ब्राझीलमध्ये मोबाईल चोरी निवडणुकीचा मुद्दा, लुला आणि बोल्सोनारो यांची आश्वासने

ब्राझीलमध्ये स्मार्टफोनचा वापर वाढत असतानाच मोबाईल चोरीच्या घटनाही वाढत असल्याने लोकांमध्ये चिंता आहे. रस्त्यावरून चालताना, सार्वजनिक वाहतुकीत प्रवास करताना किंवा गर्दीच्या ठिकाणी मोबाईल वापरणे धोक्याचे ठरत असल्याची भावना नागरिकांमध्ये वाढत आहे. त्यामुळे देशातील सार्वजनिक सुरक्षेचा प्रश्न ऐरणीवर आला आहे.

हा प्रश्न आता फक्त कायदा-सुव्यवस्थेपुरता राहिलेला नाही. तो निवडणुकीतला महत्त्वाचा राजकीय मुद्दा बनत चालला आहे.

ब्राझिलियन पब्लिक सिक्युरिटी फोरमच्या आकडेवारीनुसार, २०२५ मध्ये देशभरात सुमारे ८ लाख ३० हजार मोबाईल चोरीच्या घटनांची नोंद झाली. २०२३ पासून अशा घटनांमध्ये घट होत असली, तरी नागरिकांची चिंता कायम आहे.

ब्राझीलमध्ये मोबाईल हा रोजच्या जीवनाचा अविभाज्य भाग आहे. सोशल मीडिया, बँकिंग व्यवहार, पैसे पाठवणे आणि ऑनलाइन खरेदीसाठी स्मार्टफोन मोठ्या प्रमाणात वापरला जातो. त्यामुळे फोन चोरीला जाणे म्हणजे फक्त महागडे उपकरण गमावणे नाही. वैयक्तिक माहिती आणि बँक खात्यांच्या सुरक्षेलाही त्यामुळे धोका निर्माण होतो.

ब्राझीलमध्ये 'पिक्स' (Pix) या डिजिटल पेमेंट प्रणालीचा मोठ्या प्रमाणावर वापर होतो. फोन चोरीला गेल्यावर चोरट्यांकडून त्यातील बँकिंग अॅप्सचा गैरवापर होण्याची भीती असते. काही प्रकरणांत फोन चोरीसोबत आर्थिक फसवणुकीच्या घटनाही समोर आल्या आहेत.

ब्राझिलियन कंटेंट क्रिएटर तबाता लेन्क हिच्यासोबत घडलेली घटना हे याचे उदाहरण ठरली. साओ पाउलो शहरात वाहतूक कोंडीत अडकली असताना दुचाकीवरील चोरट्यांनी तिच्या कारची काच फोडून मोबाईल चोरला. त्यानंतर तिच्या बँक खात्यातून सुमारे २ हजार ब्राझिलियन रियालची रक्कम काढण्यात आली. या घटनेचा व्हिडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल झाल्यानंतर मोबाईल चोरीचा प्रश्न पुन्हा चर्चेत आला.

आता हाच मुद्दा ब्राझीलच्या २०२६ मधील राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत महत्त्वाचा ठरत आहे. राष्ट्राध्यक्ष लुईझ इनासिओ लुला दा सिल्वा आणि त्यांचे प्रतिस्पर्धी फ्लाव्हिओ बोल्सोनारो या दोघांनीही या समस्येवर कठोर उपाययोजना करण्याचे आश्वासन दिले आहे.

लुला यांनी चोरीच्या इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांसाठी कठोर शिक्षेची तरतूद करणारा कायदा केला आहे. अशा उपकरणांची नोंद ठेवण्यासाठी त्यांनी राष्ट्रीय नोंदणी व्यवस्थाही सुरू केली आहे. या कायद्यानुसार दोषींना दहा वर्षांपर्यंत कारावास होऊ शकतो. दुसरीकडे, फ्लाव्हिओ बोल्सोनारो यांनी मोबाईल चोरीच्या गुन्ह्यांसाठी किमान आठ वर्षांच्या शिक्षेची भूमिका मांडली आहे.

देशातील मोबाईल चोरीच्या घटनांपैकी जवळपास एकतृतीयांश घटना साओ पाउलो शहरात घडतात. पोलीस चोरीचे फोन जप्त करण्याच्या मोहिमा राबवत आहेत, पण ते फोन मूळ मालकांपर्यंत पोहोचवण्याचे आव्हान कायम आहे.

एकूणच, ब्राझीलमध्ये मोबाईल चोरी हा आता फक्त गुन्हेगारीचा विषय राहिलेला नाही. नागरिकांच्या रोजच्या सुरक्षेशी जोडलेला हा प्रश्न निवडणुकीतील उमेदवारांसाठीही महत्त्वाचा झाला आहे.