नितीन गडकरींनी शारजात केला 'स्कायबस'चा प्रवास, भारतात येण्याची चर्चा सुरू
केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांनी शारजातील uSky Transport कंपनीला भेट देऊन SkyBus तंत्रज्ञानाची माहिती घेतली आणि त्यातून प्रवासही केला.
केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांनी संयुक्त अरब अमिरातीतील शारजा दौऱ्यात 'uSky Transport' कंपनीला भेट दिली. तिथे त्यांनी एका आधुनिक वाहतूक तंत्रज्ञानाची माहिती घेतली. एवढेच नव्हे, तर त्यांनी स्वतः SkyBus मधून प्रवासही केला. शहरांमधील वाढती वाहतूक कोंडी, प्रवासाचा वेळ आणि लॉजिस्टिक खर्च कमी करण्यासाठी भविष्यातील वाहतूक व्यवस्थेत मोठे बदल होण्याची शक्यता आहे.
SkyBus ही जमिनीवरील रस्त्यांऐवजी उंच मार्गावरून धावणाऱ्या इलेक्ट्रिक वाहनांची संकल्पना आहे. जमिनीपासून उंच उभारलेल्या विशेष ट्रॅकवर इलेक्ट्रिक पॉड धावतात. त्यामुळे नेहमीच्या रस्त्यावरील वाहतुकीपासून या वाहनांचा मार्ग वेगळा राहतो. या वाहनांना विद्युत मोटरची शक्ती मिळते आणि स्टीलच्या चाकांच्या मदतीने पॉड ट्रॅकवरून पुढे जातो. प्रवाशांसाठी आणि मालवाहतुकीसाठी वेगवेगळे पॉड वापरण्याची सोय या संकल्पनेत आहे.
शहरातील रस्त्यांवर गाड्यांची संख्या वाढत आहे आणि वाहतूक कोंडी ही मोठी समस्या बनत आहे. अशा वेळी रस्त्यांच्या वर वेगळा मार्ग तयार करून प्रवासी आणि मालाची वाहतूक करण्याचा पर्याय SkyBus तंत्रज्ञानातून पुढे येतो. आधुनिक इलेक्ट्रिक वाहतूक व्यवस्था आणि जलद सार्वजनिक वाहतुकीच्या माध्यमातून शहरांमधील वाहतुकीच्या समस्यांवर उपाय शोधण्याची गरज गडकरी यांनी व्यक्त केली.
गडकरी यांच्या मते, भविष्यातील वाहतूक व्यवस्था अधिक वेगवान, सुरक्षित आणि कार्यक्षम करण्यासाठी अशा आधुनिक तंत्रज्ञानाचा विचार महत्त्वाचा ठरू शकतो. मोठी लोकसंख्या असलेल्या देशांमध्ये लॉजिस्टिक खर्च कमी करण्यासाठीही असे पर्याय उपयोगी पडण्याची शक्यता आहे.
भारतातील वेगाने वाढणाऱ्या शहरांमध्ये वाहतूक कोंडीचा प्रश्न गंभीर आहे. दिल्ली, मुंबई, पुणे आणि नागपूरसारख्या शहरांत रस्त्यांवर सतत वाढणारी वाहनांची संख्या पाहता, नेहमीच्या रस्त्यांच्या पलीकडे जाऊन पर्यायी वाहतूक व्यवस्था उभारण्याची गरज निर्माण होत आहे. अशा शहरांमध्ये SkyBus सारख्या तंत्रज्ञानाची व्यवहार्यता तपासता येऊ शकते, अशी शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.
मात्र भारतात अशी प्रणाली प्रत्यक्षात वापरण्यासाठी पायाभूत सुविधा, खर्च, सुरक्षा, मार्गांची उपलब्धता आणि स्थानिक परिस्थिती यांचा सखोल अभ्यास करावा लागेल. या तंत्रज्ञानाचा मुख्य उद्देश सध्याच्या रस्त्यांवरील वाहतुकीचा ताण कमी करणे हा आहे. वाहतुकीसाठी वेगळा उंच मार्ग मिळाला, तर प्रवासाचा वेळ कमी होण्यास मदत होऊ शकते. मालवाहतुकीसाठी स्वतंत्र पॉड वापरल्यास लॉजिस्टिक व्यवस्थेतही बदल होण्याची शक्यता आहे. मात्र प्रत्यक्षात किती फायदा होईल, हे तंत्रज्ञानाची अंमलबजावणी, खर्च आणि स्थानिक वाहतुकीच्या गरजांवर अवलंबून राहील.
इलेक्ट्रिक आणि स्वयंचलित वाहतूक तंत्रज्ञानाचा वापर वाढत असताना SkyBus सारख्या प्रणालींकडे भविष्यातील पर्याय म्हणून पाहिले जात आहे. जमिनीवरील मर्यादित जागा न वापरता उंच मार्गावरून वाहतूक करण्याची ही संकल्पना शहरांच्या वाहतूक व्यवस्थेला वेगळा पर्याय देऊ शकते. गडकरी यांनी शारजात केलेला SkyBus प्रवास त्यामुळे चर्चेचा विषय ठरला आहे. भारतातील मोठ्या शहरांमध्ये हे तंत्रज्ञान प्रत्यक्षात येईल का, हे ठरवताना पुढील काळात त्याची तांत्रिक आणि आर्थिक व्यवहार्यता महत्त्वाची ठरणार आहे.
