नवरात्रीत तीन दिवस जव उगवले नाही तर घाबरू नका, पाणी, बी आणि मातीकडे लक्ष द्या

नवरात्रीत घट बसवल्यानंतर घटासमोर मातीत पेरलेले जव खूप महत्त्वाचे मानले जाते. ते हिरवेगार वाढले की घरात बरकत येते, असे म्हटले जाते. जव चांगले वाढणे म्हणजे देवी प्रसन्न असल्याची लक्षणे, अशीही मान्यता आहे.

पण अनेकदा असे होते की जव पेरले तरी ते उगवत नाही. तीन दिवस झाले तरी कोंब दिसत नाही, आणि मग लोक घाबरून जातात. हे अशुभ असेल का, पैशाची अडचण येईल का, असे विचार मनात येतात. प्रत्यक्षात घाबरण्याचे काही कारण नाही. थोडे लक्ष दिले तर जव पुन्हा उगवते. नवरात्रीचा तिसरा दिवस उलटूनही जव आले नसेल, तर लगेच काही उपाय करता येतात.

आधी जव का उगवत नाही ते समजून घ्यावे. पहिले कारण म्हणजे जास्त पाणी. लोक सारखे पाणी टाकतात आणि त्यामुळे बी सडते. दुसरे कारण म्हणजे बी जुने असणे. दुकानातून आणलेले जव खूप जुने असेल, तर ते रुजत नाही. तिसरे कारण माती आहे. माती खूप घट्ट असेल किंवा भांड्याला भोक नसेल, तर पाणी साचून राहते आणि जव खराब होते.

पहिला उपाय म्हणजे जास्त पाणी टाकू नये. दिवसातून दोन-तीन वेळा मगाने पाणी ओतू नये. फक्त हाताने थोडे पाणी शिंपडावे. माती ओली राहिली पाहिजे, पण तिचा चिखल होता कामा नये. पाणी जास्त झाले की बी कुजते.

दुसरा उपाय म्हणजे मातीवर एक ओले फडके किंवा केळीचे पान ठेवावे. त्यामुळे आतमध्ये उबदारपणा राहतो आणि बी लवकर फुटते. रोज फडके काढून कोंब आला का ते पाहावे. कोंब दिसला की फडके काढून टाकावे.

तिसरा उपाय म्हणजे रोज थोडे पाणी शिंपडत राहावे. माती पूर्ण कोरडी पडू देऊ नये. सकाळ-संध्याकाळ थोडे थोडे पाणी शिंपडावे. स्प्रे असेल तर उत्तम, कारण त्यामुळे मातीला ओलावा मिळतो आणि बीला त्रासही होत नाही.

चौथा उपाय म्हणजे नवीन बी टाकावे. बी खराब किंवा जुने आहे असे वाटत असेल, तर नवीन बी आणून त्याच मातीत टोचून द्यावे. जुने बी काढू नये, तिथेच नवीन टाकावे. दोन-तीन दिवसांत नवीन कोंब येतील.

पाचवा उपाय म्हणजे भांडे आणि माती बदलणे. कधी कधी भांडेच खराब असते किंवा मातीत खडे असतात. तसे वाटले तर दुसरे नवीन परळ घ्यावे, त्यात चाळलेली मऊ माती भरावी आणि पुन्हा नव्याने जव पेरावे. हा उपाय करण्याआधी घरातल्या एखाद्या जाणत्या माणसाला किंवा गुरुजींना एकदा विचारावे. उगाच घट हलवू नये.

जव कसे वाढते त्यावरून घराचे भविष्य कळते, असे आजी सांगायच्या. जव एकदम उंच, सरळ आणि हिरवेगार वाढले, तर घरात सगळे चांगले होणार, कामात यश मिळणार आणि घरात शांतता राहणार असे समजले जाते. जव पिवळे पडले किंवा फिकट दिसले, तर पैशाची थोडी तंगी येऊ शकते किंवा जास्त मेहनत करावी लागू शकते, असे मानतात. जव खूपच लहान राहिले किंवा कमी उगवले, तर कामात अडथळे येतील, असेही मानले जाते.

मात्र हे सगळे अंदाज आहेत. देवीवर विश्वास ठेवावा आणि जव उगवले नाही म्हणून घाबरून जाऊ नये. मनापासून पूजा करावी. वर सांगितलेले उपाय केले, तर नवरात्रीच्या शेवटपर्यंत जव नक्की हिरवे होईल आणि देवीचा आशीर्वादही मिळेल, असे सांगितले आहे.