झाडीबोली साहित्य संमेलनाच्या अध्यक्षपदी ॲड. लखनसिंह कटरे यांची निवड

झाडीबोली साहित्य मंडळाच्या वतीने येत्या २८ आणि २९ नोव्हेंबर २०२६ रोजी मूल येथे झाडीबोली साहित्य संमेलन आयोजित करण्यात आले आहे. या संमेलनाच्या अध्यक्षपदी ज्येष्ठ साहित्यिक, संशोधक आणि निवृत्त जिल्हा निबंधक ॲड. लखनसिंह कटरे यांची निवड करण्यात आली आहे. त्यांच्या निवडीमुळे झाडीबोली साहित्य चळवळीतील साहित्यिक आणि भाषाप्रेमी यांच्यात आनंदाचे वातावरण आहे.

ॲड. लखनसिंह कटरे हे महाराष्ट्र शासनाच्या सहकार, पणन आणि वस्त्रोद्योग विभागात राजपत्रित अधिकारी म्हणून काम करत होते. निवृत्त झाल्यानंतर ते अधिवक्ता म्हणून काम करत आहेत. साहित्य, भाषा, इतिहास, लोकसंस्कृती आणि सामाजिक क्षेत्रात त्यांचे महत्त्वपूर्ण योगदान आहे. कवी, कथाकार, निबंधकार, भाषाअभ्यासक आणि संशोधक म्हणून ते ओळखले जातात.

त्यांनी मराठी, हिंदी, झाडीबोली आणि पोवारी या भाषांमध्ये विपुल लेखन केले आहे. त्यांचे २३ हून अधिक ग्रंथ व पुस्तके प्रकाशित झाली आहेत. पोवारी आणि झाडीबोली या बोलीभाषांचे संशोधन, संवर्धन आणि दस्तऐवजीकरण करण्यासाठी त्यांनी सातत्याने काम केले आहे. 'पोवारी साहित्य मंजूषा', 'पोवार समाज तथा पोवारी बोली : एक आकलन', 'एकोणिसावा अध्याय' आणि 'आडवळणावरील काही स्थानके' हे त्यांचे उल्लेखनीय ग्रंथ आहेत.

यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठाच्या लोकप्रशासन विषयाच्या पदव्युत्तर अभ्यासक्रमासाठी त्यांनी दोन पाठ्यपुस्तके लिहिली आहेत. भारत सरकारच्या साहित्य अकादमी, नवी दिल्लीच्या मराठी भाषा सल्लागार समितीचे सदस्य म्हणूनही त्यांनी काम केले आहे. याशिवाय विविध साहित्यिक संस्थांमध्ये त्यांनी महत्त्वाच्या जबाबदाऱ्या सांभाळल्या आहेत.

राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज नागपूर विद्यापीठाचा शताब्दी महोत्सव साजरा झाला, त्यानिमित्त विद्यापीठाशी संबंधित उल्लेखनीय शंभर व्यक्तिमत्त्वांमध्ये कटरे यांचा समावेश करण्यात आला होता.

झाडीबोली साहित्य मंडळ, चंद्रपूरचे अध्यक्ष अरुण झगडकर यांनी या निवडीबद्दल भूमिका मांडली. ते म्हणाले की, झाडीबोली ही केवळ संवादाची बोली नसून ती झाडीपट्टीच्या लोकजीवनाची, सांस्कृतिक परंपरेची आणि सामूहिक अस्मितेची वाहक आहे. या भाषेचे साहित्यिक वैभव जपणे, नव्या पिढीपर्यंत बोलीभाषेचा वारसा पोहोचवणे आणि लोकसाहित्याचे दस्तऐवजीकरण करणे या दृष्टीने कटरे यांच्या निवडीला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले आहे. त्यांच्या प्रदीर्घ साहित्यिक आणि संशोधनात्मक अनुभवाचा संमेलनाला लाभ होणार आहे, असेही झगडकर यांनी सांगितले.