२०१८ च्या बदलापूर मारहाणीत मृत्यू: सदोष मनुष्यवधाबद्दल आठ वर्षे सश्रम कारावास

ठाणे जिल्ह्यातील कल्याण येथील न्यायालयाने २०१८ मधील मारहाणीच्या प्रकरणात प्रवीण संतोष मुकणे यांना सदोष मनुष्यवधाच्या गुन्ह्यात आठ वर्षांची सश्रम कारावासाची शिक्षा सुनावली आहे. खून करण्याचा हेतू होता, हे फिर्यादी पक्षाला सिद्ध करता आले नाही, असे न्यायालयाने म्हटले आहे.

कल्याण न्यायालयाचे अतिरिक्त सत्र न्यायाधीश आर. व्ही. तामहनेकर यांनी शुक्रवारी दिलेल्या आदेशात ही शिक्षा ठोठावली. याच प्रकरणातील दुसरे आरोपी सत्यवान बाळकृष्ण वाघे यांना मात्र संशयाचा फायदा देऊन निर्दोष सोडण्यात आले.

फिर्यादी पक्षाच्या म्हणण्यानुसार ही घटना ७ नोव्हेंबर २०१८ च्या रात्री ठाणे जिल्ह्यातील बदलापूर परिसरात एका किराणा दुकानाजवळ घडली. राजेश उर्फ चिड्या रमेश वाघे आणि आरोपी यांच्यात तेथे वाद झाला होता.

वाघे यांनी लाकडी दांडा आणून मुकणे यांच्या हातात दिल्याचा आरोप आहे. त्या दांड्याने मुकणे यांनी राजेश यांच्या डोक्यावर मारले, असे फिर्यादी पक्षाने सांगितले. जखमी राजेश यांना तातडीने हॉस्पिटलमध्ये नेण्यात आले, पण तिथे त्यांना मृत घोषित करण्यात आले.

यानंतर पोलीसांनी आरोपींविरुद्ध भारतीय दंड संहितेच्या कलम ३०२ (खून) आणि कलम ३४ (समान हेतू) अन्वये FIR नोंदवला होता.

खटल्यादरम्यान फिर्यादी पक्षाने ११ साक्षीदारांची तपासणी केली, अशी माहिती अतिरिक्त सरकारी वकील कदंबिनी एम. खंडागळे यांनी दिली. त्या म्हणाल्या, "खटल्यादरम्यान फिर्यादी पक्षाने ११ साक्षीदार तपासले. त्याबरोबरच वैद्यकीय अहवाल आणि शवविच्छेदनातील निष्कर्षही सादर केले. त्यातून मृत्यूचे कारण डोक्याला झालेली अनैसर्गिक दुखापत असल्याचे निश्चित झाले."

पुराव्यांचे विश्लेषण करताना न्यायाधीशांनी नमूद केले की, मुख्य हल्लेखोराने केलेले कृत्य आणि त्याला असलेली जाणीव फिर्यादी पक्षाने सिद्ध केली आहे. मात्र खून करण्याचा पूर्वनियोजित हेतू सिद्ध झालेला नाही.

त्यामुळे मूळ आरोप कलम ३०२ चा असला, तरी मुकणे यांना भारतीय दंड संहितेच्या कलम ३०४ (II) अन्वये दोषी ठरवण्यात आले. हे कलम खुनाच्या कक्षेत न येणाऱ्या सदोष मनुष्यवधाचे आहे.

आठ वर्षांच्या सश्रम कारावासाबरोबरच न्यायालयाने १०,००० रुपये दंडही ठोठावला. दंड न भरल्यास आणखी दोन महिन्यांचा सश्रम कारावास भोगावा लागेल. ८ नोव्हेंबर २०१८ पासून मुकणे कच्चे कैदी म्हणून जेवढा काळ कोठडीत होते, तो काळ शिक्षेतून वजा करण्यात येणार आहे.

वाघे यांची सर्व आरोपांतून निर्दोष मुक्तता करण्यात आली. मृत व्यक्तीवर अवलंबून असलेल्यांना योग्य नुकसानभरपाई किती द्यायची, याचे मूल्यमापन करण्याचे निर्देश न्यायालयाने ठाणे जिल्हा विधी सेवा प्राधिकरणाला दिले आहेत.