क्यूएस आशिया क्रमवारीत सिम्बायोसिस पुण्यात पहिले, १७५ वे स्थान; पुणे विद्यापीठ २७४ व्या स्थानी

पुणे, ३ नोव्हेंबर २०२६: क्वाक्वारेली सायमंड्स (QS) यांनी आज जाहीर केलेल्या क्यूएस वर्ल्ड युनिव्हर्सिटी रँकिंग्ज: आशिया २०२७ मध्ये सिम्बायोसिस इंटरनॅशनल (डीम्ड युनिव्हर्सिटी) ही पुण्यातील सर्वोच्च क्रमांकाची संस्था ठरली आहे. सिम्बायोसिस २५ स्थानांनी वर सरकून एकूण १७५ व्या स्थानावर पोहोचले. शहरातील उच्च शिक्षण संस्थांसाठी या क्रमवारीचे चित्र संमिश्र आहे, कारण बहुतेक भारतीय विद्यापीठे यंदा मागे पडली आहेत.

मागच्या आवृत्तीत, म्हणजे आशिया २०२६ मध्ये, सिम्बायोसिस २०० व्या क्रमांकावर होते. आता ते आशियातील पहिल्या २०० मध्ये असलेल्या २१ भारतीय संस्थांपैकी एक आहे. यंदा क्रमवारी सुधारलेल्या भारतीय विद्यापीठांची संख्या अगदी मोजकी आहे आणि सिम्बायोसिस त्यातले एक आहे.

सिम्बायोसिस इंटरनॅशनल (डीम्ड युनिव्हर्सिटी), पुणे यांचे कुलगुरू डॉ. रामकृष्णन रमण म्हणाले, "क्यूएस आशिया रँकिंग्ज २०२७ मधील सिम्बायोसिसची उल्लेखनीय कामगिरी म्हणजे संशोधन अधिक मजबूत करणे, प्राध्यापकांना सक्षम करणे आणि शैक्षणिक उत्कृष्टतेची भक्कम संस्कृती उभी करणे यावर आम्ही सातत्याने दिलेल्या भराचे प्रतिबिंब आहे. आमचे संशोधक आणि प्राध्यापक यांचे योगदान, माजी विद्यार्थ्यांचा सतत सहभाग आणि पाठबळ, विद्यार्थ्यांची कामगिरी आणि नियोक्त्यांचा सिम्बायोसिसच्या गुणवत्तेवर असलेला विश्वास, या सगळ्यांमुळे ही प्रगती झाली आहे. संशोधन, नवोपक्रम आणि शैक्षणिक उत्कृष्टता संस्थेच्या संस्कृतीचा अविभाज्य भाग बनतात, तेव्हा संस्थेची उंची वाढते, या आमच्या विश्वासाला या मान्यतेमुळे बळ मिळते. या यशाचा आम्हाला अभिमान आहे आणि आणखी मोठी जागतिक उंची गाठण्यासाठी आम्ही कटिबद्ध आहोत."

शहरातील प्रमुख सार्वजनिक विद्यापीठ असलेल्या सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाला (SPPU) मात्र मोठा फटका बसला आहे. गेल्या वर्षी हे विद्यापीठ २०७ व्या स्थानावर होते, ते ६७ स्थानांनी घसरून आता २७४ व्या स्थानावर आले आहे. पिंपरीतील डॉ. डी. वाय. पाटील विद्यापीठ (DPU) १५ स्थानांनी खाली गेले असून ते ५६९ वरून ५८४ व्या स्थानावर आहे. भारती विद्यापीठ (Deemed to be University) यंदा १,१०१ ते १,२०० या गटात आहे; आधी ते १,००१ ते १,१०० या गटात होते.

क्यूएस आशिया २०२७ क्रमवारीत २६ उच्च शिक्षण प्रणालींमधील १,७२२ विद्यापीठांचा समावेश आहे. त्यात भारत ३२५ संस्थांसह दुसऱ्या क्रमांकावर आहे; यंदा ३४ नव्या संस्थांची भर पडली आहे. फक्त मुख्य भूमी चीन भारतापुढे आहे. असे असले तरी, याआधी क्रमवारीत असलेल्या भारतीय विद्यापीठांपैकी ७१ टक्के खाली गेली, १८ टक्क्यांची क्रमवारी सुधारली आणि ११ टक्के आहेत तिथेच राहिली. भारतातील पहिल्या सहाही संस्थांची क्रमवारी घसरली आहे. आयआयटी दिल्ली ५९ वरून ६६ व्या स्थानावर गेली, तरी भारतीय संस्थांमध्ये ती अजूनही पहिल्या क्रमांकावर आहे.

त्याच वेळी जाहीर झालेल्या क्यूएस वर्ल्ड युनिव्हर्सिटी रँकिंग्ज २०२७ मध्ये SPPU ७९१ ते ८०० या गटात आहे. २०२६ च्या आवृत्तीत ते =५६६ वर होते.

या निकालांवरून भारतीय उच्च शिक्षणाचा विस्तार वाढत असल्याचे दिसते आणि त्याचबरोबर प्रदेशातील स्पर्धाही तीव्र होत असल्याचे दिसते. विशेषतः शैक्षणिक प्रतिष्ठा आणि आंतरराष्ट्रीय सहभाग या निकषांमध्ये ही स्पर्धा जाणवते, कारण त्यांचा क्यूएसच्या गुणांवर परिणाम होतो.