पिंपळे निळख, थेरगावात २३ मोटर पंप जप्त, पाणीचोरी रोखायला पाच पथके; रहिवाशांच्या शंका कायम

पुणे, २९ ऑक्टोबर २०२६: नळाच्या जोडणीला मोटर पंप लावून जास्तीचे पाणी ओढणाऱ्यांविरुद्ध पिंपरी चिंचवड महापालिकेने (PCMC) मोहीम उघडली आहे. पिंपळे निळख आणि थेरगाव भागात पाणीपुरवठा विभागाने ही कारवाई करून एकूण २३ मोटर पंप ताब्यात घेतले.

कारवाई झाली खरी, पण त्यानंतर काही जणांनी जप्त झालेले पंप पुन्हा जोडून किंवा नवे पंप आणून पुन्हा पाणी ओढायला सुरुवात केली, असा रहिवाशांचा दावा आहे. त्यामुळे कारवाई झालेल्या भागांत पुन्हा तपासणी कशी होणार आणि फक्त पंप उचलून हा प्रकार थांबेल का, असे प्रश्न लोक विचारत आहेत.

यावर उपाय म्हणून महापालिका पाच खास पथके तयार करत आहे. सकाळी आणि संध्याकाळी जेव्हा नळाला पाणी येते, त्या वेळेत दोन सत्रांमध्ये ही पथके तपासणी करतील. प्रशासनाच्या म्हणण्यानुसार प्रत्येक पथकात सहा जण असतील: पाणीपुरवठा विभागाचा एक कनिष्ठ अभियंता, एक पालिका सहायक, एक आरोग्य निरीक्षक, महाराष्ट्र सुरक्षा बलाचा एक जवान, एक प्लंबर किंवा मीटर निरीक्षक आणि एक मजूर.

महापालिकेचे कार्यकारी अभियंता महेश बारिदे म्हणाले, "पाण्याची नासाडी रोखण्यासाठी पाच पथके दोन वेगवेगळ्या सत्रांत तैनात केली जातील. कुठे पाणी वाया जात असेल किंवा कोणी असे प्रकार करत असेल, तर नागरिकांनी महापालिकेकडे तक्रार करावी. संबंधितांवर कारवाई केली जाईल."

नळावर थेट पंप लावला की पाइपलाइनमधला दाब घसरतो आणि आजूबाजूच्या घरांना त्यांच्या वाट्याचे पाणी मिळत नाही. अशा तक्रारी वाढल्यामुळेच पथके करायचा निर्णय झाला, असे सांगितले जाते.

मात्र ही पथके नेमकी कधीपासून रस्त्यावर उतरणार, याचे वेळापत्रक अजून जाहीर झालेले नाही. आधी कोणत्या नाजूक भागांची तपासणी होणार, हेही प्रशासनाने सांगितलेले नाही. तक्रार आल्यावर किती लवकर कारवाई होणार, याबद्दलही पाणीपुरवठा विभाग गप्प आहे. ठोस तारीख किंवा प्रतिसादाची मुदत नसल्याने ही योजना प्रत्यक्षात येईल की कागदावरच राहील, अशी शंका रहिवासी बोलून दाखवतात.

पाणी वाया घालवणाऱ्यांची किंवा बेकायदा पंप वापरणाऱ्यांची माहिती द्या, असे आवाहन प्रशासनाने वारंवार केले आहे. अनेक रहिवासी शेजारच्यांशी असलेले संबंध बाजूला ठेवून जनहितासाठी तक्रार करायला तयार आहेत. पण प्रशासनाने लगेच कारवाई केली नाही, तर तक्रार करणाऱ्याचे नाव उघड होईल, अशी भीती त्यांना वाटते आणि त्यातून महापालिकेवरचा विश्वास कमी होऊ शकतो. म्हणून तक्रार मिळाल्यापासून २४ ते ४८ तासांत उत्तर देण्याची ठरावीक मुदत असावी, अशी त्यांची मागणी आहे.

नुसते पंप जप्त केल्याने कायमचा उपाय होणार नाही, असे रहिवाशांचे मत आहे. ज्यांचे पंप जप्त होतात, ते दंड भरून ते परत मिळवू शकतात किंवा नवा पंप आणून पुन्हा बसवू शकतात, असे ते सांगतात. म्हणून अचानक तपासण्या कराव्यात, नियम मोडणाऱ्यांचे नळकनेक्शन कायमचे तोडावे, दंड लावावा आणि पुन्हा पुन्हा असे करणाऱ्यांवर गुन्हे दाखल करावेत, अशी त्यांची अपेक्षा आहे. पाच पथके उशीर न लावता कामाला लावावीत आणि पिंपळे निळख, थेरगावसह सगळ्या शहरात बेकायदा पाणी उपशावर खरोखर आळा घालावा, असेही त्यांना वाटते.

पाणीटंचाईचा प्रश्न फक्त एकेका घरापुरता नाही. वाकड, पिंपळे सौदागर, ताथवडे, थेरगाव आणि पुनावळे या भागांतील गृहनिर्माण सोसायट्यांकडून टंचाईच्या तक्रारी येत आहेत. सोसायट्यांच्या एका महासंघाने टंचाई जाणवणाऱ्या ३६ सोसायट्यांची यादी महापालिकेला दिली आहे. पाणीपुरवठ्याची पातळी आणि वितरणातील अडथळे तपासण्यासाठी पाहणी करावी, अशी मागणीही महासंघाने केली आहे. या सोसायट्यांना प्रत्यक्षात किती पाणी लागते, किती मिळते आणि वाटेत कुठे अडते, याचा आढावा महापालिकेने घ्यावा, असे रहिवाशांचे म्हणणे आहे.

एकाच गल्लीतल्या पहिल्या आणि शेवटच्या घरातील पाण्याच्या दाबाची तुलना करणारी नोंद अजून उपलब्ध नाही. पुरवठ्याच्या वेळेत अचानक तपासणी केली, तर बेकायदा पंपांचा परिणाम स्पष्ट दिसेल, असे रहिवासी सांगतात. पंप चालू असताना आणि बंद असताना दाब मोजावा, तसेच गळती, व्हॉल्व्हचे व्यवस्थापन आणि वितरण जाळ्यातील अडथळेही तपासावेत, अशी त्यांची सूचना आहे.

थोडक्यात, पंप जप्तीची कारवाई झाली आहे आणि पथकांची घोषणाही झाली आहे, पण ती कधी कामाला लागणार हे ठरलेले नाही. रहिवाशांच्या तक्रारी कायम आहेत आणि टंचाई असलेल्या सोसायट्यांची यादी आता महापालिकेपर्यंत पोहोचली आहे.