दुर्गापूजा प्रिव्ह्यू शो प्रकरणात माजी मंत्री इंद्रनील सेन यांच्या घरी ईडीचे छापे; ५० ते ६० कोटींच्या

पश्चिम बंगालमध्ये दुर्गापूजेच्या 'प्रिव्ह्यू शो'च्या नावाने आर्थिक गैरव्यवहार केल्याचे आरोप झाले आहेत. या आरोपांची अंमलबजावणी संचालनालयाकडून (ईडी) चौकशी सुरू आहे. याच चौकशीचा भाग म्हणून ईडीने मंगळवारी सकाळी कोलकात्यात छापे टाकले. माजी मंत्री आणि तृणमूल काँग्रेसचे नेते इंद्रनील सेन यांच्यासह या प्रकरणाशी संबंधित लोकांच्या ठिकाणांवर ही कारवाई झाली. कोलकात्यात सुमारे १० ठिकाणी शोधमोहीम राबवण्यात आल्याचे सांगितले जात आहे. सेन यांच्या घरी आणि त्यांच्या एका नातेवाइकाच्या ठिकाणीही ईडीने झडती घेतल्याचे समजते.

ईडीच्या तपासाच्या केंद्रस्थानी 'मास आर्ट' ही संस्था असल्याचे सांगितले जाते. कोलकात्यातील दुर्गापूजा मंडपांचा 'प्रिव्ह्यू शो' म्हणजेच 'पूजा परिक्रमा' पाहण्यासाठी या संस्थेने पास विकले, असा आरोप आहे. तपासाशी संबंधित सूत्रांचा हवाला देऊन, या व्यवहारातून सुमारे ५० ते ६० कोटी रुपयांचा आर्थिक गैरव्यवहार झाला असण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. मात्र ही रक्कम आणि हे आरोप अजून तपासाचाच विषय आहेत. अंतिम निष्कर्ष अद्याप समोर आलेला नाही, म्हणजेच कोणावरही काही सिद्ध झाले आहे असे नाही.

यापूर्वी इंद्रनील सेन, त्यांच्या पत्नी मधुछंदा सेन आणि 'मास आर्ट'शी संबंधित इतर लोकांविरुद्ध पोलिसांकडे तक्रार दाखल झाल्याचेही सांगितले जाते. आता ईडी या संस्थेची रचना कशी आहे, तिचे आर्थिक व्यवहार कसे झाले, पासची विक्री कशी झाली आणि संबंधित लोकांची भूमिका काय होती, या सगळ्या गोष्टींची तपासणी करत आहे.

या प्रकरणातला आणखी एक महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे UNESCOच्या नावाचा आणि लोगोचा कथित वापर. आरोपानुसार, 'मास आर्ट'ने आपण UNESCOशी संबंधित आहोत किंवा तिचे अधिकृत भागीदार आहोत, असे भासवून दुर्गापूजा प्रिव्ह्यू शोचे पास विकले. हा दावा खरा होता का, आणि UNESCOचे नाव वापरण्याची अधिकृत परवानगी होती की नव्हती, याचीही चौकशी सुरू आहे.

दरम्यान, UNESCOच्या अधिकृत संकेतस्थळावर 'Durga Puja in Kolkata'ला २०२१ मध्ये अमूर्त सांस्कृतिक वारशाच्या प्रतिनिधी यादीत स्थान दिल्याचे नमूद आहे. त्याच संकेतस्थळावर २०२३ मधील 'Preview Show of Durga Puja Art'साठी 'massArt' आयोजक म्हणून दिसते.