२९ सप्टेंबर: समाजसेवक डॉ. शरच्चंद्र गोखले यांची जयंती आणि इतिहासातील नोंदी
डॉ. शरच्चंद्र दामोदर गोखले यांचा जन्म २९ सप्टेंबर १९२५ रोजी झाला. या तारखेला देश आणि जगाच्या इतिहासात घडलेल्या घटना, जन्म आणि निधन यांची नोंद.
आज २९ सप्टेंबर. प्रसिद्ध समाजसेवक आणि आंतरराष्ट्रीय ख्यातीचे विचारवंत डॉ. शरच्चंद्र दामोदर गोखले यांची आज जयंती आहे. त्यांचा जन्म २९ सप्टेंबर १९२५ रोजी झाला होता, तर १५ जानेवारी २०१३ रोजी त्यांचे निधन झाले.
गोखले यांनी आपले संपूर्ण आयुष्य समाजकल्याण, कुष्ठरोग निवारण आणि वयोवृद्धांच्या सेवेसाठी दिले. आधी ते महाराष्ट्र शासन आणि मुंबई सरकारच्या समाजकल्याण खात्यात अधिकारी होते. तिथून त्यांनी स्वेच्छानिवृत्ती घेतली आणि पुढे स्वतःला पूर्णपणे समाजकार्याला वाहून घेतले.
त्यांनी 'आंतरराष्ट्रीय कुष्ठनिवारण संस्था' आणि 'आंतरराष्ट्रीय दीर्घायू केंद्र' अशा महत्त्वाच्या संस्था स्थापन केल्या. संयुक्त राष्ट्रसंघ (UN), युनिसेफ आणि जागतिक आरोग्य संघटना यांचे सल्लागार म्हणूनही त्यांनी आंतरराष्ट्रीय पातळीवर उल्लेखनीय काम केले.
आता या तारखेला देशात आणि जगात घडलेल्या काही महत्त्वाच्या घटना पाहू. १८२९ मध्ये लंडनच्या मेट्रोपॉलिटन पोलिसांची स्थापना झाली. १९१६ मध्ये जॉन डी. रॉकफेलर हे पहिले अब्जाधीश ठरले. १९१७ मध्ये मुंबईतील दादर येथे इंडियन एज्युकेशन सोसायटीची पहिली शाळा, किंग जॉर्ज हायस्कूल, सुरू झाली.
दुसऱ्या महायुद्धाच्या काळात, १९४१ मध्ये किएव्हमध्ये नाझींनी ३३,७७१ ज्यूंना ठार मारले. १९६३ मध्ये कोलकाता येथे बिर्ला तारांगण सुरू झाले, हे आशियातील पहिले तारांगण होते. १९९१ मध्ये हैतीमध्ये लष्करी उठाव झाला.
२००४ मध्ये ४१७९ टॉटाटिस हा लघुग्रह पृथ्वीपासून चार चंद्रांच्या अंतरावरून पुढे गेला. २००८ मध्ये लेहमान ब्रदर्स आणि वॉशिंग्टन म्युच्युअल या कंपन्यांनी दिवाळे काढले, त्यानंतर डाउ जोन्स निर्देशांक कोसळला. २०१२ मध्ये अल्तमस कबीर भारताचे ३९ वे सरन्यायाधीश झाले.
या तारखेला जन्मलेल्या व्यक्तींची यादीही मोठी आहे. १७८६ मध्ये मेक्सिकोचे पहिले राष्ट्रपती ग्वाडालुपे व्हिक्टोरिया यांचा जन्म झाला (मृत्यू २१ मार्च १८४३). १८९० मध्ये पंचांगकर्ते नानाशास्त्री दाते जन्मले. १८९९ मध्ये बॉलपोइंट पेनचे संशोधक लस्झो बियो जन्मले (मृत्यू २४ ऑक्टोबर १९८५). १९०१ मध्ये नोबेल पारितोषिक विजेते इटालियन अमेरिकन भौतिकशास्त्रज्ञ एनरिको फर्मी यांचा जन्म झाला (मृत्यू २८ नोव्हेंबर १९५४).
१९२८ मध्ये राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार ब्रजेश मिश्रा यांचा जन्म झाला (मृत्यू २८ सप्टेंबर २०१२). १९३२ मध्ये विनोदी अभिनेते, दिग्दर्शक आणि निर्माते मेहमूद यांचा जन्म झाला (मृत्यू २३ जुलै २००४). १९३३ मध्ये मोजाम्बिकचे पहिले राष्ट्रपती समोरा महेल जन्मले (मृत्यू १९ ऑक्टोबर १९८६). १९३६ मध्ये इटलीचे पंतप्रधान सिल्व्हियो बेर्लुस्कोनी आणि १९३८ मध्ये नेदरलँड्सचे पंतप्रधान विल्यम कॉक यांचा जन्म झाला.
१९४३ मध्ये नोबेल पारितोषिक विजेते, पोलंडचे राष्ट्राध्यक्ष लेक वॉलेसा जन्मले. १९४७ मध्ये भारताचे ३८ वे सरन्यायाधीश एस. एच. कपाडिया यांचा जन्म झाला (मृत्यू ४ जानेवारी २०१६). १९५१ मध्ये चिलीच्या पहिल्या स्त्री राष्ट्राध्यक्ष मिशेल बाशेलेट, १९५७ मध्ये इंग्लिश क्रिकेटपटू व पंच ख्रिस ब्रॉड आणि १९७८ मध्ये अमेरिकन कसरतपटू मोहिनी भारद्वाज यांचा जन्म झाला.
याच तारखेला काही जणांचे निधनही झाले. ई.पूर्व ८५५ मध्ये रोमन सम्राट लोथार (पहिला) यांचे निधन झाले. १५६० मध्ये स्वीडनचा राजा गुस्ताव (पहिला) आणि १८३३ मध्ये स्पेनचा राजा फर्डिनांड (सातवा) यांचे निधन झाले (फर्डिनांड यांचा जन्म १४ ऑक्टोबर १७८४).
१९१३ मध्ये डिझेल इंजिनचे संशोधक रुडॉल्फ डिझेल यांचे निधन झाले (जन्म १८ मार्च १८५८). १९८७ मध्ये अमेरिकन उद्योगपती हेन्री फोर्ड दुसरा यांचे निधन झाले. १९९१ मध्ये आग्रा घराण्याच्या ११ व्या पिढीतील गायक उस्ताद युनूस हुसेन खाँ यांचे निधन झाले (जन्म १५ नोव्हेंबर १९२७).
