हर्णे-पाळंदे किनाऱ्यावर सीगल पक्ष्यांचे आगमन, स्थलांतरित पक्ष्यांच्या हंगामाला सुरुवात

दापोली तालुक्यातील हर्णे-पाळंदे समुद्रकिनाऱ्यावर यंदाही स्थलांतरित समुद्री पक्ष्यांचे आगमन सुरू झाले आहे. हे पक्षी दरवर्षी हिवाळ्याच्या हंगामात दिसतात. 1 ऑक्टोबर 2026 रोजी हर्णे-पाळंदे बीचवर 'सीगल' (Seagull) पक्षी दिसले आणि 2026 च्या हंगामातले हे त्यांचे पहिले दर्शन ठरले.

समुद्री जीव आणि अधिवास संवर्धन संशोधक फहाद जमादार हे हर्णे-पाळंदे किनाऱ्यावर नेहमी गस्त घालतात. समुद्री जैवविविधतेचे निरीक्षण करत असताना त्यांना किनाऱ्यावर सीगल पक्षी आढळले. त्यांनी या निरीक्षणाची नोंदही केली आहे. त्यामुळे यंदाच्या स्थलांतरित समुद्री पक्ष्यांच्या हंगामाला सुरुवात झाल्याचे प्राथमिक निरीक्षण समोर आले आहे.

सीगल पक्षी दापोलीतल्या समुद्रकिनाऱ्यांवर मोठ्या संख्येने येतात. दाभोळ, कोळथरे, बुरोंडी, लाडघर, कर्दे, मुरुड, सालदुरे, पाळंदे, हर्णे, आंजर्ले आडे पाडले आणि केळशी इथल्या किनाऱ्यांवर ते दिसतात. हे पक्षी बघायला पर्यटकांचीही गर्दी होते. म्हणजेच हा हंगाम फक्त एका किनाऱ्यापुरता मर्यादित नसून दापोलीच्या अनेक किनाऱ्यांवर त्याची चाहूल लागते.

हर्णे-पाळंदे परिसरातला समुद्रकिनारा विविध प्रकारच्या समुद्री जीवसृष्टीसाठी, तसेच स्थानिक आणि स्थलांतरित पक्ष्यांसाठी महत्त्वाचा अधिवास मानला जातो. विशेषतः हिवाळ्यात इथे समुद्री आणि किनारी पक्ष्यांची संख्या वाढताना दिसते. स्थलांतरित पक्ष्यांचे येणे परिसरातल्या समुद्री आणि किनारी जैवविविधतेच्या दृष्टीने महत्त्वाचे मानले जाते. म्हणूनच अशा पक्ष्यांचे नियमित निरीक्षण, छायाचित्रण, नोंदणी आणि त्यांच्या अधिवासाचे संवर्धन करणे गरजेचे ठरत आहे.

हर्णे-पाळंदे किनारपट्टीवरच्या जैवविविधतेच्या अभ्यासासाठी अशा नोंदी पुढे उपयोगी ठरू शकतात. या हंगामात पुढे सीगलसोबत आणखी कोणते स्थलांतरित पक्षी हर्णे-पाळंदे किनाऱ्यावर येतात, याकडे सर्व पक्षीप्रेमींचे आणि समुद्री जैवविविधतेचा अभ्यास करणाऱ्यांचे लक्ष लागले आहे.

सीगल हे हिवाळी पाहुणे म्हणून दरवर्षी थंड प्रदेशातून, म्हणजे सायबेरिया किंवा उत्तर युरोपमधून येतात. अन्नाच्या शोधात आणि अनुकूल हवामानासाठी ते कोकण किनारपट्टीवर स्थलांतर करतात.

हर्णे आणि मुरूड-दापोली परिसरातल्या किनाऱ्यांवर या पक्ष्यांचे थवे पाहायला दरवर्षी मोठ्या संख्येने पर्यटक आणि पक्षीप्रेमी हजेरी लावतात. हे पक्षी सागरी परिसंस्थेचा महत्त्वाचा भाग आहेत आणि त्यांच्या येण्यावरून किनारपट्टीतल्या आरोग्यदायी वातावरणाचा अंदाज घेतला जातो.