बाबासाहेब भोसले यांचा स्मृतीदिन; ६ ऑक्टोबरच्या इतिहासात काय घडले

महाराष्ट्राचे नववे मुख्यमंत्री आणि ज्येष्ठ कायदेतज्ज्ञ बाबासाहेब अनंतराव भोसले यांचा आज स्मृतीदिन आहे. ६ ऑक्टोबर २००७ रोजी मुंबईत त्यांचे निधन झाले. वयाच्या ८६ व्या वर्षी, थोड्या आजारानंतर, मुंबईतील बॉम्बे हॉस्पिटलमध्ये त्यांनी शेवटचा श्वास घेतला.

स्वातंत्र्याच्या लढ्यात भोसले यांनी सक्रिय भाग घेतला होता. १९४१-४२ च्या आंदोलनात त्यांना तुरुंगवासही भोगावा लागला. ते जानेवारी १९८२ ते फेब्रुवारी १९८३ या काळात महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री होते. मुख्यमंत्रिपदाचा त्यांचा काळ फार मोठा नव्हता, तरी त्यात त्यांनी मुलींना मॅट्रिकपर्यंतचे शिक्षण मोफत देण्याचा आणि स्वातंत्र्यसैनिकांसाठी पेन्शन योजना सुरू करण्याचा निर्णय घेतला. त्यांच्या निधनाने महाराष्ट्राच्या राजकीय आणि सामाजिक क्षेत्रातील एक अभ्यासू आणि रोखठोक व्यक्तिमत्त्व हरपले, असे स्मरण केले जाते. भोसले यांचा जन्म १५ जानेवारी १९२१ रोजी झाला होता.

६ ऑक्टोबर या तारखेला देशाच्या आणि जगाच्या इतिहासात आणखीही काही महत्त्वाच्या घटना घडल्या आहेत. १९०८ मध्ये ऑस्ट्रियाने बोस्निया आणि हेर्झेगोविना हे प्रांत ताब्यात घेतले. १९२७ मध्ये वॉर्नर ब्रदर्सचा जॅझ सिंगर हा जगातील पहिला बोलपट अमेरिकेत प्रदर्शित झाला. १९४९ मध्ये पंडित जवाहरलाल नेहरू यांच्या हस्ते खडकवासला येथे राष्ट्रीय संरक्षण प्रबोधिनीच्या (NDA) इमारतीची कोनशिला बसवण्यात आली. १९६३ मध्ये पुणे आकाशवाणी केंद्राचे उपकेंद्र म्हणून सांगली केंद्र सुरू झाले.

१९७३ मध्ये इजिप्त आणि सीरिया यांनी मिळून इस्रायलवर हल्ला केला. १९८१ मध्ये इजिप्तचे अध्यक्ष अन्वर सादत यांची हत्या झाली. १९८७ मध्ये फिजी प्रजासत्ताक बनले. १९९० मध्ये STS-41 मोहिमेवर स्पेस शटल डिस्कव्हरी अवकाशात सोडण्यात आले आणि सूर्याच्या ध्रुवीय प्रदेशांचा अभ्यास करण्यासाठी युलिसिस स्पेस प्रोब तैनात करण्यात आले. १९९५ मध्ये दुसऱ्या सूर्याभोवती फिरणारा पहिला ग्रह, 51 पेगासी बी, शोधला गेला. २००७ मध्ये जेसन लुइस यांनी वल्ह्याच्या होडीतून पृथ्वीप्रदक्षिणा पूर्ण केली. २०१० मध्ये इन्स्टाग्रामची स्थापना झाली.

या तारखेला जन्मलेल्यांमध्ये अनेक नावे आहेत. १७७९ मध्ये स्कॉटिश मुत्सद्दी आणि मुंबई प्रांताचे गव्हर्नर माऊंट स्ट्युअर्ट एल्फिस्टन यांचा जन्म झाला. १८६६ मध्ये रेडिओटेलेफोनीचे संशोधक रेगिनाल्ड फेसेनडेन, तर १८९३ मध्ये खगोल भौतिकशास्त्रज्ञ आणि संसद सदस्य मेघनाद साहा जन्माला आले. १९१२ मध्ये अणू रसायनशास्त्रज्ञ प्राध्यापक डॉ. हरी जीवन अर्णीकर यांचा जन्म झाला. १९३० मध्ये ऑस्ट्रेलियन क्रिकेटपटू आणि समालोचक रिची बेनो यांचा जन्म झाला. १९४३ मध्ये संत साहित्याचे गाढे अभ्यासक डॉ. रत्नाकर मंचरकर, १९४६ मध्ये अभिनेते, चित्रपट निर्माते आणि खासदार विनोद खन्ना, तसेच इंग्लिश क्रिकेटपटू आणि समालोचक टोनी ग्रेग यांचा जन्म झाला. १९७२ मध्ये संगीतकार सलील कुलकर्णी यांचा जन्म झाला.

याच तारखेला काही मान्यवरांचे निधनही झाले. १६६१ मध्ये शिखांचे सातवे गुरू, गुरू हर राय, यांचे निधन झाले. १८९२ मध्ये इंग्लिश कवी लॉर्ड टेनिसन, १९५१ मध्ये केलॉग्जचे मालक विल केलॉग, तर १९७४ मध्ये भारताचे संरक्षणमंत्री व्ही. के. कृष्ण मेनन यांचे निधन झाले. १९७९ मध्ये इतिहासकार आणि पुणे विद्यापीठाचे कुलगुरू दत्तो वामन पोतदार, १९८१ मध्ये इजिप्तचे राष्ट्राध्यक्ष आणि नोबेल पारितोषिक विजेते अन्वर सादात यांचे निधन झाले. २००७ मध्ये बाबासाहेब भोसले यांच्यासोबतच लोकसभा सदस्य आणि कायदेपंडित एल. एम. सिंघवी यांचेही निधन झाले, तर २०१५ मध्ये हंगेरीचे पहिले अध्यक्ष अरपॅड गॉन्कझ यांचे निधन झाले.