ॲप कॅबमधील महिलांच्या सुरक्षेसाठी महिला आयोगाच्या नव्या मार्गदर्शक सूचना जारी

राष्ट्रीय महिला आयोगाने (NCW) सोमवारी ॲप-आधारित कॅब वापरणाऱ्या महिलांच्या सुरक्षेसाठी नव्या मार्गदर्शक सूचना जारी केल्या आहेत. या सूचनांमध्ये प्रत्यक्ष पॅनिक बटण, गाडी ठरलेल्या मार्गावरून भरकटली तर रिअल-टाइम अलर्ट आणि गाडी खूप वेळ किंवा संशयास्पद ठिकाणी थांबली तर त्यावर देखरेख यांवर भर दिला आहे. कॅब सेवा पुरवणाऱ्या कंपन्यांनी २४x७ कमांड अँड कंट्रोल सेंटर उभारावे, असेही यात म्हटले आहे.

आयोगाच्या अध्यक्षा विजया रहाटकर यांनी सांगितले की, बुकिंगच्या वेळी, प्रवासादरम्यान आणि प्रवास संपल्यानंतर सुरक्षा व जबाबदारी निश्चित करण्यासाठी आधीपासून असलेले उपाय अधिक मजबूत करणे, हा या सूचनांचा उद्देश आहे. त्यामुळे सार्वजनिक ठिकाणी महिलांची सुरक्षा सुनिश्चित करता येईल, असे त्या म्हणाल्या.

रहाटकर यांनी पुढे सांगितले की, आयोगाने सर्व राज्यांना आणि केंद्रशासित प्रदेशांना या नव्या सूचना लागू करण्यास आणि योग्य पावले उचलण्यास सांगितले आहे.

कॅब सेवा पुरवणाऱ्या कंपन्यांनी सुरक्षा प्रोटोकॉल आणि प्रमाणित कार्यपद्धतींचा (SOP) नियमित आढावा घ्यावा, असे सूचनांमध्ये आहे. ठरावीक कालमर्यादेत तक्रारींचे निवारण करणारी यंत्रणा असावी, तक्रारी कायद्याची अंमलबजावणी करणाऱ्या यंत्रणांकडे पाठवाव्यात आणि नियमपालन व सुरक्षा उपायांचा अहवाल वेळोवेळी सादर करावा, यावरही भर आहे.

ड्रायव्हर किंवा गाडीत केलेला कोणताही अनधिकृत बदल ॲपवर योग्य पद्धतीने नोंदवला जाईल आणि तो सुरक्षेशी संबंधित बाब म्हणून पाहिला जाईल, असे सूचनांमध्ये नमूद आहे. हे मोटार वाहन एग्रीगेटर मार्गदर्शक सूचना, २०२५ मधील कलम १५.४ नुसार आहे. या कलमानुसार प्रवास करणारा ड्रायव्हर तोच संबंधित व्यक्ती आहे, हे तपासण्याची व्यवस्था ॲपमध्ये असणे आवश्यक आहे. कलम १४.९ नुसार ड्रायव्हरचा स्पष्ट आणि उच्च-रिझोल्यूशन फोटो ॲपवर दाखवणे आवश्यक असल्याचेही सांगण्यात आले.

ॲपवर दाखवलेली ड्रायव्हर किंवा गाडीची माहिती प्रत्यक्षातल्या माहितीशी जुळत नसेल, तर महिला प्रवाशाला कोणताही दंड न आकारता प्रवास रद्द करता यावा, अशी सुविधा देण्याची शिफारस करण्यात आली आहे. याशिवाय ड्रायव्हर आणि गाडीची पडताळणी व ठरावीक कालमर्यादेत तक्रार निवारणाची यंत्रणा यांचीही शिफारस आहे.

रात्री उशिरापर्यंत काम करणाऱ्या चालकांची पडताळणी आणि देखरेख करण्यासाठी अधिक सक्षम यंत्रणा कंपन्यांनी विकसित करावी, अशी मागणी सूचनांमध्ये आहे. प्रवास सुरू होताना चालकाच्या फोटोची अनिवार्य पडताळणी, चालक मद्यधुंद अवस्थेत असल्यास कारवाई करण्याची व्यवस्था आणि प्रवाशाने निवड केली तर विश्वासू व्यक्तींना प्रवासाची माहिती आपोआप शेअर करण्याची सुविधा, असे उपाय यात येऊ शकतात. अधिक सक्षम कमांड अँड कंट्रोल सेंटरमार्फत देखरेख आणि प्रवासाच्या शेवटी सुरक्षित ठिकाणी सोडण्याचा पर्याय यांचाही त्यात समावेश असू शकतो.

चालकांना वेळोवेळी सुरक्षा आणि लिंग-संवेदनशीलता प्रशिक्षण द्यावे, असेही आयोगाने सांगितले. चालकांना कामावर घेण्यापूर्वी आणि त्यानंतरही ठरावीक अंतराने गुन्हेगारी नोंदींची तपासणी, पोलीस पडताळणी आणि पार्श्वभूमी तपासणी करण्याची गरज सूचनांमध्ये अधोरेखित केली आहे.