दुष्काळात वाचवलेले सोयाबीन मजूरटंचाईमुळे अडचणीत, काढणी लांबल्यास नुकसानीची शक्यता

यंदा पावसाने ओढ दिल्यामुळे अनेक भागांत कोरड्या दुष्काळाचा फटका बसला. तरीही शेतकऱ्यांनी ही झळ सोसून सोयाबीनचे पीक उभे केले. पाण्याची कमतरता, वाढलेला लागवड खर्च आणि प्रतिकूल परिस्थितीत पीक वाचवण्यासाठी केलेली धडपड, एवढे सगळे झाल्यानंतर आता ऐन काढणीच्या हंगामात शेतकऱ्यांसमोर मजूरटंचाईचे नवे संकट उभे राहिले आहे. मजूर मिळत नसल्याने बळीराजाची चिंता वाढली आहे.

अनेक शेतांमध्ये सोयाबीन काढणीसाठी तयार झाले आहे. पण मजुरांची उपलब्धता कमी असल्याने काढणी वेळेत होत नाही. काढणीला उशीर झाला तर शेंगा फुटून दाणे जमिनीवर सांडण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे उभ्या पिकाचे प्रत्यक्ष नुकसान होण्याचा धोका निर्माण झाला आहे.

उपलब्ध पाण्यात पीक टिकवण्यासाठी शेतकऱ्यांना जास्तीचा खर्च करावा लागला. त्यामुळे अपेक्षित उत्पन्न आधीच कमी असताना आता काढणीसाठी मजूर मिळत नसल्याने त्यांच्या अडचणीत आणखी भर पडली आहे. दुष्काळी परिस्थितीमुळे यंदा सोयाबीनच्या उत्पादनावर परिणाम होण्याची शक्यता आधीच आहे. त्यात काढणीच्या विलंबामुळे होणारे नुकसान शेतकऱ्यांसाठी अधिकच गंभीर ठरणार आहे.

एकीकडे पावसाअभावी उत्पादनावर परिणाम झाला आहे. दुसरीकडे शेतीचा खर्च वाढला आणि आता काढणीसाठी मजूर मिळत नाहीत. त्यामुळे शेतकरी तिहेरी आर्थिक कोंडीत सापडला आहे. तयार पीक वेळेत शेतातून बाहेर निघाले नाही, तर शेतकऱ्यांच्या वर्षभराच्या मेहनतीवर पाणी फेरले जाण्याची भीती आहे.

वर्षभर कष्ट करून उभे केलेले पीक हातातोंडाशी आले असताना ते फक्त मजूरटंचाईमुळे शेतातच राहून वाया जाऊ नये, यासाठी प्रशासनाने तातडीने हस्तक्षेप करण्याची गरज आहे. कृषी विभागाने गावनिहाय परिस्थितीचा आढावा घेऊन काढणीसाठी लागणारी यंत्रणा उपलब्ध करून द्यावी, अशी मागणी शेतकरी करत आहेत.

शेतकरी वर्गाची मागणी अशी आहे की, मजूरटंचाईची तीव्रता लक्षात घेता शासन आणि कृषी विभागाने तातडीने हार्वेस्टर व इतर काढणी यंत्रणा उपलब्ध करून द्यावी. ही यंत्रे शेतकऱ्यांना अल्पदरात मिळावीत. तसेच गावनिहाय काढणी यंत्रांचे नियोजन करून तयार सोयाबीन वेळेत शेतातून बाहेर काढण्यासाठी विशेष मोहीम राबवावी. दुष्काळाने उत्पादन घटले तरी चालेल, पण तयार झालेले पीक काढणीअभावी वाया जाऊ नये, एवढीच बळीराजाची अपेक्षा आहे.