टोल नाक्यांवर स्वच्छ स्वच्छतागृह, सुरक्षित पार्किंग आणि EV चार्जिंग; NHAI चे नवे नियम

राष्ट्रीय महामार्गांवरून गाडीने प्रवास करणाऱ्या लाखो लोकांसाठी दिलासा देणारी बातमी आहे. भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाने (NHAI) महामार्गावरचा प्रवास अधिक आरामदायी, सोपा आणि सुरक्षित व्हावा म्हणून एक महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. या निर्णयामुळे टोल नाक्यांवर मिळणाऱ्या मूलभूत सुविधांचा दर्जा पूर्णपणे बदलणार आहे आणि प्रवासात येणाऱ्या अनेक अडचणी दूर होणार आहेत. महिला, वृद्ध आणि दिव्यांग प्रवाशांच्या सोयीसाठी खास व्यवस्था केली जात आहे.

नव्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार देशभरातील सर्व टोल नाक्यांवरील सार्वजनिक स्वच्छतागृहांची कसून तपासणी होणार आहे. तपासणीत जिथे दुरुस्तीची गरज दिसेल, तिथे लगेच सुधारणा करण्याचे आदेश दिले आहेत.

खराब झालेली फरशी, नळ, पिण्याच्या पाण्याची सोय, वीजपुरवठा आणि सांडपाणी वाहून नेणारी यंत्रणा यांची तातडीने दुरुस्ती केली जाईल. स्वच्छतागृहांची नियमित आणि चोवीस तास साफसफाई व्हावी म्हणून खास कर्मचारी नेमले जातील. प्रवाशांची सतत होणारी गर्दी आणि उपलब्ध सुविधांचा आवाका पाहून स्वच्छतेचे ठरावीक वेळापत्रकही तयार केले जाईल.

महिला प्रवासी, लहान मुले आणि कुटुंबासोबत प्रवास करणारे नागरिक यांची सुरक्षा आणि आरोग्य याला प्राधान्य दिले आहे. प्रत्येक टोल नाक्यावर गरजेच्या ठिकाणी सीसीटीव्ही कॅमेरे बसवले जातील. महिलांसाठी सॅनिटरी नॅपकिन देणाऱ्या स्वयंचलित व्हेंडिंग मशीन उभारल्या जातील.

स्वच्छतागृहाचा रस्ता दाखवणारे स्पष्ट फलकही लावले जातील. दिव्यांग प्रवाशांना अडचण येऊ नये म्हणून त्यांना सहज वापरता येईल असे किमान एक विशेष स्वच्छतागृह प्रत्येक टोल नाक्यावर ठेवणे आता बंधनकारक असेल.

फक्त स्वच्छतागृहेच नाही, तर प्रवाशांच्या गाड्यांची सुरक्षा आणि त्यांच्या विश्रांतीसाठी पार्किंगची चांगली व्यवस्था केली जाणार आहे. पार्किंगमध्ये वाहनांसाठी स्वतंत्र जागा आखून दिली जाईल. पावसाळ्यात किंवा इतर वेळी पाणी साचू नये म्हणून पाण्याचा नीट निचरा होण्याची यंत्रणा बसवली जाईल.

वाढत्या इलेक्ट्रिक वाहनांचा (EV) विचार करून टोल नाक्यांच्या परिसरात चार्जिंग स्टेशन उभारण्याची महत्त्वाची तरतूदही या नव्या मार्गदर्शक सूचनांमध्ये आहे.

या सुविधांचा दर्जा टिकून राहावा आणि नियम नीट पाळले जावेत यासाठी आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर होणार आहे. पाण्याचा तुटवडा, दुर्गंधी, सांडपाण्याची पातळी, पाईपलाईनची गळती आणि वीजपुरवठ्यातील अडचणी यांची माहिती लगेच देणारी सिस्टीम बसवली जाईल.

ही सगळी यंत्रणा NHAI च्या मुख्य डिजिटल प्रणालीशी जोडली जाईल. त्यामुळे संबंधित अधिकारी एकाच डिजिटल डॅशबोर्डवरून देशातील सर्व टोल नाक्यांवरील सुविधांची स्थिती आणि त्यांची देखभाल यावर थेट आणि सतत लक्ष ठेवू शकतील.