माण तालुक्यात पाण्याची भीषण टंचाई, खरीप वाया गेला, रब्बी हंगाम धोक्यात

दहिवडी : माण तालुक्यात पावसाळ्याच्या सुरुवातीपासूनच पावसाने दडी मारली होती. शेतकऱ्यांचे डोळे परतीच्या मान्सूनकडे लागून राहिले होते, पण परतीच्या मान्सूनच्या पावसानेही पाठ फिरवली. त्यामुळे तालुक्यात पाणीटंचाईचे संकट गडद होत चालले आहे. खरीप वाया गेला असून रब्बी हंगाम धोक्यात आला आहे.

तालुक्यातील अनेक गावांमध्ये जमिनीखालील पाण्याची पातळी खालावली आहे. त्यामुळे नागरिकांना पिण्याच्या पाण्यासाठी टँकरवर अवलंबून राहावे लागत आहे. सध्या तालुक्यातील विविध गावांना ३० टँकरने पाणीपुरवठा केला जात आहे.

माण तालुका कायम दुष्काळी भाग म्हणून ओळखला जातो. दहिवडी, शिंगणापूर, म्हसवड, मार्डी, वरकुटे-मलवडी, वरकुटे कुकुडवाड परिसरासह तालुक्यातील अनेक गावांना उन्हाळ्यात पाणीटंचाईचा सामना करावा लागतो. यावर्षी पावसाने फक्त तुरळक हजेरी लावली. पावसाचे प्रमाण आणि पावसातील खंड यामुळे पाणीपुरवठ्याचा प्रश्न गंभीर होण्याची शक्यता आहे.

तालुक्यातील जलसाठ्यांची स्थिती पाहिली तर आंधळी धरणात ४९ टक्के पाणीसाठा शिल्लक आहे. राणंद तलावात ०.२ टक्के, तर जाशी तलावात २.५३ टक्के पाणीसाठा उरला आहे. तलावांसह विविध जलसाठ्यांमधील पाणीसाठा कमी होत असल्याने पुढच्या काळात पाणीटंचाई अधिक तीव्र होण्याची भीती व्यक्त होत आहे. तलावांमध्ये पाणी असले तरी त्याचा वापर, उपलब्ध साठा आणि वाढती पाण्याची मागणी यांचा विचार करता पाणीपुरवठ्याचे नियोजन करण्याचे आव्हान प्रशासनासमोर आहे.

पाण्याबरोबरच जनावरांच्या चाऱ्याचा प्रश्नही गंभीर होत चालला आहे. पावसाअभावी हिरव्या चाऱ्याची उपलब्धता कमी झाल्यास पशुपालकांना अडचणींचा सामना करावा लागणार आहे. त्यामुळे पाणी आणि चारा या दोन्ही समस्यांवर प्रशासनाने वेळीच उपाययोजना करणे आवश्यक आहे.

यावर्षी अत्यल्प पाऊस पडल्याने माणगंगा नदी नैसर्गिकरीत्या प्रवाहित झाली नाही. नदी प्रवाहित करण्यासाठी आणि पाणीटंचाईच्या पार्श्वभूमीवर जिहे कटापूर योजनेचे पाणी आंधळी धरणातून माणगंगा नदीत सोडण्यात आले. उरमोडी योजनेच्या कालव्यातून येणारे पाणी लोधवडे, काळेवाडी, गोंदवले बुद्रुक, गोंदवले खुर्द आणि पिंपरी मार्गे माणगंगा नदीत सोडून नदी प्रवाहित करण्यात आली. अशा रीतीने उरमोडी आणि जिहे कटापूर योजनेमुळे माणगंगा नदी प्रवाहित झाली होती. त्यामुळे माणगंगा नदीकाठच्या परिसरातील शेती सिंचन आणि पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न मार्गी लागला होता.

मात्र, सध्या माणगंगा नदीत सोडलेले हे पाणी आटण्याच्या मार्गावर आहे. नदीवरील कोल्हापूर पद्धतीचे सिमेंट साखळी बंधारे कोरडे पडू लागले आहेत.