पिंकपासून ब्लू आणि ऑरेंजपर्यंत, पाच शहरांच्या नावांमागची रंजक कहाणी
जयपूर, जोधपूर, सुरत, नागपूर आणि तिरुवनंतपुरम या शहरांना रंगांवरून खास टोपणनावे मिळाली आहेत आणि त्यामागे इतिहास, संस्कृती, व्यवसाय आणि नैसर्गिक सौंदर्याची कहाणी आहे.
छायाचित्रे सत्यापित केलेली नाहीत
भारतातील प्रत्येक शहराची आपली अशी वेगळी कहाणी असते. देशात काही शहरे अशी आहेत, ज्यांना त्यांच्या रंगावरून एक खास टोपणनाव मिळाले आहे. शहरांची मूळ नावे सगळ्यांना माहीत असली, तरी ही नवी नावे लोकांमध्ये जास्त लोकप्रिय मानली जातात. शहरांना तिथल्या खासियतमुळे ही नावे मिळाली आहेत. कुणाला पिंक सिटी म्हणतात, तर कुणाला ऑरेंज सिटी. जयपूर, जोधपूर, सुरत, नागपूर आणि तिरुवनंतपुरम ही अशी पाच शहरे आहेत आणि त्यांच्या नावांमागे इतिहास, संस्कृती, व्यवसाय आणि नैसर्गिक सौंदर्याची रंजक कहाणी आहे.
राजस्थानची राजधानी जयपूर पिंक सिटी म्हणून ओळखली जाते. या नावाचा इतिहास १८७६ सालापासून सुरू होतो. सांगितले जाते की, वेल्सचे राजकुमार प्रिन्स अल्बर्ट एडवर्ड आणि क्वीन व्हिक्टोरिया यांच्या भव्य स्वागतासाठी महाराजा सवाई राम सिंह द्वितीय यांनी संपूर्ण शहर टेराकोटा गुलाबी रंगाने रंगवले होते. तेव्हापासूनच जयपूरला पिंक सिटी हे नाव पडले.
जोधपूर हे भारतातील असे शहर आहे, जे ब्लू सिटी या नावाने ओळखले जाते. तिथे गेलात, तर बहुतेक ठिकाणे निळ्या रंगात रंगवलेली दिसतात. असे म्हटले जाते की, घरांना निळा रंग देण्याची सुरुवात ब्राह्मणांनी केली होती. स्वतःला वेगळी ओळख देणे हा त्यामागचा त्यांचा मूळ उद्देश होता. पुढे ही प्रथा तिथे आणखी वाढत गेली.
गुजरातमधील सुरतला डायमंड सिटी म्हणतात. जगभरात हिऱ्यांसाठी सुरत हे शहर नावाजलेले आहे. खरं तर, या शहरात १९०० च्या दशकात हिरे कापण्याचे आणि पॉलिश करण्याचे काम सुरू झाले होते आणि पुढे हा व्यवसाय तिथे वेगाने वाढू लागला.
महाराष्ट्रातील नागपूर शहर गोड आणि रसाळ संत्र्यांसाठी जगभर लोकप्रिय आहे. दरवर्षी इथे लाखो टन संत्र्यांचे उत्पादन घेतले जाते. त्यामुळे हे शहर भारतातील संत्र्यांची सर्वात मोठी घाऊक बाजारपेठ बनले आहे. संत्र्याला इंग्रजीत ऑरेंज म्हणतात आणि त्यावरून नागपूर शहराला ऑरेंज सिटी हे नाव पडले.
केरळ राज्याची राजधानी तिरुवनंतपुरम हे शहर भारतातील एव्हरग्रीन सिटी म्हणून ओळखले जाते. हे नाव महात्मा गांधी यांनी दिले असून, तिथली हिरवळ आणि नैसर्गिक सौंदर्य पाहून शहराला हे नाव देण्यात आले आहे.
अशा प्रकारे कुठे राजघराण्याचा स्वागतसोहळा, कुठे एका समाजाची वेगळी ओळख, कुठे हिऱ्यांचा व्यवसाय, कुठे संत्र्यांचे उत्पादन आणि कुठे हिरवाई, या वेगवेगळ्या कारणांमुळे या शहरांना रंगांवरून नावे मिळाली आहेत.
