रामलीला मैदानावरील रॅलीने दिल्लीचे बाजार ठप्प, व्यापाऱ्यांचा ११,००० कोटींच्या तोट्याचा दावा

रविवारी, १ नोव्हेंबरला दिल्लीतील रामलीला मैदानावर इंडिया ब्लॉकची मोठी रॅली झाली. विरोधी पक्षांनी या रॅलीतून आपली ताकद दाखवली. रॅलीसाठी पोलीसांनी कडक बंदोबस्त ठेवला होता आणि मैदानाच्या आजूबाजूचे सगळे रस्ते बंद करण्यात आले होते. याचा थेट फटका व्यापाऱ्यांना बसला, असा दावा चेंबर ऑफ ट्रेड अँड इंडस्ट्री म्हणजेच CTI ने केला आहे. सणासुदीच्या तोंडावर बाजार बंद ठेवावे लागल्याने मोठे नुकसान झाल्याचे संघटनेचे म्हणणे आहे.

काँग्रेसच्या नेतृत्वाखाली झालेल्या या रॅलीमुळे दिल्लीतील व्यापारी, कारखानदार आणि दुकानदार यांचे मिळून ११,००० कोटी रुपयांचे नुकसान झाले, असे CTI म्हणते. या नुकसानीची भरपाई आता कोण देणार, असा सवालही संघटनेने विचारला आहे.

CTI च्या म्हणण्यानुसार, रॅली दिवाळीनंतर घ्यावी अशी विनंती करण्यासाठी संघटनेने राहुल गांधी यांना आधीच चार वेळा पत्र लिहिले होते. सोनिया गांधी यांनाही पत्र पाठवून व्यवसायाचे नुकसान होईल, असे कळवले होते. त्यावर राहुल गांधी यांनी आम्ही व्यापाऱ्यांसोबत आहोत आणि या रॅलीचा कोणत्याही दुकानदारावर परिणाम होणार नाही, असे म्हटले होते, असे CTI सांगते. प्रत्यक्षात मात्र उलटेच झाले, असा संघटनेचा आरोप आहे.

CTI चे अध्यक्ष ब्रिजेश गोयल यांनी सोमवारी, २ नोव्हेंबरला सांगितले की एका दिवसात ११,००० कोटींचा फटका बसला. त्यांनी त्याचा तपशीलही दिला. किरकोळ आणि घाऊक व्यापाराचे ८,८०० कोटींचे नुकसान झाले. वाहतूक आणि लॉजिस्टिक्सचे १,५०० कोटी, तर हॉटेल, रेस्टॉरंट आणि पर्यटन क्षेत्राचे ५०० कोटींचे नुकसान झाले. असंघटित क्षेत्रात काम करणाऱ्या रोजंदारी मजुरांचे नुकसान २०० कोटींचे आहे.

रामलीला मैदानाच्या ५ किलोमीटरच्या परिसरातील अडीच लाखांपेक्षा जास्त लहानमोठी दुकाने पूर्णपणे बंद होती. CTI च्या रिपोर्टनुसार कश्मिरी गेट, मोरी गेट, चांदनी चौक, चावडी बाजार, खारी बावली, नया बाजार, सदर बाजार, अजमेरी गेट, दर्यागंज, पहाडगंज, कमला मार्केट, जामा मशिद, भागीरथ पॅलेस, लाजपत राय मार्केट आणि किनारी बाजार या भागांत मिळून जवळपास ३ लाख दुकाने आहेत. त्यातली अडीच लाख दुकाने बंद राहिली आणि ८०% धंदा ठप्प झाला.

धनत्रयोदशी ६ नोव्हेंबरला आणि दिवाळी ८ नोव्हेंबरला आहे, म्हणजे ऐन खरेदीचा हंगाम सुरू आहे. लोक खरेदीसाठी येणार होते, पण रॅलीमुळे ग्राहक बाजारात पोहोचूच शकले नाहीत. १० किलोमीटरच्या परिसरात सगळी वाहतूक ठप्प झाली होती, त्यामुळे मालाची आवक आणि जावकही थांबली.

कनॉट प्लेस, करोल बाग, पहाडगंज, चांदनी चौक आणि दर्यागंज इथल्या २,००० पेक्षा जास्त हॉटेल्स, रेस्टॉरंट आणि गेस्ट हाऊसची बुकिंग रद्द झाली. रविवार असल्याने एरवी लाल किल्ला, जामा मशिद आणि चांदनी चौकात पर्यटक येतात, पण या वेळी कोणी आलेच नाही. या बाजारांत काम करणाऱ्या २० लाख कामगारांवर थेट परिणाम झाला. दुकाने बंद असल्याने लोडर, ऑटो-रिक्षावाले, फेरीवाले, हमाल आणि कुली यांची एका दिवसाची मजुरी बुडाली.

या नुकसानीमुळे व्यापारी खूप संतापले आहेत. ब्रिजेश गोयल म्हणाले, "आम्हाला भाजपचे एजंट म्हणत आहेत. १०० मोठ्या बाजार संघटनांनी काँग्रेसला रॅली पुढे ढकला म्हणून सांगितले होते. हे कोणी पक्षाचे एजंट नाहीत, हे दिल्लीचे व्यापारी आहेत. आमचा धंदा हाच आमचा पक्ष आहे, राजकारण नाही. आम्ही कोणत्याही पक्षाच्या विरोधात नाही, पण सणाच्या तोंडावर असे करून आमचे नुकसान करू नका."