आशियाई क्रीडा स्पर्धा: दक्षिण कोरियाच्या सामन्यात चुकून वाजले उत्तर कोरियाचे राष्ट्रगीत

जपानमध्ये सुरू असलेल्या आशियाई खेळ २०२६ स्पर्धेत १८ सप्टेंबर रोजी दक्षिण कोरिया आणि बांगलादेश यांच्यातील पुरुषांच्या हॉकी सामन्याआधी एक मोठी आयोजकीय चूक समोर आली. आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमध्ये सामना सुरू होण्याआधी दोन्ही देशांची राष्ट्रगीते वाजवण्याची पद्धत आहे. मात्र दक्षिण कोरियाच्या राष्ट्रगीताची वेळ आली तेव्हा स्टेडियममधल्या स्पीकरवर चुकून त्यांचा राजकीय प्रतिस्पर्धी असलेल्या उत्तर कोरियाचे राष्ट्रगीत वाजू लागले. या प्रकाराचा व्हिडिओ सोशल मीडियावर प्रचंड व्हायरल झाला.

राष्ट्रगीतासाठी रांगेत उभे असलेले दक्षिण कोरियाचे खेळाडू, कोच आणि अधिकारी पहिल्याच सुरांवर चक्रावले. काही वेळातच त्यांच्या लक्षात आले की वाजणारे गाणे आपल्या देशाचे नसून उत्तर कोरियाचे आहे. खेळाडूंच्या चेहऱ्यावर आश्चर्य आणि अस्वस्थता स्पष्ट दिसत होती. आयोजकांना ही चूक लक्षात यायला काही मिनिटे लागली. चूक कळताच त्यांनी लगेच ते राष्ट्रगीत बंद केले आणि थोड्या वेळाने दक्षिण कोरियाचे खरे राष्ट्रगीत वाजवले. या सगळ्या गोंधळामुळे सामना ठरलेल्या वेळेपेक्षा उशिरा सुरू झाला.

उत्तर कोरिया आणि दक्षिण कोरिया या दोन शेजारी देशांमध्ये अनेक दशकांपासून तीव्र राजकीय आणि लष्करी तणाव आहे. अशा पार्श्वभूमीवर ही चूक साधी तांत्रिक गफलत न मानता गंभीर दुर्लक्ष मानले जात आहे. यामुळे दक्षिण कोरियाच्या क्रीडा वर्तुळात प्रचंड नाराजी पसरली. कोरियन स्पोर्ट्स अँड ऑलिम्पिक कमिटीने (KSOC) आशियाई खेळ आयोजन समितीकडे (AINAGOC) याबद्दल अधिकृत लेखी तक्रार दाखल केली आहे. या तक्रारीत राष्ट्रगीत आणि खेळाडूंच्या अस्मितेचा अनादर झाल्याचे नमूद करत सार्वजनिक व औपचारिक माफी मागण्यात आली आहे. पुढच्या सामन्यांमध्ये अशी चूक पुन्हा होऊ नये यासाठी योग्य त्या सुरक्षा आणि तपासणी यंत्रणा राबवण्याची मागणीही करण्यात आली आहे.

या गोंधळात आणखी एक विचित्र प्रकार घडला. आयोजकांनी योग्य राष्ट्रगीत पूर्ण वाजवण्याआधीच मैदानावरील पंचांनी घाईने खेळाडूंना हस्तांदोलन करून खेळ सुरू करण्याचे निर्देश दिले, त्यामुळे गोंधळ आणखी वाढला. मात्र स्टेडियममधील निवेदकाने लगेच माईकवरून याबद्दल खेद व्यक्त केला आणि तांत्रिक कारणामुळे चुकीचे ध्वनीमुद्रण वाजले असे सांगत प्रेक्षक आणि दोन्ही संघांची माफी मागितली.

या वादानंतरही दक्षिण कोरियाच्या हॉकी संघाने लक्ष विचलित होऊ दिले नाही. अ गटातील या सामन्यात संघाने सुरुवातीपासून बांगलादेशवर वर्चस्व गाजवत ५-० असा दणदणीत विजय मिळवला. या गटात दक्षिण कोरिया, बांगलादेशसोबत भारत, जपान, श्रीलंका आणि इंडोनेशिया या संघांचा समावेश असल्याने प्रत्येक सामना उपांत्य फेरीच्या दृष्टीने महत्त्वाचा आहे. दुसरीकडे दक्षिण कोरियाच्या महिला हॉकी संघानेही पहिल्याच सामन्यात चायनीज तैपेईचा ३-१ असा पराभव करत विजयी सुरुवात केली.

एवढ्या मोठ्या आणि जागतिक दर्जाच्या स्पर्धेत राष्ट्रगीतासारख्या संवेदनशील बाबतीत अशी चूक कशी झाली, असा प्रश्न आता क्रीडाप्रेमी विचारत आहेत. जपानच्या स्थानिक आयोजन समितीने या तक्रारीवर अद्याप कोणतेही अधिकृत विधान दिलेले नाही. मात्र या घटनेमुळे आशियाई खेळ २०२६ च्या सुरुवातीलाच आयोजकांच्या कारभारावर मोठे प्रश्नचिन्ह उभे राहिले आहे.