सप्टेंबरमध्ये औद्योगिक उत्पादन निर्देशांकात ६.७ टक्के वाढ, मॅन्युफॅक्चरिंग आणि वीज क्षेत्र पुढे

देशाच्या औद्योगिक क्षेत्राने सप्टेंबर 2026 मध्ये चांगली कामगिरी केली आहे. औद्योगिक उत्पादन निर्देशांकात (IIP) वार्षिक आधारावर 6.7 टक्के वाढ नोंदवली गेली. केंद्रीय सांख्यिकी मंत्रालयाने बुधवारी जाहीर केलेल्या आकडेवारीतून ही माहिती समोर आली आहे.

या वाढीला मुख्यतः उत्पादन (मॅन्युफॅक्चरिंग) क्षेत्रातील 7.6 टक्के वाढीचा आणि वीज व गॅस पुरवठा क्षेत्रातील 11.2 टक्के वाढीचा आधार मिळाला. मात्र ऑगस्टमध्ये 8 टक्के वाढ नोंदवली गेली होती, त्या तुलनेत सप्टेंबरमध्ये वाढीचा वेग थोडा मंदावला.

मंत्रालयाच्या अंदाजानुसार सप्टेंबर 2026 मध्ये औद्योगिक उत्पादन निर्देशांक 124.3 वर पोहोचला. सप्टेंबर 2025 मध्ये तो 116.5 होता. क्षेत्रनिहाय पाहिले तर खाणकाम व उत्खननाचा निर्देशांक 90.4, उत्पादन क्षेत्राचा 128.0 आणि वीज व गॅस पुरवठ्याचा 128.6 होता. पाणीपुरवठा, सांडपाणी व्यवस्थापन आणि कचरा व्यवस्थापन क्षेत्राचा निर्देशांक 146.4 नोंदवला गेला.

उत्पादन क्षेत्रातील 23 उद्योगसमूहांपैकी 17 समूहांमध्ये सकारात्मक वाढ दिसली. मोटार वाहने, ट्रेलर आणि सेमी-ट्रेलर निर्मितीत 19 टक्के वाढ झाली. इलेक्ट्रिकल उपकरणांच्या निर्मितीत 33.9 टक्के, तर रबर आणि प्लास्टिक उत्पादनांच्या निर्मितीत 19.9 टक्के वाढ नोंदवली गेली.

मोटार वाहन क्षेत्राला ऑटो कंपोनंट्स, सुटे भाग, अॅक्सेसरीज, प्रवासी वाहने आणि व्यावसायिक वाहनांच्या उत्पादनामुळे चालना मिळाली. इलेक्ट्रिकल उपकरणांमध्ये स्विचगिअर, सर्किट ब्रेकर, कंट्रोल व मीटर पॅनेल, यूपीएस प्रणाली आणि ऑप्टिकल फायबर कनेक्टर्स यांसारख्या उत्पादनांची मागणी वाढल्याचे आकडेवारीतून दिसते.

वापरावर आधारित वर्गीकरणात सप्टेंबर 2026 मध्ये प्राथमिक वस्तूंचा निर्देशांक 111.6, भांडवली वस्तूंचा 153.4 आणि मध्यवर्ती वस्तूंचा 131.7 होता. पायाभूत सुविधा व बांधकाम क्षेत्राचा निर्देशांक 133.0 नोंदवला गेला. ग्राहक टिकाऊ वस्तूंचा निर्देशांक 133.1, तर ग्राहक बिगरटिकाऊ वस्तूंचा 111.8 होता.

औद्योगिक उत्पादनाच्या वाढीत मध्यवर्ती वस्तू, प्राथमिक वस्तू आणि भांडवली वस्तूंचा मोठा वाटा राहिला. त्यामुळे गुंतवणूक आणि उत्पादनाशी संबंधित आर्थिक घडामोडींमध्ये मजबुती असल्याचे संकेत मिळतात.

दरम्यान, सांख्यिकी मंत्रालयाने काही उत्पादनसमूहांसाठी घाऊक किंमत निर्देशांकाऐवजी (डब्ल्यूपीआय) उत्पादन उत्पादक किंमत निर्देशांकाचा (पीपीआय) वापर करण्याची घोषणा केली आहे. औद्योगिक उत्पादन निर्देशांकातील एकूण 463 उत्पादनसमूहांपैकी 234 समूहांवर या बदलाचा परिणाम होणार आहे. त्यांचे एकत्रित भारांकन सुमारे 36 टक्के आहे.

मंत्रालयाने 1 जून 2026 रोजी 2022-23 हे आधारवर्ष असलेली औद्योगिक उत्पादन निर्देशांकाची नवी मालिका जाहीर केली होती. सप्टेंबरच्या आकडेवारीतून देशाच्या उत्पादन आणि औद्योगिक क्षेत्रातील वाढ कायम असल्याचे दिसते. जागतिक पातळीवरील अनिश्चिततेच्या पार्श्वभूमीवर औद्योगिक क्षेत्राची ही कामगिरी आर्थिक विकासासाठी महत्त्वाची मानली जात आहे.