SRFTI च्या विद्यार्थ्यांसाठी FTII पुण्यात निदर्शने; निलंबन नोटिसा मागे घेण्याची मागणी

पुण्यातील फिल्म अँड टेलिव्हिजन इन्स्टिट्यूट ऑफ इंडिया (FTII) च्या विद्यार्थ्यांनी मंगळवारी देशव्यापी निदर्शनात सहभागी होत कोलकात्यातील सत्यजित रे फिल्म अँड टेलिव्हिजन इन्स्टिट्यूट (SRFTI) च्या विद्यार्थ्यांना पाठिंबा दिला. कॅम्पसवर राजकीय हस्तक्षेप वाढत आहे, विद्यार्थ्यांना धमकावले जात आहे आणि विद्यार्थ्यांचा विरोधाचा आवाज दाबण्याचे प्रयत्न होत आहेत, असा आरोप त्यांनी केला.

हे आंदोलन SRFTI स्टुडंट्स युनियनने पुकारले होते. शैक्षणिक संस्थांचे वाढते 'भगवेकरण' आणि कॅम्पसच्या कामकाजात आरएसएस तसेच संघ परिवाराशी संबंधित संघटनांचा कथित शिरकाव याला विद्यार्थी संघटना विरोध करत आहेत. FTII च्या विद्यार्थ्यांनी मंगळवारी सकाळी संस्थेच्या गेटवर गाणी म्हणत आणि घोषणा देत आंदोलन केले.

२७ सप्टेंबरला SRFTI च्या कॅम्पसवर झालेल्या संघर्षात हिंसाचार झाल्याचे आरोप आहेत आणि त्यानंतर सहा विद्यार्थ्यांवर शिस्तभंगाची कारवाई झाली. या दोन्ही गोष्टींबाबत FTII च्या विद्यार्थ्यांनी पाठिंबा व्यक्त केला. त्यांनी काढलेल्या निवेदनानुसार, कॅम्पसवर विद्यार्थ्यांच्या संमतीशिवाय एक कार्यक्रम होत होता. तो थांबवण्यास सांगितल्यानंतर अखिल भारतीय विद्यार्थी परिषदेच्या (ABVP) सदस्यांनी २७ सप्टेंबरला SRFTI च्या विद्यार्थ्यांवर हल्ला केला, असा आरोप आहे. मारहाणीचे आरोप आणि त्या संघर्षाची परिस्थिती याची स्वतंत्रपणे पडताळणी झालेली नाही.

कथित घटनेचा FTII च्या विद्यार्थ्यांनी निषेध केला. कॅम्पस हे स्वतंत्र विचार, कलात्मक अभिव्यक्ती, लोकशाही सहभाग आणि शांततापूर्ण असहमतीसाठी असलेली जागा राहिली पाहिजे, असे ते म्हणाले. बाहेरच्या राजकीय संघटनांचा कॅम्पसच्या कामकाजात कथित सहभाग हा शैक्षणिक संस्थांच्या स्वायत्ततेला मोठा धोका असल्याचे त्यांनी सांगितले.

या आंदोलनाच्या केंद्रस्थानी SRFTI प्रशासनाने सहा विद्यार्थ्यांवर केलेली शिस्तभंगाची कारवाई आहे. निलंबनाच्या (rustication) नोटिसा तातडीने मागे घ्याव्यात, अशी FTII च्या विद्यार्थ्यांची मागणी आहे. ही कारवाई अवाजवी असून विद्यार्थ्यांचा आवाज दडपण्याचा प्रयत्न आहे, असे ते म्हणतात. विद्यार्थ्यांना वसतिगृहातून आणि कॅम्पसमधून बाहेर काढण्याच्या प्रशासनाच्या कथित प्रयत्नांनाही त्यांनी विरोध केला. कायदेशीर आंदोलनाला परावृत्त करण्यासाठी शिस्तभंगाची कार्यवाही आणि कॅम्पसमधील निवासावरील निर्बंध वापरले जाऊ नयेत, असे त्यांचे म्हणणे आहे.

एका FTII विद्यार्थ्याने सांगितले, "SRFTI च्या सहा विद्यार्थ्यांचे निलंबन रद्द व्हावे आणि 'सामान्य स्थिती पूर्ववत करण्याच्या' नावाखाली सर्व विद्यार्थ्यांना कॅम्पसमधून क्रूरपणे बाहेर काढण्याचे तिथल्या प्रशासनाचे प्रयत्न थांबावेत, अशी आमची मागणी आहे. आमच्या एकजुटीच्या कार्यक्रमात बाहेरून आलेले आंदोलक विद्यार्थी आणि संघटना, आमचे सहकारी, सहभागी झाले. विद्यार्थ्यांच्या एकजुटीचा विजय असो."

SRFTI मधील वादाचा संबंध देशातील इतर शैक्षणिक संस्थांमधील विद्यार्थी गटांनी मांडलेल्या चिंतांशी जोडण्याचा प्रयत्न FTII च्या विद्यार्थ्यांनी केला. जामिया मिलिया इस्लामिया, आयआयटी मुंबई, आंबेडकर युनिव्हर्सिटी, अलीगढ मुस्लिम युनिव्हर्सिटी, जवाहरलाल नेहरू युनिव्हर्सिटी, युनिव्हर्सिटी ऑफ हैदराबाद, पाँडिचेरी युनिव्हर्सिटी आणि जादवपूर युनिव्हर्सिटी येथील विद्यार्थ्यांना त्यांच्या निवेदनात पाठिंबा दिला आहे. अनेक कॅम्पसवर राजकीय हस्तक्षेप, हिंसाचार किंवा विद्यार्थ्यांचा सहभाग मर्यादित करण्याचे असेच प्रकार झाल्याचा आरोप त्यांनी केला. संस्थात्मक स्वायत्तता, अभिव्यक्तीचे स्वातंत्र्य आणि विद्यार्थ्यांचे लोकशाही हक्क या व्यापक चर्चेच्या चौकटीत SRFTI प्रकरणाकडे पाहावे, असे त्यांनी म्हटले.

SRFTI स्टुडंट्स युनियनने मांडलेल्या मुद्द्यांना बळ द्यावे, असे आवाहन विद्यार्थ्यांनी नागरी समाज संघटना, सांस्कृतिक गट आणि माध्यमांना केले. सहा निलंबन नोटिसा मागे घेणे, कथित वसतिगृह बेदखली थांबवणे, २७ सप्टेंबरच्या कथित हिंसाचाराची जबाबदारी निश्चित करणे आणि कॅम्पसच्या स्वायत्ततेचे संरक्षण करणे, या त्यांच्या प्रमुख मागण्या आहेत.