नागपुरात 'होम मेकर' महिला पोलीस कर्मचाऱ्यांची ड्युटीमुळे अडचण

नागपूर शहर पोलीस दलातील महिला कर्मचाऱ्यांसमोर सध्या मोठी अडचण उभी राहिली आहे. पोलीस ड्युटी सांभाळतानाच 'होम मेकर' म्हणून घरची जबाबदारीही त्यांना पार पाडावी लागते. घरचे काम करता यावे म्हणून त्यांना ड्युटीमध्ये चार तासांची सूट देण्यात आली होती. ही सूट रद्द झाल्यामुळे आता त्यांची अडचण वाढली आहे.

शहर पोलीस दलात महिला कर्मचाऱ्यांची संख्या सुमारे चार हजार आहे. पोलीस ड्युटीबरोबरच कुटुंबाची जबाबदारीही त्यांच्यावर असते. 'होम मेकर' असल्यामुळे सगळे कुटुंब त्यांच्या खांद्यावर असते. पोलीस कर्मचाऱ्याला १२ तासांची ड्युटी करणे बंधनकारक असते. या १२ तासांच्या ड्युटीमुळे महिला कर्मचाऱ्यांना 'होम मेकर' म्हणून आपले काम करणे कठीण जात होते.

त्यामुळे महिला कर्मचारी बऱ्याच काळापासून १२ तासांची सक्ती हटवावी, अशी मागणी करत होत्या. ही मागणी लक्षात घेऊन तत्कालीन डीजीपी संजय पांडे यांनी एक समिती नेमली होती. त्या समितीच्या शिफारशीनुसार संजय पांडे यांनी २७ जानेवारी २०२२ रोजी महिला कर्मचाऱ्यांकडून ८ तास ड्युटी करून घेण्याचा आदेश काढला.

त्यानंतर महिला कर्मचाऱ्यांकडून ८ तासांचीच ड्युटी घेतली जात होती. त्यांची नेमणूक आठ-आठ तासांच्या तीन शिफ्टमध्ये केली जात असे. त्यामुळे त्यांना घरच्या जबाबदाऱ्या सांभाळण्यासाठी, म्हणजे 'होम मेकर' म्हणून आपली भूमिका निभावण्यासाठी, वेळ मिळत होता.

मात्र २८ सप्टेंबरपासून शहर पोलिसांनी या आदेशाची अंमलबजावणी थांबवली आहे. तेव्हापासून पुरुष कर्मचाऱ्यांप्रमाणेच महिला कर्मचाऱ्यांकडूनही १२ तास काम घेतले जात आहे. त्यांनाही दोन शिफ्टमध्ये नेमणूक दिली जात आहे. याचा परिणाम त्यांच्या कौटुंबिक जबाबदारीवर होत आहे.

महिला कर्मचाऱ्यांचे म्हणणे आहे की १२ तासांच्या ड्युटीचा सर्वाधिक परिणाम त्यांच्या मुलांवर होत आहे. त्यांना आईची जबाबदारी पार पाडता येत नाही. पोलीस स्टेशनमध्ये नेमणूक असलेल्या महिला कर्मचारी सर्वाधिक हैराण आहेत. त्यांच्या म्हणण्यानुसार स्टेशनमध्ये १२ तासांची ड्युटी प्रत्यक्षात १३ ते १४ तासांची होते.

दुसरीकडे पोलीस अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे की विभागावर कामाचा प्रचंड ताण आहे आणि मनुष्यबळाची कमतरता आहे. त्यामुळे महिला कर्मचाऱ्यांच्या कामाचे तास वाढवणे ही मजबुरी आहे. महिलांशी संबंधित प्रकरणांच्या तपासासाठी महिला कर्मचारी लागतात, असेही अधिकारी सांगतात.