नागपूर पदवीधर निवडणूक: कराले यांच्या दुसऱ्या पसंतीच्या मतांमुळे काँग्रेसचे वंजारी विजयी

नागपूर, 28 ऑक्टोबर. नागपूर विभागीय पदवीधर मतदारसंघाच्या अटीतटीच्या निवडणुकीत काँग्रेसचे अभिजीत वंजारी यांनी भाजपचे सुधाकर कोहले यांना हरवून मोठा उलटफेर घडवला. अपक्ष उमेदवार नितेश कराले उर्फ कराले गुरुजी यांच्या दुसऱ्या पसंतीच्या मतांमुळे निकालाचे चित्र बदलले आणि वंजारी यांच्या विजयात तोच सर्वात महत्त्वाचा टप्पा ठरला.

मतमोजणीच्या सुरुवातीच्या फेऱ्यांत पहिल्या पसंतीच्या मतांच्या मोजणीत भाजप मागे होता. मात्र नंतरच्या फेऱ्यांमध्ये सुधाकर कोहले यांनी सुमारे 4,000 मतांची आघाडी घेतली. 30 उमेदवारांची मोजणी पूर्ण झाल्यावर त्यांची आघाडी वाढून जवळपास 5,000 मतांपर्यंत पोहोचली होती.

शेवटच्या तीन उमेदवारांच्या दुसऱ्या पसंतीच्या मतांची मोजणी सुरू झाल्यावर मात्र चित्र पालटू लागले. कोहले यांची आघाडी घटून सुमारे 1,200 मतांवर आली. त्या वेळी नितेश कराले यांची जवळपास 14,000 मते मोजायची बाकी होती.

कराले यांना पसंती देणाऱ्या मतदारांची दुसऱ्या पसंतीची मते मोठ्या प्रमाणात काँग्रेसचे अभिजीत वंजारी यांच्या बाजूने गेली. त्यामुळे कोहले यांची आघाडी संपली आणि वंजारी विजयी झाले.

नागपूर पदवीधर मतदारसंघ बऱ्याच काळापासून भाजपचा मजबूत गड मानला जातो. गंगाधरराव फडणवीस आणि केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांच्यासारख्या नेत्यांचा राजकीय प्रभाव असलेल्या या भागात पक्षाला पराभव पत्करावा लागल्याने अनेक प्रश्न उभे राहिले आहेत.

मागच्या निवडणुकीत अनिल सोले यांना तिकीट न मिळाल्यानंतर भाजपला हार पत्करावी लागली होती. यावेळी कार्यकर्त्यांची नाराजी असतानाही पक्षाने सुधाकर कोहले यांना उमेदवारी दिली. त्यामुळे संघटनेत असंतोष कायम राहिला.

अनिल सोले यांची नाराजी आणि बंडखोरीचा सूर पाहून मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांना स्वतः त्यांच्या घरी जाऊन त्यांची समजूत काढण्याचा प्रयत्न करावा लागला. या निवडणुकीत भाजपची प्रतिष्ठा पणाला लागली होती. मुख्यमंत्र्यांनी दोन दिवस नागपुरात राहून शैक्षणिक संस्था, सामाजिक संघटना आणि व्यावसायिक संस्थांच्या प्रतिनिधींसोबत बैठकाही घेतल्या होत्या.

वाढलेल्या मतदानाच्या टक्केवारीच्या आधारे भाजपला अपेक्षा होती की पहिल्या पसंतीच्या मतांच्या जोरावर पक्ष विजय मिळवेल. पण मतमोजणीच्या शेवटच्या टप्प्यात दुसऱ्या पसंतीच्या मतांनी सगळे समीकरण बदलून टाकले.

या निकालामुळे भाजपसमोर संघटनात्मक असंतोष आणि उमेदवार निवडीबाबत गंभीर प्रश्न उभे राहिले आहेत. कार्यकर्त्यांची नाराजी असतानाही उमेदवारावर ठाम राहण्याचा निर्णय पक्षाला महागात पडला का, यावर आता राजकीय चर्चा तीव्र होण्याची शक्यता आहे.

नितेश कराले यांच्या मतांनी हेही दाखवून दिले की पदवीधर निवडणुकीसारख्या लढतींमध्ये केवळ सुरुवातीची आघाडी निर्णायक ठरत नाही. दुसऱ्या पसंतीची मते अंतिम निकाल पूर्णपणे बदलू शकतात. नागपुरात भाजपचा राजकीय पाया मजबूत असूनही काँग्रेसच्या या विजयाने स्पष्ट झाले की निवडणूक रणनीती, संघटनात्मक एकजूट आणि मतदारांच्या पसंतीक्रमाने कोणत्याही लढतीचा निकाल बदलू शकतो.