हिमाचलचे डाळिंब आणि अरुणाचलची किवी दुबईत; डाळिंब उत्पादकांना 50 टक्के जास्त भाव

हिमाचल प्रदेशातील डाळिंब आणि अरुणाचल प्रदेशातील किवी यांची ताजी खेप संयुक्त अरब अमिरातीतील (UAE) दुबई येथे पोहोचली आहे. केंद्र सरकारच्या कृषी आणि प्रक्रिया केलेले अन्न उत्पादने निर्यात विकास प्राधिकरणाने (एपीडा) मदत केल्यामुळे ही निर्यात शक्य झाली. या उपक्रमामुळे देशातील शेतकऱ्यांसाठी परदेशी बाजारपेठांचे नवे दरवाजे उघडतील, अशी अपेक्षा आहे.

वाणिज्य आणि उद्योग मंत्रालयाने मंगळवारी ही माहिती दिली. एपीडाने हिमाचल प्रदेशातील कुल्लू जिल्ह्यातून सिंदुरी जातीचे 1.3 मेट्रिक टन डाळिंब आणि अरुणाचल प्रदेशातील झिरो येथून 1.5 मेट्रिक टन किवी दुबईपर्यंत पोहोचवण्यास मदत केली. ही प्रायोगिक निर्यात आहे.

डाळिंबाच्या खेपेत प्रत्येकी दोन किलो वजनाचे 650 बॉक्स होते. उत्तर प्रदेशातील अमामा एक्सपोर्ट्स या कंपनीने ही निर्यात केली. या उपक्रमात स्थानिक उत्पादक आणि शेतकरी उत्पादक कंपनीला (एफपीओ) निर्यातदाराशी जोडण्यात आले. त्यामुळे हिमाचल प्रदेशातील फळ उत्पादकांना आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत जाण्याची संधी मिळाली.

ही डाळिंबे स्थानिक शेतकरी आणि भुंतर एफपीओकडून थेट विकत घेण्यात आली. या एफपीओशी सुमारे 600 शेतकरी जोडलेले आहेत. खरेदी आणि समन्वयासाठी कुल्लू जिल्हा फलोत्पादन प्रशासनाने मदत केली. या निर्यातीत सहभागी झालेल्या शेतकऱ्यांना देशांतर्गत बाजारातील प्रचलित दरांपेक्षा 50 टक्के जास्त भाव मिळाला, असे मंत्रालयाने सांगितले.

हिमाचल प्रदेशात सिंदुरी ही डाळिंबाची प्रमुख जात मानली जाते. भगवा आणि कंधारी या जातींचीही तिथे लागवड होते. आकर्षक लाल रंगाची साल, रसाळ दाणे आणि गोड-आंबट चव यांमुळे सिंदुरी डाळिंबाला ताज्या फळांच्या बाजारपेठेत मागणी मिळण्याची शक्यता आहे.

अरुणाचल प्रदेशातून पाठवलेली 1.5 मेट्रिक टन किवीची खेपही यशस्वीपणे दुबईत पोहोचली. अल कुसैस येथील लुलू हायपरमार्केटमध्ये ही किवी विक्रीसाठी मांडण्यात आली आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत या फळाला किती प्रतिसाद मिळतो, याचा अंदाज घेण्यासाठी हा उपक्रम महत्त्वाचा ठरणार आहे.

केंद्रीय पूर्वोत्तर क्षेत्र विकास मंत्रालयाच्या पुढाकाराने 'कीवी : अरुणाचल प्रदेशची यूएसपी' ही ब्रँडिंग मोहीम सुरू आहे. राज्य सरकारच्या सहकार्याने राबवल्या जाणाऱ्या या मोहिमेचा उद्देश अरुणाचलच्या किवीला आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत स्थान मिळवून देणे, ग्राहकांचा प्रतिसाद जाणून घेणे आणि स्थानिक उत्पादकांसाठी निर्यातीच्या संधी वाढवणे हा आहे.

अरुणाचल प्रदेशातील उंचावरील भागांतले हवामान आणि नैसर्गिक परिस्थिती किवी लागवडीसाठी अनुकूल आहे. तिथल्या किवीची गुणवत्ता आणि चव वैशिष्ट्यपूर्ण असल्याचे सांगितले जाते. राज्यात हेवर्ड, मोंटी, एलिसन आणि ब्रुनो या जातींची लागवड होते. त्यापैकी हेवर्ड जातीला आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत चांगली मागणी आहे.

या प्रायोगिक निर्यातीतून स्थानिक किवी उत्पादकांना परदेशी बाजारपेठांशी जोडण्याचा प्रयत्न आहे. दुबईतील ग्राहकांचा प्रतिसाद आणि निर्यातीसाठी आवश्यक बाबींचा अभ्यास करून पुढच्या निर्यातीचे नियोजन केले जाणार आहे. त्यामुळे स्थानिक उत्पादकांना विक्रीचे अतिरिक्त पर्याय मिळतील आणि त्यांच्या उत्पन्नात वाढ होण्याची शक्यता आहे.