मुंबई विमानतळ: T1 साठी पाच दशलक्ष आंतरराष्ट्रीय प्रवासी टप्प्याटप्प्याने हलवण्याचा प्रस्ताव

टर्मिनल 1 (T1) च्या पुनर्विकासाचा मार्ग मोकळा करण्यासाठी छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरून (CSMIA) दरवर्षी पाच दशलक्ष (mppa) आंतरराष्ट्रीय प्रवाशांची वाहतूक टप्प्याटप्प्याने दुसरीकडे हलवण्याचा प्रस्ताव मुंबई इंटरनॅशनल एअरपोर्ट लिमिटेडने (MIAL) मांडला आहे. नॉर्दर्न समर 2027 या हंगामात हे प्रस्तावित स्थलांतर व्हावे, अशी विमानतळ चालकाची योजना आहे. त्यासाठी एअरलाइन्सनी आपले स्थलांतराचे आराखडे 3 नोव्हेंबर 2026 पर्यंत सादर करावेत, असे MIAL ने सांगितले आहे.

हा प्रस्ताव बुधवारी MIAL आणि एअरलाइन ऑपरेटर्स कमिटी (AOC) यांच्यात झालेल्या बैठकीत चर्चेला आला. मुंबई महानगर प्रदेशासाठी (MMR) दोन विमानतळांची रणनीती कशी राबवायची, या व्यापक चर्चेचा तो एक भाग होता.

MIAL च्या म्हणण्यानुसार इंडिगो, एअर इंडिया आणि आकासा एअर यांनी आपली आंतरराष्ट्रीय उड्डाणे नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर (NMIA) हलवण्याचे आराखडे अंतिम केले आहेत. या तिन्ही कंपन्यांमुळे सुमारे तीस लाख प्रवासी दरवर्षी हलतील. पाच दशलक्षांचे एकूण उद्दिष्ट गाठण्यासाठी उरलेले स्लॉट CSMIA च्या टर्मिनल 2 मधून नॉर्दर्न समर 2027 (NS27) हंगामात तात्पुरते हलवावेत, असा प्रस्ताव MIAL ने ठेवला आहे.

टर्मिनल 1 पाडून त्याचा नव्याने विकास करण्याची गरज MIAL ने पुन्हा अधोरेखित केली. हा प्रकल्प नऊ वर्षांहून अधिक काळ रखडला असल्याचे कंपनीने म्हटले आहे. 2017 मध्ये Structwel ने आणि 2024 मध्ये आयआयटी मुंबईने केलेल्या स्ट्रक्चरल ऑडिटच्या अहवालांचा दाखला देत, पुनर्विकास किती तातडीचा आहे हेही MIAL ने सांगितले.

सध्या CSMIA ची क्षमता वर्षाला सुमारे 55 दशलक्ष प्रवाशांची आहे. दरवर्षी पाच दशलक्ष प्रवाशांचे तात्पुरते स्थलांतर झाले, तरी विमानतळावरील सध्याच्या वाहतुकीपैकी सुमारे 91 टक्के वाहतुकीवर काहीही परिणाम होणार नाही, असे MIAL ने म्हटले आहे. टर्मिनल 1 आणि टर्मिनल 2 चा पुनर्विकास झाल्यानंतर CSMIA ची एकूण क्षमता वर्षाला 65 दशलक्ष प्रवाशांपर्यंत वाढेल, असेही विमानतळ चालकाने जोडले.

टर्मिनल 1 पाडणे आणि त्यामुळे CSMIA वरील वाहतूक तात्पुरती कमी होणे, हे दोन्ही मुद्दे संबंधित घटकांशी सल्लामसलत करून मंजूर झालेल्या टॅरिफ ऑर्डरमध्ये आधीच धरण्यात आले आहेत, असे MIAL ने सांगितले. पुनर्विकसित टर्मिनल 1 साठीचा आपला व्हिजन प्लॅनही कंपनीने या वेळी मांडला.

पाच दशलक्ष प्रवाशांच्या प्रस्तावित स्थलांतराला अंतिम रूप देण्यासाठी एअरलाइन ऑपरेटर्सनी 3 नोव्हेंबर 2026 पर्यंत आपले आराखडे द्यावेत, असे MIAL ने पुन्हा सांगितले आहे. टर्मिनल 1 चा विस्तार पूर्ण झाल्यावर तात्पुरते हलवलेले आंतरराष्ट्रीय प्रवासी CSMIA वर परत आणले जातील, असे आश्वासनही विमानतळ चालकाने एअरलाइन्सना दिले.

पुनर्विकासाच्या काळात प्रवाशांच्या सुरक्षिततेला प्राधान्य देणे आणि कामकाजातील अडथळे कमीत कमी ठेवणे, हा टप्प्याटप्प्याने स्थलांतर करण्यामागचा उद्देश असल्याचे MIAL ने स्पष्ट केले.