डिस्चार्जसाठी सहा तास थांबावे लागले; पुण्यातील कुटुंबाने मांडली रुग्णालयाचे बिल आणि विम्यातील तफावत

मेडिक्लेम पॉलिसी असूनही हॉस्पिटल आणि थर्ड-पार्टी अॅडमिनिस्ट्रेटर (टीपीए) यांच्यातील वादात रुग्णाचे कुटुंब कसे अडकते, याचा अनुभव पुण्यातील एका कुटुंबाने मांडला आहे. हडपसर येथील सह्याद्री हॉस्पिटल्स मॉमस्टोरीमध्ये त्यांच्या सात वर्षांच्या मुलीला डेंग्यूच्या संशयावरून दाखल करण्यात आले होते, असे त्यांनी सांगितले. चार दिवसांच्या उपचारांसाठी सुमारे ७५ हजार रुपयांचा अंदाजित खर्च सांगण्यात आला होता, असेही त्यांचे म्हणणे आहे.

इतके पैसे घेणार, तर निदान नीट लक्ष मिळेल अशी अपेक्षा होती, असे या कुटुंबातील सदस्याने सांगितले. प्रत्यक्षात त्यांच्या मजल्यावर फक्त एक नर्स आणि एक मदतनीस (मावशी) होत्या आणि मदतीसाठी केलेल्या हाकेला कधी कधी उशिरा प्रतिसाद मिळायचा, असे त्यांनी म्हटले आहे. वॉर्ड कोऑर्डिनेटरला याबद्दल विचारले, तेव्हा हॉस्पिटलमध्ये रुग्णांची गर्दी खूप आहे, असे उत्तर मिळाल्याचे त्यांनी सांगितले.

मुलीच्या नाकाचा एक्स-रे काढण्यासाठी तिला जवळच्या मुख्य इमारतीत न्यावे लागले. तिथे नेणाऱ्या अॅम्ब्युलन्स व्हॅनमधून दुर्गंधी येत होती, असे त्यांनी सांगितले. मुख्य इमारतीच्या प्रवेशद्वारावर एका दुःखी कुटुंबाचा शोक सुरू होता. व्हीलचेअरवर बसलेली मुलगी त्या गोंधळाने घाबरून आपला हात घट्ट धरून बसली होती, असे त्यांनी लिहिले आहे. आत औषधांच्या वासाने दोघींनाही मळमळ झाली. एक्स-रेनंतर पुन्हा थांबावे लागले, आधी प्रवेशद्वारावर शोकाकुल लोक होते म्हणून आणि मग अॅम्ब्युलन्ससाठी. खोलीत पोहोचल्यावर उलटी झाल्यानंतरच बरे वाटले, असे त्यांनी सांगितले.

खरा त्रास डिस्चार्जच्या दिवशी सुरू झाला, असे त्यांचे म्हणणे आहे. व्हिजिटिंग डॉक्टर दुपारी चारच्या थोड्या नंतर आले, सर्व तपासण्या पाहिल्या आणि घरी सोडायला परवानगी दिली. नर्सने औषधांची माहिती दिली. त्यानंतर कागदपत्रे वॉर्डातून बिलिंग विभाग, मग हॉस्पिटलचा विमा विभाग आणि शेवटी टीपीएकडे गेली.

कुटुंबाचे विमा सल्लागार जिम्मी सुर्टी यांनी १६,१४१ रुपयेच भरावे लागतील असे सांगितले होते. मात्र बिलिंग विभागाने २३,८५२ रुपये मागितले. फरकाबद्दल विचारल्यावर टीपीएने काही रक्कम वजा केली असून हॉस्पिटल ती सोसू शकत नाही, असे सांगण्यात आले. हा वाद हॉस्पिटल आणि विमा कंपनीतला आहे, त्याचा भार रुग्णाच्या कुटुंबावर का, असा प्रश्न त्यांनी उपस्थित केला. त्यांना खोलीत थांबायला सांगण्यात आले, तर सल्लागार फोनवरून पाठपुरावा करत राहिले.

दोन तास काहीच खबर न आल्याने खाली गेल्यावर बिलिंग आणि विमा विभाग बंद असल्याचे दिसले, असे त्यांनी सांगितले. त्यांना रिसेप्शनकडे पाठवण्यात आले. तिथे रिसेप्शनिस्ट त्यांच्या वतीने फोन करत होत्या, पण किती वेळ लागेल हे कोणीच सांगत नव्हते. रात्री दहा वाजता त्यांचे पती हॉस्पिटलमध्ये आले. अखेर रात्री १०.१५ वाजता बिल मिटले. त्यासाठी सल्लागार, टीपीएचे कपलेश मायंगडे आणि बिलिंग व विमा कर्मचाऱ्यांशी समन्वय साधणाऱ्या रिसेप्शनिस्ट यांची मदत झाली, असे त्यांनी सांगितले.

तिथे आणखी एक कुटुंबही याच अडचणीत होते. त्यातील रिक्षाचालक असलेल्या व्यक्तीने फरकाची रक्कम भरता येणार नाही, असे सांगितले. रिसेप्शनिस्टने काही फोन केल्यावर टीपीएने ठरावीक रक्कम मंजूर केली असून बाकी रक्कम रुग्णाच्या वडिलांना भरावी लागेल, असे सांगितले. पॉलिसीत न बसणारे अनेक चार्जेस हॉस्पिटलने लावले, असे टीपीएचे म्हणणे असल्याचे त्यांनी नमूद केले.

रात्री अकरा वाजता हॉस्पिटलमधून निघाल्यावर, संध्याकाळी पाचला डिस्चार्ज होऊनही सहा तासांनी बाहेर पडावे लागले, हा रुग्ण आणि नातेवाईकांसाठी त्रासच आहे, असे त्यांनी म्हटले आहे. बायोमेडिकल वेस्टचा चार्ज रुग्णांकडून का घेतला जातो, असा सवाल त्यांनी केला. हॉस्पिटलने तपशीलवार दरपत्रक जाहीर करावे, डिस्चार्ज आणि क्लेमसाठी रात्रीसह ठरावीक वेळ व जबाबदार कर्मचारी असावेत आणि रिसेप्शनिस्टला विनवणी न करता तक्रार नोंदवता येईल अशी यंत्रणा असावी, अशी मागणी त्यांनी महापालिका आणि राज्य सरकारकडे केली आहे.