चोपडा तालुक्यात मक्याचे उत्पादन घटले, दुष्काळामुळे शेतकऱ्यांवर संकट

राज्यात सध्या दुष्काळाची परिस्थिती निर्माण झाली आहे. राज्यातील 36 जिल्ह्यांपैकी 32 जिल्ह्यांत, म्हणजेच 358 पैकी 255 तालुक्यांत सरकारने दुष्काळ जाहीर केला आहे. यातील दुष्काळग्रस्त भागात 358 तालुक्यांपैकी 265 तालुक्यांमध्ये सुमारे 74 ते 75 टक्के इतका दुष्काळ जाहीर करण्यात आला आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांना या दुष्काळाचा सामना करावा लागत आहे.

जळगावमधील चोपडा तालुक्यातील मका उत्पादक शेतकऱ्यांनाही याचा फटका बसला आहे. चोपडा तालुक्यात पावसाचे प्रमाण कमी झाले, त्यामुळे शेतातील पिकांची परिस्थिती बिकट आहे. पाऊस कमी पडल्याने मका उत्पादक शेतकऱ्यांना नुकसान सोसावे लागत आहे. शिवाय पिकांची वाढ नीट न झाल्याने त्याचा परिणाम उत्पादनावर झालेला दिसत आहे.

या वर्षी राज्यात दुष्काळ असल्याने मक्याचे उत्पादन कमी झाले आहे. दुष्काळाचा फटका बाजारातही बसला आहे. मका उत्पादक शेतकऱ्यांना योग्य भाव मिळत नसल्याने शेतीसाठी केलेला खर्च वाया गेला आहे. कापणीसाठी मजुरांना द्यायला पैसेसुद्धा नाहीत.

मक्याची कणसे तोडणे आणि ती गोळा करणे यासाठी मजुरांची मदत लागते, आणि त्यासाठी शेतकऱ्यांना मोठा खर्च द्यावा लागतो. आता मशीनच्या मदतीने मका काढणी सुरू आहे, पण त्यासाठीही अतिरिक्त खर्च होत आहे. तसेच मका ट्रॅक्टरने बाजारपेठेत नेण्यासाठीही खर्च करावा लागणार आहे, असे मका उत्पादक शेतकऱ्यांनी म्हटले आहे.

मका उत्पादक शेतकऱ्यांना बाजारात काय भाव मिळणार, हाही त्यांच्यासमोरचा मोठा प्रश्न आहे. यंदा दुष्काळ आणि पावसाचा अभाव यामुळे मक्याच्या उत्पादनात मोठी घट झाली आहे. यामुळे शेतकऱ्यांना आर्थिक संकटाशी सामना करावा लागत आहे.

राज्य सरकारने दुष्काळात शेतकऱ्यांना आर्थिक सवलती आणि उपाययोजना करून देणे गरजेचे आहे. यामध्ये पीक कर्जांचे पुनर्गठन, कृषी पंपांच्या वीज बिलात सवलती आणि शेतकऱ्यांच्या मुलांसाठी परीक्षा शुल्क माफ करणे यांचा समावेश आहे. पाणी आणि चाऱ्याची उपलब्धता करणेही गरजेचे आहे.

शासनाने शेतकऱ्यांसाठी काही योजना केल्या आहेत, त्या शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचवणे गरजेचे आहे. उदाहरणार्थ, महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी योजना (मनरेगा) या योजनेअंतर्गत जास्तीत जास्त योजना शेतकऱ्यांसाठी सुरू करणे गरजेचे आहे.