रामतीर्थावर ६,२३३ भाविकांची सामूहिक गोदा आरती, आठवड्यात नाशिकचा दुसरा गिनीज विक्रम

नाशिकची नोंद आठवडाभरात दुसऱ्यांदा गिनीज वर्ल्ड रेकॉर्डमध्ये झाली आहे. शनिवारी रामतीर्थावर ६,२३३ भाविकांनी एकत्र येऊन गोदावरी नदीची सामूहिक आरती केली. नाशिक येथे ३१ ऑक्टोबर २०२६ रोजी हा कार्यक्रम झाला. नाशिक-त्र्यंबकेश्वर सिंहस्थ महाकुंभ २०२७ च्या तयारीचा भाग म्हणून झालेल्या ध्वजारोहण कार्यक्रमात हा भव्य सोहळा आयोजित करण्यात आला होता. राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू या सोहळ्याला उपस्थित होत्या.

या कार्यक्रमाला हजारो भाविक, साधू-संत आणि आदिवासी समाजातील लोक जमले होते. त्यामुळे नदीकाठ श्रद्धेचा आणि सांस्कृतिक वारशाचा मोठा उत्सव झाला. नाशिक जिल्ह्यातील सात तालुक्यांमधील ६५० गावांमधून सुमारे ६,५०० आदिवासी सहभागी झाले होते.

नाशिक-त्र्यंबकेश्वर कुंभमेळा प्राधिकरणांतर्गत रामतीर्थ गोदा आरती समितीने ही सामूहिक आरती आयोजित केली. महाराष्ट्राचे पालकमंत्री गिरीश महाजन यांचे मार्गदर्शन त्यासाठी लाभले. आयोजकांच्या म्हणण्यानुसार, आरतीच्या तयारीसाठी कुंभमेळा प्राधिकरण आणि रामतीर्थ गोदा आरती समितीने बारकाईने नियोजन आणि समन्वय केला. ६५० गावांतील आदिवासी समाजाला या कार्यक्रमासाठी एकत्र आणण्यात आले.

राष्ट्रपती मुर्मू यांनी गोदावरीचे पूजन केले आणि साधू व धर्मगुरूंच्या उपस्थितीत आरती पाहिली. नदीकाठ हजारो दिव्यांनी उजळला होता, सोबत सामूहिक मंत्रोच्चार आणि पारंपरिक प्रार्थना सुरू होत्या.

आठवडाभरात नाशिकला मिळालेला हा दुसरा गिनीज वर्ल्ड रेकॉर्ड आहे. २५ ऑक्टोबर २०२६ रोजी रामतीर्थावर ५१७ शंखवादकांनी एकाच वेळी शंखनाद करून पहिला विश्वविक्रम केला होता. सिंहस्थ महाकुंभ २०२७ च्या आधी नाशिकच्या सांस्कृतिक आणि धार्मिक उपक्रमांना यामुळे आणखी एक आंतरराष्ट्रीय मान मिळाला आहे.

जिल्ह्यातील आदिवासीबहुल भागांतून आलेले सुमारे ६,५०० आदिवासी हे या सोहळ्याचे महत्त्वाचे वैशिष्ट्य ठरले. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी भारताच्या सनातन सांस्कृतिक परंपरा जपण्यात आदिवासी समाजाच्या योगदानाकडे लक्ष वेधले. निसर्गाशी निगडित सांस्कृतिक प्रथा आणि परंपरा टिकवण्यात स्थानिक समाजांची भूमिका त्यांच्या सहभागातून दिसली. वेगवेगळ्या सामाजिक आणि सांस्कृतिक पार्श्वभूमीचे लोक एकत्र आल्याने धार्मिक परंपरा सामाजिक सलोखा आणि एकतेला कशी चालना देतात, हेही अधोरेखित झाले.

या सोहळ्यात महाराष्ट्राच्या अनेक भागांना बसलेल्या दुष्काळाचाही उल्लेख झाला. आपल्या भाषणात राष्ट्रपती मुर्मू यांनी जगभरातील टोकाच्या हवामानामुळे उभ्या राहिलेल्या आव्हानांचा उल्लेख केला. महाराष्ट्रात आणि देशाच्या इतर भागांत दुष्काळाचा फटका लोकांना, विशेषतः शेतकऱ्यांना बसला आहे, असे त्यांनी नमूद केले. केंद्र आणि राज्य सरकारे शेतकऱ्यांना आणि इतर बाधित नागरिकांना त्यांच्या सन्मानाची आणि कल्याणाची काळजी घेत आवश्यक मदत करतील, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.

राज्यपाल जिष्णू देव वर्मा यांनीही दुष्काळातून दिलासा मिळावा यासाठी प्रार्थना केली. गोदावरीच्या आशीर्वादाने महाराष्ट्रात समृद्धी येईल आणि शेतकऱ्यांचे जीवन सुधारेल, अशी आशा त्यांनी व्यक्त केली. राज्यातील शेतकरी समाजात पुन्हा समृद्धी यावी आणि महाराष्ट्र पुन्हा समृद्ध व शेतीत उत्पादक व्हावा, अशी प्रार्थना त्यांनी केली.

नाशिक आणि महाराष्ट्रासाठी गोदावरीला मोठे धार्मिक, सांस्कृतिक आणि आर्थिक महत्त्व आहे, आणि तिचे संरक्षण किती गरजेचे आहे हेही या कार्यक्रमातून अधोरेखित झाले. पर्यावरण संवर्धनासाठी नागरिकांनी वैयक्तिक आणि सामूहिक पातळीवर सातत्याने प्रयत्न करावेत, असे आवाहन राष्ट्रपतींनी केले. येणारा सिंहस्थ महाकुंभ प्रभावी व्यवस्था आणि लोकसहभागातून स्वच्छता आणि कचरा व्यवस्थापनात आदर्श घालून देईल, असा विश्वासही त्यांनी व्यक्त केला.

सात दिवसांत दोन गिनीज वर्ल्ड रेकॉर्ड झाल्याने सिंहस्थ महाकुंभ २०२७ च्या तयारीला आंतरराष्ट्रीय किनार मिळाली आहे. गोदावरीच्या काठावर झालेल्या या सामूहिक आरतीत धार्मिक परंपरा, लोकसहभाग आणि आदिवासी समाजाचे सांस्कृतिक योगदान एकत्र दिसले.