सीमा सुरक्षेवरून ठाकरे गटाचा केंद्राला सवाल, ITBP प्रमुखांच्या विधानानंतर सामनातून टीका

शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षाने देशाच्या सीमा सुरक्षेच्या मुद्द्यावरून केंद्र सरकारला प्रश्न विचारले आहेत. इंडो-तिबेटन बॉर्डर पोलीस (ITBP) चे महासंचालक शत्रुजीत सिंह कपूर यांनी अरुणाचल प्रदेशात भारतीय आणि चिनी सैनिक एकमेकांसमोर येण्याचे प्रकार सुरू असल्याचे सांगितले. त्यानंतर पक्षाने ही भूमिका घेतली आहे.

सोमवारी पक्षाचे मुखपत्र असलेल्या सामनामध्ये अग्रलेख प्रसिद्ध झाला. त्यात उद्धव ठाकरे यांच्या नेतृत्वाखालील पक्षाने भाजपच्या नेतृत्वाखालील सरकारवर आरोप केले आहेत. सीमेवर काय घडत आहे ही माहिती सरकार लपवत आहे आणि राष्ट्रीय सुरक्षेच्या प्रश्नांवर जबाबदारी निश्चित करण्यात अपयशी ठरत आहे, असे अग्रलेखात म्हटले आहे.

कपूर यांनी अलीकडे सांगितले की, अरुणाचल प्रदेशच्या सीमेवर अनेक ठिकाणी भारतीय आणि चिनी दलांमध्ये आमनेसामने येण्याच्या घटना झाल्या आहेत आणि त्या अजूनही सुरू आहेत. ITBP ची नव्याने उभारलेली शौर्य कमांडो पथके या काळात बजावत असलेल्या भूमिकेचे त्यांनी कौतुक केले.

अग्रलेखात असा दावा आहे की चिनी सैनिक असाफिला भागात भारतीय हद्दीत घुसले, सहा ते सात किलोमीटर पुढे आले आणि तिथे त्यांनी तळ उभारले. मात्र कपूर यांच्या जाहीर झालेल्या वक्तव्यातून हे अंतर किंवा अग्रलेखातील इतर सर्व तपशील स्वतंत्रपणे पुष्टी झालेले नाहीत.

कपूर यांच्या भाषणाचा व्हिडिओ ITBP च्या अधिकृत ऑनलाइन माध्यमांवरून काढून टाकण्यात आल्याचे सांगितले जात आहे, त्यामुळे वाद आणखी वाढला. व्हिडिओ काढण्यामागचे कोणतेही पडताळलेले कारण समोर आलेले नाही.

सरकारने चीनच्या हालचालींबाबतचे आधीचे इशारे फेटाळले, असा आरोप सामनाने केला आहे. विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांनी अरुणाचल प्रदेशातील कथित चिनी अतिक्रमणाबद्दल पूर्वी केलेली विधाने आणि तिथल्या आदिवासी समाजाने व तरुणांनी सोशल मीडियावर मांडलेले अनुभव यांचा अग्रलेखात उल्लेख आहे.

अग्रलेखात म्हटले आहे, "विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांनी वर्षभरापूर्वी चीन अरुणाचल प्रदेशात अतिक्रमण करत असल्याचा इशारा दिला होता. पण पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, अमित शहा आणि राजनाथ सिंह यांच्यासह वरिष्ठ नेत्यांनी त्यांची विधाने खोटा प्रचार ठरवली आणि त्यांनाच दोष दिला. अरुणाचल प्रदेशातील दुर्गम भागातले आदिवासी आणि चिनी घुसखोरीवर सोशल मीडियावर रील टाकणारे तरुण यांचीही अशीच तोंडे बंद करण्यात आली. त्यांचे म्हणणे शत्रूचा प्रचार असल्याचे सांगून सरकारने फेटाळले."

माजी लष्करप्रमुख जनरल मनोज मुकुंद नरवणे यांच्या Four Stars of Destiny या आठवणींच्या पुस्तकाचाही पक्षाने उल्लेख केला. आवश्यक तपासणी आणि मंजुरीची प्रक्रिया पूर्ण न झाल्याने हे पुस्तक अजून प्रकाशित झालेले नाही. पूर्व लडाखमध्ये 31 ऑगस्ट 2020 रोजी झालेल्या लष्करी तणावाबद्दलचे उतारे अग्रलेखात दिले आहेत. त्या वेळी चिनी सैन्याच्या हालचाली सुरू असताना नरवणे यांनी कार्यवाहीबाबत निर्देश मागितले होते, असे म्हटले जाते. या संकटाच्या काळात निर्णय कसे घेतले गेले, यावर त्या वर्णनामुळे प्रश्न उभे राहतात, असा आरोप अग्रलेखात आहे.

सप्टेंबरमध्ये नवी दिल्लीत झालेल्या ब्रिक्स परिषदेत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांची भेट घेतली. सीमेवरील कथित संघर्ष आणि ही भेट यांची तुलना अग्रलेखात करण्यात आली आहे. पर्यावरणवादी सोनम वांगचुक यांनी लडाखमधील चिनी हालचालींबद्दल चिंता मांडण्यासाठी मोहीम चालवली होती. टीकाकारांवर राजकीय हल्ले झाले, असा आरोपही पक्षाने केला.

पुलवामा हल्ला, पहलगाम हल्ला आणि आता सीमेवरील ताज्या घडामोडी यांबाबत सरकारने दिलेल्या प्रतिसादावर पक्षाने प्रश्न उपस्थित केले आहेत. राष्ट्रीय सुरक्षेच्या प्रश्नांवर अधिक पारदर्शकता आणि राजकीय जबाबदारी हवी, असे पक्षाचे म्हणणे आहे.