गॅस सिलेंडर जास्त दिवस टिकवायचा आहे? स्वयंपाकघरातल्या या सवयी बदला
भांड्यावर झाकण, स्वच्छ बर्नर, मंद किंवा मध्यम फ्लेम आणि गळतीची तपासणी केली तर सिलेंडर महिनाभरापेक्षा जास्त चालू शकतो.
गॅस सिलेंडर हे घरातल्या सर्वात महत्त्वाच्या वस्तूंपैकी एक आहे. आजच्या काळातली चूल म्हणजेच गॅस सिलेंडर, असं म्हणता येईल. रोजचा स्वयंपाक करण्यासाठी सिलेंडरची मोठी गरज असते आणि आता जवळपास सगळ्यांच्या घरी गॅस कनेक्शन दिसतं.
पण सिलेंडरच्या किमती वाढत चालल्या आहेत, त्यामुळे अनेकांना त्याचा वापर परवडत नाही. रोज वेगवेगळे पदार्थ बनतात आणि सतत गॅस वापरला जातो, त्यामुळे सिलेंडर महिनाभर पुरण्याआधीच संपतो. मग गृहिणींना प्रश्न पडतो की तो जास्तीत जास्त दिवस कसा वापरायचा.
साधारणपणे एक सिलेंडर महिनाभर टिकतो. पण काही खास युक्त्या लक्षात ठेवल्या तर तो महिनाभरापेक्षा जास्त काळ चालवता येतो. त्या एक एक करून पाहू.
पहिली गोष्ट म्हणजे स्वयंपाक करताना भांड्यावर किंवा कढईवर झाकण ठेवायची सवय लावा. भांडं झाकलं की उष्णता बाहेर जाण्याचं प्रमाण कमी होतं आणि भाजी लवकर शिजते. त्यामुळे एकूण गॅसचा वापर कमी होतो. भात असो किंवा भाजी, कोणताही पदार्थ बनवताना झाकण ठेवायला विसरू नका. महिनाभरात सिलेंडरची चांगली बचत होईल.
दुसरी गोष्ट बर्नरची. बर्नर घाण झाला किंवा चोक झाला तर गॅसचा वापर वाढू शकतो. बर्नरच्या व्हेंट्समध्ये तेल, मसाले किंवा अन्नाचे कण अडकले असतील तर कापडाने ती घाण काढून नीट पुसून घ्या. बर्नर वेळोवेळी साफ करत राहा. फ्लेम निळी आणि स्थिर दिसत असेल तर सगळं ठीक आहे. पण त्यात काही बदल दिसला तर बर्नर तपासून घ्या.
तिसरी गोष्ट हाय फ्लेमची. अनेकांना वाटतं की हाय फ्लेमवर जेवण पटकन होतं आणि गॅस वाचतो. प्रत्यक्षात तसं नाही. भाजी, डाळ किंवा भात शिजवताना गरजेनुसार फ्लेम मंद किंवा मध्यम ठेवावी. हाय फ्लेम फक्त जिथे खरोखर गरज आहे तिथेच वापरा.
चौथी गोष्ट म्हणजे गळतीकडे दुर्लक्ष करू नका. सिलेंडर आधीपेक्षा लवकर संपत असेल तर नेहमी स्वयंपाकाची पद्धत कारणीभूत असतेच असं नाही. गॅस पाईप, रेग्युलेटर किंवा कनेक्शनमधली गळती हेही त्यामागचं कारण असू शकतं. पाईपला छिद्र दिसलं, पाईप तुटला असेल किंवा कनेक्शन सैल आढळलं, तर स्वतः दुरुस्ती करू नका. प्रशिक्षित तंत्रज्ञाकडून तपासणी करून घ्या आणि काही समस्या असेल तर ती दुरुस्त करून घ्या.
शेवटी, वापर झाल्यानंतर गॅस सिलेंडरचा स्विच बंद करायला विसरू नका.