गणेशोत्सव 2026: बाप्पाच्या विसर्जनानंतर विद्यार्थ्यांनी उचलला स्वच्छतेचा विडा; गिरगाव चौपाटीवर राबवली मोहीम

मुंबईत गणेशोत्सव जेवढ्या उत्साहाने आणि भक्तिभावाने साजरा होतो, तेवढीच जबाबदारी विसर्जनानंतर समुद्रकिनारे स्वच्छ ठेवण्याचीही असते. हाच संदेश प्रत्यक्ष कृतीतून देत ग्रँट रोड येथील राजस्थानी महिला मंडळ शाळेच्या विद्यार्थ्यांनी गिरगाव चौपाटीवर स्वच्छता मोहीम राबवली. गौरी-गणपती विसर्जनानंतर CMCA या संस्थेने या उपक्रमाचे आयोजन केले होते.

गौरी-गणपतीच्या विसर्जनासाठी गिरगाव चौपाटीवर दरवर्षी मोठ्या संख्येने भाविक येतात. विसर्जन झाल्यानंतर किनाऱ्यावर फुले, हार, निर्माल्य आणि इतर प्रकारचा कचरा मोठ्या प्रमाणात साचतो. गणेशमूर्तींच्या विसर्जनानंतर हा कचरा किनाऱ्यावर तसाच पडून राहतो आणि त्यामुळे समुद्रकिनाऱ्याची स्वच्छता राखणे कठीण होऊन बसते. ही परिस्थिती लक्षात घेऊन विद्यार्थी स्वतः मैदानात उतरले आणि त्यांनी स्वच्छतेचा संदेश दिला.

या मोहिमेत सहभागी झालेल्या विद्यार्थ्यांनी किनाऱ्यावर पसरलेला कचरा गोळा करत संपूर्ण परिसर स्वच्छ करण्यात हातभार लावला. केवळ वर्गात बसून पर्यावरण संवर्धनाचे धडे गिरवण्याऐवजी, या उपक्रमामुळे विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष कृतीतून सामाजिक आणि पर्यावरणीय जबाबदारी समजून घेण्याची संधी मिळाली. पुस्तकी ज्ञानाच्या पलीकडे जाऊन प्रत्यक्ष चौपाटीवर उतरून काम केल्यामुळे विद्यार्थ्यांना स्वच्छतेचे महत्त्व अधिक जवळून समजले.

गणेशोत्सवाच्या काळात पर्यावरणपूरक उत्सव साजरा करण्याच्या गरजेवर सातत्याने भर दिला जातो. मात्र विसर्जनानंतर समुद्रकिनारे स्वच्छ राखणे आणि सार्वजनिक ठिकाणी कचरा न टाकणे ही देखील नागरिकांची तितकीच महत्त्वाची जबाबदारी आहे. विद्यार्थ्यांनी राबवलेल्या या मोहिमेतून मुंबईकरांना नेमका हाच संदेश देण्यात आला. उत्सव साजरा करताना पर्यावरणाचे भान राखणे आणि विसर्जनानंतरची जबाबदारी उचलणे या दोन्ही गोष्टी एकत्र जाव्यात, हाच विचार या मोहिमेमागे होता.

CMCA संस्थेच्या पुढाकाराने राबवलेल्या या मोहिमेमुळे विद्यार्थ्यांमध्ये स्वच्छता, नागरी कर्तव्य आणि पर्यावरण संरक्षणाबाबत जागरूकता निर्माण होण्यास मदत झाली. गणेशोत्सवाचा आनंद साजरा करतानाच निसर्ग आणि शहराची स्वच्छता राखण्याची जबाबदारी प्रत्येकाचीच असल्याचा संदेश या उपक्रमातून देण्यात आला.

मुंबईतील गणेशोत्सवाबद्दल बोलायचे झाले, तर गिरगाव चौपाटीवरील गणेश विसर्जन हे यातील प्रमुख आकर्षण मानले जाते. गणेशोत्सवाच्या विविध दिवशी घरगुती तसेच सार्वजनिक गणेशमूर्तींचे विसर्जन इथे केले जाते. विशेषतः गौरी-गणपती आणि अनंत चतुर्दशीच्या दिवशी गिरगाव चौपाटी परिसरात भाविकांची प्रचंड गर्दी पाहायला मिळते.

मुंबईच्या विविध भागांतून गणेशमूर्ती विसर्जनासाठी गिरगाव चौपाटीवर आणल्या जातात. ढोल-ताशांचा गजर, गुलालाची उधळण आणि 'गणपती बाप्पा मोरया, पुढच्या वर्षी लवकर या' या जयघोषात भाविक आपल्या लाडक्या बाप्पाला निरोप देतात. अनेक प्रसिद्ध सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळांच्या विसर्जन मिरवणुकांचा मार्गही दक्षिण मुंबईतून गिरगाव चौपाटीकडेच जातो.