धाराशिवमध्ये शेतकऱ्याची आत्महत्या; मृतदेह घेऊन नातेवाईक जिल्हाधिकारी कार्यालयात

धाराशिव तालुक्यातील खानापूर येथील दयानंद संताराम राठोड (वय ३४) या अल्पभूधारक शेतकऱ्याने गुरुवारी, १ ऑक्टोबर रोजी गळफास घेऊन आयुष्य संपवले. दुष्काळ, सतत होणारी नापिकी आणि वाढत चाललेले कर्ज यामुळे ते हतबल झाले होते.

या घटनेमुळे संतापलेल्या नातेवाईकांनी, गावकऱ्यांनी आणि शेतकऱ्यांनी शुक्रवारी, २ ऑक्टोबर रोजी राठोड यांचा मृतदेह थेट जिल्हाधिकारी कार्यालयात आणला आणि तिथे ठिय्या आंदोलन सुरू केले. "शेतकऱ्यांना न्याय मिळालाच पाहिजे" आणि "आत्महत्याग्रस्त कुटुंबाला मदत मिळालीच पाहिजे" अशा घोषणांनी कार्यालयाचा परिसर दणाणून गेला.

राठोड शेती करत होते आणि त्याबरोबर ऊसतोड कामगार म्हणूनही काम करत होते. यंदा पाऊस अनियमित झाल्याने खरीप पिकांचे मोठे नुकसान झाले. मागच्या वर्षीच्या अतिवृष्टीनेही शेतीला फटका बसला होता. हाताशी आलेले पीक वाया गेल्यामुळे उत्पन्नाचा आधारच कोसळला. त्यातच ऊसतोडीच्या पैशांशी संबंधित देणी आणि मित्रपरिवाराकडून घेतलेले कर्ज यांचा बोजा वाढत गेला. शेतीतून काहीच मिळत नाही आणि कर्ज वाढतच चाललेय, अशा दुहेरी संकटात ते सापडले होते.

नातेवाईकांनी दिलेल्या माहितीनुसार, गुरुवारी शेतातील पिकांची वाईट अवस्था पाहिल्यानंतर राठोड यांनी रात्री राहत्या घरी गळफास घेतला. त्यांच्या मागे पत्नी, १२ वर्षांचा मुलगा आणि १० वर्षांची मुलगी असा परिवार आहे.

शुक्रवारी सकाळी नातेवाईक, गावकरी आणि शेतकरी मोठ्या संख्येने जमले आणि मृतदेह घेऊन जिल्हाधिकारी कार्यालयाच्या परिसरात आले. आंदोलकांनी तीन प्रमुख मागण्या मांडल्या: मृत शेतकऱ्याच्या कुटुंबाला भरीव आर्थिक मदत मिळावी, कुटुंबातील सुशिक्षित सदस्याला सरकारी नोकरी मिळावी आणि आत्महत्येचा तातडीने पंचनामा करून अहवाल शासनाकडे पाठवला जावा.

आंदोलनामुळे कार्यालय परिसरात तणावाचे वातावरण झाले. परिस्थिती लक्षात घेऊन धाराशिव शहर पोलीस ठाणे आणि आनंदनगर पोलीस ठाण्याचे अधिकारी व कर्मचारी घटनास्थळी पोहोचले.

प्रशासनाकडून मागण्यांबाबत लेखी अहवाल आणि ठोस आश्वासन मिळत नाही, तोपर्यंत आंदोलन मागे घेणार नाही, अशी भूमिका नातेवाईकांनी आणि शेतकऱ्यांनी घेतली. आत्महत्याग्रस्त कुटुंबांना मदत देण्यासाठी प्रशासनाने तातडीने पावले उचलावीत, अशीही मागणी करण्यात आली.

जिल्ह्यात दुष्काळाची स्थिती गंभीर आहे, शासनाचे प्रतिनिधी आणि लोकप्रतिनिधी पाहणी आणि पंचनामे करण्यातच गुंतले आहेत, कर्जबाजारी शेतकऱ्यांना अजून मदत मिळालेली नाही, असे तिथे जमलेल्या शेतकऱ्यांचे म्हणणे होते. "आणखी किती शेतकऱ्यांचे बळी हवेत? मग शासन मदत करेल का?" असा संतप्त सवाल त्यांनी केला. राठोड यांच्या आत्महत्येमुळे धाराशिव जिल्ह्यातील दुष्काळ, नापिकी, वाढते कर्ज आणि आत्महत्याग्रस्त शेतकरी कुटुंबांना मदतीचा प्रश्न पुन्हा पुढे आला आहे.