिवशी निर्जळी उपवास करतात आणि दुसऱ्या दिवशी हा उपवास सोडला जातो.

जितिया व्रताच्या दिवशीचे मुहूर्त असे आहेत: ब्रह्म मुहूर्त सकाळी 4.38 ते 5.26, सकाळचा मुहूर्त 5.2 ते 6.15, अभिजित मुहूर्त सकाळी 11.46 ते दुपारी 12.34, गोधुलि मुहूर्त संध्याकाळी 6.5 ते 6.29 आणि सायंकाळचा मुहूर्त 6.5 ते 7.18. ही वेळ व्रताच्या म्हणजेच शनिवारच्या दिवसासाठी सांगितलेली आहे.

उपवास सोडण्याची वेळही वेगळी सांगितली आहे. द्रिक पंचांगानुसार जितिया व्रताचे पारण रविवार, 4 ऑक्टोबर रोजी सकाळी 7.28 वाजल्यानंतर करावे.

पूजेसाठी लागणारे साहित्य असे: भगवान जिमुतवाहन यांची मूर्ती, फुले, फुलांची माळ, पिवळे वस्त्र, मातीचा दिवा, वात, अगरबत्ती, धूप, कापूर, तांब्याचे भांडे, सिंदूर, गंगाजल, पंचामृत, जितिया व्रताच्या कथेचे पुस्तक, ठेकुआ, पारंपरिक पदार्थ, बांबूची टोपली, मरुआ पीठ, खडी, शय्या, लाल किंवा पिवळे वस्त्र, कुशा, कलश किंवा लोटा, पाणी, तांदूळ, रोळी, चंदन, हळद, दुर्वा, ताजी फुले, विड्याचे पान, सुपारी, लवंग, वेलची, लाल किंवा पिवळा जितिया धागा, मोसमी फळे, मिठाई आणि भिजवलेले हरभरे.

आता पूजा करण्याची पद्धत पाहू. पूजेच्या दिवशी सकाळी लवकर उठून स्वच्छ वस्त्र परिधान करावी. त्यानंतर देवाजवळ दिवा लावावा. मग हातात पाणी, फूल आणि तांदूळ घेऊन मुलांच्या सुख समृद्धीसाठी प्रार्थना करावी.

ज्यांच्याकडे ओघगन किंवा सरगी खाण्याची परंपरा असेल, त्यांनी ते सूर्योदयापूर्वी खावे.

पूजेसाठी चौरंगावर लाल किंवा पिवळ्या रंगाचे वस्त्र अंथरावे. त्यावर दुर्वांनी जीवीत्पुत्रिकाची मूर्ती तयार करावी. बाजारात मिळणारा फोटोही वापरता येतो. त्यानंतर फूल, हार, सिंदूर, तांदूळ, रोळी, दुर्वा, नैवेद्य, मिठाई, फळ वगैरे अर्पण करावे. सोबत लाल किंवा पिवळा जितिया धागाही अर्पण करावा.

नंतर तुपाचा दिवा लावून जितिया व्रताची कथा वाचावी. कथा वाचून किंवा ऐकून झाल्यावर आरती करावी आणि देवाजवळ मुलांच्या सुख समृद्धी आणि आरोग्यासाठी प्रार्थना करावी.

जितिया व्रताच्या पूजेत नैवेद्य म्हणून ठेकुआ, पारंपरिक पदार्थ, मिठाई, भिजवलेले हरभरे, मोसमी फळे आणि पंचामृत ठेवले जाते.

थोडक्यात, हे व्रत शनिवार, 3 ऑक्टोबर रोजी पाळले जाईल आणि त्याचे पारण रविवार, 4 ऑक्टोबर रोजी सकाळी 7.28 वाजल्यानंतर करायचे आहे.