पुढील ५ वर्षांसाठी पैसे कुठे गुंतवायचे? नीर कैसर यांची पसंती शेअर बाजाराला

पुढच्या ५ वर्षांसाठी पैसे नेमके कुठे गुंतवायचे, हा प्रश्न सामान्य गुंतवणूकदारापासून श्रीमंतांपर्यंत सगळ्यांसमोर असतो. सोने, बिटकॉइन, सरकारी बॉण्ड्स, रिअल इस्टेट की थेट शेअर बाजार, असे अनेक पर्याय समोर असतात आणि प्रत्येक तज्ज्ञ आपल्या अनुभवानुसार वेगळा सल्ला देतो.

प्रसिद्ध मार्केट्स कॉलमिस्ट आणि 'यूनिसन एडवाइजर्स'चे संस्थापक नीर कैसर यांनी या प्रश्नाचे उत्तर शोधण्यासाठी वेगळाच मार्ग निवडला. त्यांनी विविध प्रमुख एसेट क्लासमध्ये एक प्रकारची स्पर्धा, म्हणजे 'टूर्नामेंट' घेतली. त्या स्पर्धेच्या शेवटी शेअर बाजार हाच सर्वोत्तम पर्याय ठरला, असे त्यांनी सांगितले.

पहिल्या फेरीत त्यांनी बॉण्ड्स आणि सोने यांची तुलना केली. त्यांच्या मते बॉण्ड्स कंटाळवाणे आहेत, तर सोन्यात जास्त आकर्षण आहे, म्हणून त्यांनी सोन्याला पसंती दिली. कॅश आणि बिटकॉइन यांच्यातला निर्णय त्यांच्यासाठी थोडा अवघड होता. पण पैसे रोख स्वरूपात पडून ठेवण्यात त्यांना फारसा रस नाही, म्हणून त्यांनी बिटकॉइनला पुढे नेले. असे करताना त्यांनी बिटकॉइनच्या भविष्यातील परताव्याचे कोणतेही लक्ष्य किंवा किमतीचा अंदाज दिलेला नाही.

पुढच्या टप्प्यात शेअर्स आणि खासगी समभाग गुंतवणूक आमनेसामने आली. इथे कैसर यांनी शेअर बाजार निवडला. खासगी समभाग गुंतवणुकीत प्रत्यक्षात काय चालले आहे, पैशांचा वापर कसा होतो आणि कंपन्यांची आर्थिक स्थिती कशी आहे, याची स्पष्ट माहिती गुंतवणूकदारांना सहज मिळत नाही, असे त्यांचे म्हणणे आहे. तिथे जाहीर होणारे परताव्याचे आकडे किती विश्वासार्ह आहेत, याबद्दलही त्यांनी शंका व्यक्त केली. शेअर बाजारात कंपन्यांची माहिती आणि कामगिरी तुलनेने सहज उपलब्ध होते. मात्र शेअर बाजारातली प्रत्येक गुंतवणूक सुरक्षित किंवा फायदेशीर असतेच, असा याचा अर्थ नाही.

सोने आणि बिटकॉइन समोरासमोर आले, तेव्हा कैसर यांनी सोन्याची निवड केली. दोन्ही पर्यायांकडे मूल्य साठवण्याचे साधन म्हणून पाहता येते. पण सोने हातात घेता येणारी वस्तू आहे, तर बिटकॉइन पूर्णपणे डिजिटल चलन आहे. सोन्याला अनेक वर्षांची परंपरा आहे आणि विविध देशांतले गुंतवणूकदार त्याकडे मौल्यवान संपत्ती म्हणून बघतात. बिटकॉइनची किंमत मुख्यतः बाजारातली मागणी, पुरवठा आणि गुंतवणूकदारांच्या अपेक्षांवर ठरते. कैसर यांची ही निवड त्यांच्या वैयक्तिक पसंतीवर आधारित आहे. त्यामुळे बिटकॉइन पुढे कमी परतावा देईल, असा निष्कर्ष त्यातून काढता येत नाही.

अंतिम फेरीत स्टॉक्स, ऑइल आणि सोने असा मुकाबला झाला आणि शेअर बाजाराने पहिला क्रमांक पटकावला. कारण सांगताना कैसर म्हणाले की, शेअर बाजारात पैसे घातले की गुंतवणूकदाराला अनेक चांगल्या आणि नफा कमावणाऱ्या कंपन्यांमध्ये थेट हिस्सा मिळतो. वेगवेगळ्या कंपन्या शोधत बसण्याची गरज नाही, एखादा चांगला इंडेक्स फंड घेतला तरी पुरेसे ठरू शकते. सोने मात्र एकाच कमोडिटीवर किंवा मर्यादित घटकावर अवलंबून असते. शेअर बाजारामुळे एका व्यवसायावर पूर्णपणे अवलंबून न राहता अर्थव्यवस्थेतल्या अनेक उद्योगांच्या वाढीत सहभागी होता येते, हा त्याचा सर्वात मोठा फायदा असल्याचे त्यांनी सांगितले.

कैसर यांनी कोणत्याही विशिष्ट कंपनीचे शेअर्स घेण्याचा सल्ला दिलेला नाही. कोणता इंडेक्स फंड घ्यावा, एकूण पैशांपैकी किती रक्कम शेअर्समध्ये ठेवावी किंवा पुढच्या 5 वर्षांत किती परतावा मिळेल, याचे कोणतेही निश्चित गणितही त्यांनी मांडलेले नाही. त्यांची निवड ही केवळ वेगवेगळ्या एसेट क्लासमधली वैयक्तिक पसंती आहे आणि त्याकडे गुंतवणूक सल्ला म्हणून पाहू नये. पाच वर्षांसारख्या कालावधीतही शेअर बाजारात मोठे चढ-उतार दिसू शकतात, हेही नाकारता येत नाही.

प्रत्येक गुंतवणूकदाराचे आर्थिक उद्दिष्ट, जोखीम सहन करण्याची क्षमता आणि गुंतवणुकीचा कालावधी वेगळा असतो. त्यामुळे एका तज्ज्ञाची निवड सगळ्यांना लागू होईलच असे नाही. पर्यायांची माहिती घेणे, जोखीम समजून घेणे आणि गरज वाटल्यास आर्थिक सल्लागाराची मदत घेणे महत्त्वाचे आहे.