पुण्यातील ईशान्य भारतीयांना वांशिक भेदभावाचा सामना, विद्यार्थी संघटनांनी मांडली चिंता

पुण्यात राहणाऱ्या ईशान्य भारतातील लोकांना कथित वांशिक भेदभाव, सामाजिक बहिष्कार आणि सुरक्षेच्या अडचणींना तोंड द्यावे लागत आहे, अशी चिंता मणिपूर स्टुडंट्स असोसिएशन, पुणे (MSAP) आणि नॉर्थ ईस्ट कम्युनिटी ऑर्गनायझेशन पुणे (NECOP) या दोन संघटनांनी व्यक्त केली आहे. पुणे, ६ नोव्हेंबर २०२६ रोजी ही माहिती समोर आली.

शुक्रवारी काढलेल्या संयुक्त पत्रकात या संघटनांनी नागरी समाज, शैक्षणिक संस्था, स्थानिक प्रशासन आणि नागरिकांना आवाहन केले आहे. ईशान्य भारतीय समाजासाठी सुरक्षित आणि सर्वसमावेशक वातावरण तयार करण्यासाठी सर्वांनी काम करावे, असे त्यांचे म्हणणे आहे.

भारताची सांस्कृतिक विविधता आणि ईशान्येकडील पाहुणचारासाठी असलेली ओळख असूनही, तिथले लोक त्यांच्या शारीरिक दिसण्यावरून, सांस्कृतिक पद्धतींवरून, खाण्याच्या सवयींवरून आणि जीवनशैलीवरून पूर्वग्रहाला सामोरे जात आहेत, असे संघटनांनी सांगितले. पत्रकात म्हटले आहे: "ईशान्य भारत त्याच्या आपुलकीच्या पाहुणचारासाठी जगभरात ओळखला जातो, तरीही तिथल्या व्यक्तींना स्वतःच्याच देशात बहिष्कार आणि पूर्वग्रहाला तोंड द्यावे लागते."

महिलांच्या सुरक्षेबद्दल बोलताना संघटनांनी म्हटले की, ईशान्य भारतातील महिला छळाला आणि वांशिक प्रोफाइलिंगला विशेषतः बळी पडतात. अशा अनुभवांमध्ये वैयक्तिक स्वातंत्र्यावर बंधने, लोकांची सतत नजर आणि सार्वजनिक ठिकाणी शारीरिक छळ यांचा समावेश असतो, असा त्यांचा आरोप आहे. पत्रकात म्हटले आहे: "वांशिक प्रोफाइलिंगमुळे ईशान्येकडील महिलांना जास्त असुरक्षितता आणि छळाचा अनुभव येतो. त्यांच्या वैयक्तिक स्वातंत्र्यावर गंभीर बंधने येतात, त्यांच्यावर सतत लोकांची नजर असते आणि सार्वजनिक ठिकाणी त्यांचा शारीरिक छळ होतो."

या भागातील पुरुषांच्या वागणुकीबद्दलही संघटनांनी चिंता मांडली. त्यांना शिवीगाळ, वांशिक अपमानास्पद शब्द आणि शारीरिक छळाला तोंड द्यावे लागते, असा आरोप आहे. भेदभावाच्या वारंवार घडणाऱ्या घटनांमुळे समाजातील लोकांमध्ये एकटेपणाची आणि असुरक्षिततेची भावना निर्माण झाली असून त्याचा त्यांच्या रोजच्या जगण्यावर परिणाम होत आहे, असेही त्यांनी सांगितले. पत्रकात पुढे म्हटले आहे: "भारताच्या 'विविधतेतून एकता' या मूळ तत्त्वाला न जुमानता, वांशिक भेदभावाच्या वारंवार घडणाऱ्या घटनांमुळे समाजातील लोकांना रोजच्या आयुष्यात एकटे आणि असुरक्षित वाटते."

पुणे हे मोठे शैक्षणिक आणि व्यावसायिक केंद्र आहे आणि ईशान्य भारतातून हजारो विद्यार्थी व नोकरदार इथे येतात. मात्र शहराची सर्वसमावेशक ओळख असली, तरी इथले सामाजिक वातावरण कधी कधी या भागातील विद्यार्थ्यांना आणि रहिवाशांना परके आणि नकोसे वाटायला लावते, अशी चिंता MSAP आणि NECOP ने व्यक्त केली. संघटनांनी म्हटले: "शहराची सर्वसमावेशक प्रतिमा असूनही, इथल्या सामाजिक वातावरणामुळे ईशान्येकडील विद्यार्थी आणि रहिवाशांना वारंवार परके आणि नकोसे वाटते."

सामूहिक कृतीचे आवाहन करताना दोन्ही संघटनांनी नागरिकांना आणि संस्थांना वांशिक रूढ समजुतींना आव्हान द्यावे, सामाजिक समावेशनाला प्रोत्साहन द्यावे आणि ईशान्य भारतातील लोकांना पुण्यात सन्मानाने, सुरक्षितपणे राहता, शिकता आणि काम करता येईल याची खात्री करावी, असे सांगितले. पत्रकाच्या शेवटी म्हटले आहे: "या पत्रकाद्वारे आम्ही नागरी समाज, शैक्षणिक संस्था, स्थानिक प्रशासन आणि सर्वसामान्य जनतेला आवाहन करतो की त्यांनी खरीखुरी सर्वसमावेशकता जोपासावी, वांशिक रूढ समजुती मोडून काढाव्यात आणि सर्व नागरिकांसाठी सुरक्षित आणि आदरयुक्त वातावरण निश्चित करावे."

हे पत्रक मणिपूर स्टुडंट्स असोसिएशन, पुणे यांचे सरचिटणीस Bidyananda Huidrom यांनी जारी केले आहे.