एनटीएचे मुख्यालय आता मिंटो रोडला, ५,००० तज्ज्ञांचे नवे पॅनेल आणि ४ पातळ्यांची तपासणी

जेईई, नीट आणि सीयूईटी यांसारख्या मोठ्या प्रवेश परीक्षा घेणारी नॅशनल टेस्टिंग एजन्सी (NTA) सध्या मोठ्या बदलांतून जात आहे. पेपर फुटल्याच्या आणि इतर गैरप्रकारांच्या प्रश्नांनंतर सरकार आणि एनटीएने परीक्षा पद्धत 'फुल-प्रूफ' करण्यासाठी कंबर कसली आहे. जुनी पद्धत बदलून जमिनी स्तरावर मोठे प्रशासकीय फेरबदल सुरू झाले आहेत. येत्या काळात पारदर्शकता आणि सुरक्षा यात सुधारणा होईल, असे यातून अपेक्षित आहे.

या सुधारणांचा एक भाग म्हणून एनटीएने आपले कार्यालयही हलवले आहे. दक्षिण-पूर्व दिल्लीतील ओखला येथे असलेले मुख्यालय आता नवी दिल्लीतील मिंटो रोड येथील भारत सरकार प्रेस बिल्डिंगमध्ये गेले आहे. नवी जागा आणि आधुनिक सुरक्षा व्यवस्था यांच्या जोडीला एजन्सीने देशभरातील सुमारे ५,००० शिक्षणतज्ज्ञ, वैज्ञानिक, विषय तज्ज्ञ आणि अनुवादक यांचे नवे पॅनेल उभे केले आहे. फक्त कार्यालय बदलणे हा हेतू नाही, तर प्रत्येक परीक्षा पारदर्शकपणे पार पडेल याची खात्री करणे हा या मोहिमेचा उद्देश आहे.

देशातील मोठ्या परीक्षांच्या प्रश्नपत्रिका तयार करणे, त्यांची तपासणी करणे आणि अनुवादाचा दर्जा पाहणे, यासाठी एनटीएने या ५,००० विषय तज्ज्ञांना आपल्याशी जोडले आहे. या शिक्षणतज्ज्ञांना आणि वैज्ञानिकांना अतिशय कडक अशा ४ पातळ्यांच्या पडताळणीतून जावे लागते. पहिल्या टप्प्यात अर्जदारांची कागदपत्रे, शैक्षणिक पात्रता आणि अनुभव तपासला जातो. त्यानंतर विषय तज्ज्ञांची एक समिती प्रत्येक उमेदवाराचा आधीचा रेकॉर्ड आणि पेपर तयार करण्याचा अनुभव पाहते.

या वर्षी मे महिन्यात नीट यूजीचा पेपर फुटल्याने आणि इतर गैरप्रकारांमुळे देशभर तीव्र निदर्शने झाली होती. त्यानंतर सरकार आणि शिक्षण मंत्रालयाने कठोर पावले उचलून एनटीएमध्ये मोठे फेरबदल केले. सुमारे ६०० संशयित किंवा जुन्या विषय तज्ज्ञांना बाहेर काढण्यात आले. त्या अनुभवातून धडा घेत एजन्सी आता मोठी प्रश्न बँक तयार करत आहे. या नव्या पद्धतीत प्रश्न इतके रँडम असतील की कोणत्याही पेपर सेटरला किंवा ट्रान्सलेटरला ते आधीच लक्षात ठेवणे किंवा फोडणे अशक्य होईल.

या बदलांमुळे विद्यार्थ्यांना दिलासा मिळेल, अशी अपेक्षा आहे. ओखलाहून मिंटो रोडच्या नव्या सरकारी कॅम्पसमध्ये आल्यापासून तिथे सुरक्षेची अतिशय कडक व्यवस्था करण्यात आली आहे. सीक्रेट डॉक्युमेंट्स सीआयएसएफच्या (CISF) पहाऱ्यात ठेवली जातात. प्रश्नपत्रिका तयार होण्यापासून ती छापली जाईपर्यंत आणि परीक्षा केंद्रांवर पोहोचेपर्यंतची पूर्ण साखळी डिजिटल आणि फिजिकल अशा दुहेरी सुरक्षेत बांधली आहे. त्यामुळे पुढच्या सत्रांमध्ये परीक्षेचे वातावरण अधिक सुरक्षित, पारदर्शक आणि विश्वासार्ह असेल, असे यात म्हटले आहे.