अमेरिकेतील निवडणूक निकालानंतर सोने आणि चांदी झपाट्याने महागले, चांदी १,८६,६०० रुपये किलोवर

अनेक दिवस दबावाखाली राहिल्यानंतर बुधवारी सोने आणि चांदीच्या दरांत मोठी वाढ झाली. अमेरिकेच्या मध्यावधी निवडणुकीचे निकाल, कमकुवत झालेला डॉलर, अमेरिकन बाँड यील्डमध्ये झालेली घट आणि जगभरातली भू-राजकीय अनिश्चितता यांमुळे गुंतवणूकदार पुन्हा सुरक्षित गुंतवणुकीकडे वळले. त्यामुळे मौल्यवान धातूंची मोठ्या प्रमाणात खरेदी झाली.

देशातल्या बाजारात मल्टी कमोडिटी एक्सचेंजवर (एमसीएक्स) डिसेंबर डिलिव्हरीच्या सोन्याचा भाव २.२१ टक्क्यांनी, म्हणजे ३,०८८ रुपयांनी चढला. दिवसभरातल्या व्यवहारात तो प्रति १० ग्रॅम १,४२,५४० रुपये या उच्चांकावर गेला. डिसेंबर डिलिव्हरीच्या चांदीत यापेक्षाही जास्त तेजी दिसली. चांदी ३.८४ टक्क्यांनी, म्हणजे ६,९०२ रुपयांनी वाढून प्रति किलोग्रॅम १,८६,६०० रुपयांवर गेली.

ही बातमी लिहिली जात असताना एमसीएक्सवर डिसेंबरचे सोने प्रति १० ग्रॅम १,४२,३०० रुपयांवर व्यवहार करत होते. त्यात २ टक्क्यांहून अधिक वाढ झाली होती. डिसेंबर फ्युचर्समधली चांदी प्रति किलोग्रॅम १,८६,३७३ रुपयांवर होती आणि तिच्यात ३.७१ टक्क्यांची वाढ नोंदली गेली.

बाजार तज्ज्ञांच्या मते, अमेरिकेच्या मध्यावधी निवडणुकांत राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या पक्षाची कामगिरी कमजोर राहिली, त्यानंतर गुंतवणूकदारांनी सुरक्षित पर्यायांकडे मोर्चा वळवला. निकालांनुसार डेमोक्रॅटिक पक्षाने सिनेट आणि प्रतिनिधीगृहात आघाडी घेतली आहे. त्यामुळे जागतिक बाजारात नव्या राजकीय शक्यतांची चर्चा सुरू झाली आहे. विश्लेषकांच्या मते, निकालांनंतर डॉलर कमजोर झाला आणि अमेरिकन बाँड यील्ड्स घसरले, त्यामुळे सोन्याला अतिरिक्त आधार मिळाला. डॉलर कमकुवत असेल आणि बाँड यील्ड्स कमी असतील, तर सोन्यासारख्या व्याज न देणाऱ्या मालमत्ता सहसा आकर्षक ठरतात.

मागच्या ट्रेडिंग सत्रात कच्च्या तेलाचे भाव नरम पडले. त्यामुळे महागाईबद्दलची चिंता काही प्रमाणात कमी झाली आहे. मध्यवर्ती बँकांना चलनविषयक धोरणात थोडी लवचिकता ठेवता येईल, अशी आशा गुंतवणूकदारांमध्ये निर्माण झाली आहे. अशा वातावरणात सोन्याची कामगिरी चांगली होण्याची शक्यता असते. आंतरराष्ट्रीय बाजारात COMEX वर सोन्याचा भाव २.३२ टक्क्यांनी वाढून प्रति औंस $४,०३१.९० वर गेला, तर चांदी ४.१० टक्क्यांनी वाढून प्रति औंस $५१.७९५ वर पोहोचली.

बाजार जागतिक भू-राजकीय घडामोडींकडेही बारकाईने पाहत आहे. रशियाने युक्रेन आणि अमेरिकेसोबतच्या त्रिपक्षीय शांतता चर्चेला सहमती दर्शवली आहे. इराण आणि अमेरिका यांच्यातील चर्चेबाबत मात्र अनिश्चितता कायम आहे. या पार्श्वभूमीवर गुंतवणूकदार सोन्याला सुरक्षित गुंतवणूक म्हणून पसंती देत आहेत.

तांत्रिक विश्लेषणानुसार एमसीएक्सवरील सोन्यासाठी पहिला महत्त्वाचा प्रतिकार स्तर सुमारे १.४१ लाख रुपयांवर आहे. त्यापुढचा प्रतिकार स्तर १,४३,००० ते १,४३,७०० रुपयांदरम्यान आहे. भाव घसरल्यास तात्काळ आधार स्तर १,४०,००० रुपयांवर आहे, तर त्यानंतरचा आधार स्तर १,३७,५०० ते १,३८,३०० रुपयांदरम्यान आहे.

तज्ज्ञांच्या मते, भाव सुधारूनही मोमेंटम इंडिकेटर्स अजून बरेच कमकुवत आहेत. आरएसआय (RSI) सुमारे ३५ आहे. एमएसीडी हिस्टोग्राम (MACD histogram) नकारात्मक आहे, मात्र तो सतत वाढत आहे. त्यावरून तांत्रिक रचनेत सुधारणेची ठोस चिन्हे अजून दिसलेली नाहीत, असे सूचित होते.

चांदीला १,८६,००० ते १,८८,००० रुपयांच्या पातळीवर तात्काळ प्रतिकार आहे. भाव या पातळीच्या वर टिकले, तर १,९४,००० ते १,९६,००० रुपयांच्या पुढच्या प्रतिकार क्षेत्राकडे जाण्याचा मार्ग मोकळा होऊ शकतो. खालच्या बाजूला १,७८,००० ते १,८०,००० रुपयांची पातळी तात्काळ आधार म्हणून काम करते. त्यानंतरचे आधार क्षेत्र १,७०,००० ते १,७२,००० रुपयांदरम्यान आहे.

तज्ज्ञांच्या म्हणण्यानुसार, येत्या काळात सोने आणि चांदी कोणत्या दिशेला जाणार, हे अमेरिकेच्या फेडरल रिझर्व्हचे भविष्यातील व्याजदर धोरण, डॉलर निर्देशांक आणि जागतिक राजकीय वातावरण यांवर अवलंबून असेल.