तुरीच्या फुलोऱ्यावर शेंगा पोखरणाऱ्या अळीचा धोका, कृषी विभागाचा शेतकऱ्यांना सल्ला

बुलढाणा : ढगाळ वातावरण, कोरडी हवा आणि रात्रीची थंडी या तिन्ही गोष्टींमुळे तूर पिकावर शेंगा पोखरणाऱ्या अळीचा प्रादुर्भाव वाढण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. सध्या तूर फुलोरा अवस्थेत आहे. या टप्प्यावर किडी आल्या तर उत्पादनावर परिणाम होऊ शकतो. म्हणूनच शेतकऱ्यांनी पिकाची नियमित पाहणी करावी आणि एकात्मिक कीड व्यवस्थापनाचे उपाय करावेत, असे आवाहन जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकाऱ्यांनी केले आहे.

तुरीवर प्रामुख्याने तीन किडी आढळतात. त्या म्हणजे घाटे अळी (हेलिकोव्हर्पा), पिसारी पतंग आणि शेंगमाशी. घाटे अळीची मादी पतंग कळ्या, फुले आणि शेंगांवर अंडी घालते. अंड्यांतून बाहेर आलेल्या अळ्या आधी कळ्या आणि फुले खातात. नंतर त्या शेंगांना छिद्र पाडून आतले दाणे पोखरतात.

पिसारी पतंगाची अळी शेंगांची साल खरवडून दाण्यांचे नुकसान करते. शेंगमाशीची अळी मात्र शेंगांच्या आतच राहून दाणे कुरतडते. यामुळे दाण्यांची गुणवत्ता आणि उत्पादन दोन्ही घटण्याची शक्यता असते.

प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी हेक्टरी २० पक्षी थांबे उभारावेत, असे सांगण्यात आले आहे. पक्ष्यांमुळे अळ्यांवर नैसर्गिक नियंत्रण ठेवायला मदत होते. घाटे अळीच्या निरीक्षणासाठी हेक्टरी २० कामगंध सापळेही लावावेत.

दोन ते तीन दिवसांत एका सापळ्यात ५ ते ६ पतंग सापडले, एका झाडावर एक अळी दिसली किंवा ५ ते १० टक्के नुकसान झाले, तर नियंत्रणाचे उपाय करावेत. पिसारी पतंगाचे १० झाडांमध्ये ५ पतंग आढळणे, तसेच शेंगमाशीमुळे ५ ते १० टक्के दाणे खराब होणे, ही देखील प्रादुर्भावाची महत्त्वाची लक्षणे आहेत.

पहिल्या फवारणीनंतर १५ दिवसांनी किडींच्या प्रादुर्भावानुसार दुसरी फवारणी करावी. त्यासाठी खालीलपैकी कोणतेही एकच कीटकनाशक वापरावे : इमामेक्टिन बेंझोएट ५ एसजी ६० ग्रॅम प्रति एकर, लॅम्ब्डा सायहॅलोथ्रीन ५ टक्के ईसी २०० मिली प्रति एकर, इथिऑन ५० टक्के ईसी ५०० मिली प्रति एकर, किंवा क्लोरॅन्ट्रानिलीप्रोल १८.५ टक्के एससी ६० मिली प्रति एकर.

फवारणीपूर्वी उत्पादनाच्या लेबलवरील सूचना, तूर पिकासाठीची नोंदणी आणि शिफारस केलेली मात्रा तपासावी. एकावेळी एकाच पर्यायाचा वापर करावा. फवारणी करताना वैयक्तिक संरक्षण साधने वापरावीत, तसेच मधमाश्या आणि इतर उपयुक्त कीटकांचे संरक्षण होईल याची काळजी घ्यावी. पिकाचे नियमित निरीक्षण आणि वेळीच योग्य उपाय केल्यास संभाव्य नुकसान टाळता येऊ शकते, असे कृषी विभागाने स्पष्ट केले आहे.