पद्मश्री प्रह्लाद सिंह टिपाणिया यांनी पुण्यात सादर केला 'कल के कबीर'

पुणे, 31 ऑक्टोबर 2026: पद्मश्री सन्मानित प्रसिद्ध लोकगायक प्रह्लाद सिंह टिपाणिया यांनी बुधवारी पुण्यात आपला गाजलेला 'कल के कबीर' हा संगीत कार्यक्रम सादर केला. सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ (SPPU) परिसरातील ललित कला केंद्र गुरुकुलच्या खुल्या रंगमंचावर हा कार्यक्रम झाला. हा कार्यक्रम पुणे शहरात, विद्यापीठाच्या आवारातच पार पडला.

हेड, हार्ट, हँड्स लर्निंग फाउंडेशन (H3LF) आणि ललित कला केंद्र (LKK) गुरुकुल यांनी मिळून या कार्यक्रमाचे आयोजन केले. H3LF ही वॉल्डॉर्फ पद्धतीपासून प्रेरणा घेतलेली, शिक्षण क्षेत्रातील ना-नफा संस्था आहे. तर ललित कला केंद्र गुरुकुल ही सादरीकरण कलांना वाहिलेली संस्था आहे. म्हणजेच दोन्ही संस्थांनी एकत्र येऊन हा कार्यक्रम घडवून आणला.

टिपाणिया हे मालवी लोकपरंपरेतून संत कबीरांची काव्यरचना लोकांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी ओळखले जातात. या कार्यक्रमात त्यांनी पाच जणांच्या चमूसह कबीरांचे दोहे आणि पदे गायली. तंबोरा आणि करताल यांसारखी पारंपरिक वाद्ये वापरून कलाकारांनी प्रेम, समता, माणुसकी आणि सामाजिक सलोखा हे विषय मांडणाऱ्या रचना सादर केल्या.

साध्या आणि सहज समजणाऱ्या लोकशैलीतून त्यांनी कबीरांचे तात्त्विक विचार श्रोत्यांपर्यंत नेले. समाजातील फूट आणि माणसामाणसांतील नाती यांचा विचार करायला या सादरीकरणामुळे प्रोत्साहन मिळाले.

H3LF आणि ललित कला केंद्र यांच्यातील या सहकार्यातून शिक्षण, सांस्कृतिक जाणीव आणि सर्वांगीण विकास यावर दोन्ही संस्थांचा असलेला समान भर दिसतो. म्हणजेच दोन्ही संस्था शिक्षणाला आणि सांस्कृतिक जाणिवेला तितकेच महत्त्व देतात.

H3LF मुले आणि किशोरवयीन यांना अनुभवातून शिक्षण देण्यासाठी काम करते. त्यात अभ्यासाबरोबरच सांस्कृतिक आणि सामाजिक जाणिवेवरही लक्ष दिले जाते. ललित कला केंद्र मात्र गुरुकुल परंपरा पाळते आणि तिची आधुनिक विद्यापीठीय शिक्षणाशी सांगड घालून सादरीकरण कलांना बळ देते.

"H3LF मध्ये आमचा विश्वास आहे की शिक्षण वर्गाच्या चार भिंतींच्या खूप पलीकडे जाते. आपली मुळे समजून घेणे, आपली सामायिक माणुसकी शोधणे आणि 'डोके' व 'हात' यांच्याबरोबरच 'हृदया'ला घडवणे म्हणजे शिक्षण," असे H3LF मधील एका शाळाप्रमुखांनी सांगितले.

"ललित कला केंद्रासारख्या मान्यवर संस्थेसोबत भागीदारी करून प्रह्लादजींसारख्या दिग्गज कलाकाराला इथे आणणे, हे या विचाराचे सुंदर रूप आहे. कबीरांचा सत्य आणि सर्वसमावेशकतेचा संदेश आजच्या तरुणांना आणि आपल्या व्यापक समाजाला नेमका हवा आहे," असेही या शाळाप्रमुखांनी पुढे म्हटले.

हा कार्यक्रम सर्वांसाठी खुला होता. म्हणजे कार्यक्रमाला येण्यासाठी कुणालाही मोकळीक होती. भारतीय लोकसंगीत, तत्त्वज्ञान आणि सांस्कृतिक परंपरा यांत रस असणारे अनेक जण यानिमित्ताने एकत्र आले.