दीनानाथ हायस्कूलमध्ये वाचन दिवस साजरा, विद्यार्थ्यांना रोज वाचण्याचे आवाहन

माजी राष्ट्रपती आणि ख्यातनाम शास्त्रज्ञ डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांच्या जयंतीचे औचित्य साधून दीनानाथ हायस्कूल अँड ज्युनियर कॉलेजमध्ये नुकताच वाचन दिवस साजरा करण्यात आला. मुलांमध्ये वाचनाची आवड रुजावी आणि ज्ञान, चारित्र्य व व्यक्तिमत्त्व घडवण्यात पुस्तकांचे किती महत्त्व आहे, हे त्यांच्यापर्यंत पोहोचावे, हा या कार्यक्रमाचा उद्देश होता.

प्रमुख पाहुणे आणि वक्ते म्हणून Dr. Tejinder Singh Rawal उपस्थित होते. भाषणाची सुरुवातच त्यांनी एका प्रश्नाने केली आणि विद्यार्थी लगेच चर्चेत ओढले गेले. माणसाचा सर्वात मोठा शोध कोणता? चाक, वीज, कॉम्प्युटर आणि आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स यांचा विचार केल्यावर त्यांनी लिखित शब्द हे उत्तर सुचवले. लेखनामुळे ज्ञान, शहाणपण आणि माणसाचे अनुभव एका पिढीकडून दुसऱ्या पिढीकडे जातात, म्हणून पुस्तक म्हणजे माणसाचे सर्वात साधे टाइम मशीन आहे, असे ते म्हणाले.

डॉ. कलाम यांच्या विंग्ज ऑफ फायर आणि इग्नायटेड माइंड्स या पुस्तकांचा दाखला देत डॉ. रावल यांनी सांगितले की, पहिले पुस्तक जिज्ञासा, शिक्षण आणि जिद्द एखाद्याचे आयुष्य कसे बदलू शकतात ते दाखवते. दुसरे पुस्तक तरुण भारतीयांना स्वतःची क्षमता ओळखायला आणि देशाला पुढे नेण्यासाठी हातभार लावायला सांगते. एक पुस्तक डॉ. कलाम यांनी काय मिळवले ते सांगते, तर दुसरे वाचकाला विचारते की तू स्वतः काय मिळवू शकतोस, असेही ते म्हणाले.

स्मार्टफोन, सोशल मीडिया आणि आर्टिफिशियल इंटेलिजन्सच्या काळात वाचनाचे स्थान काय, यावरही त्यांनी भाष्य केले. तंत्रज्ञान माहिती झटपट देते, पण सलग वाचनामुळे एकाग्रता, कल्पनाशक्ती, सहानुभूती, चिकित्सक विचार आणि स्वतंत्र निर्णयक्षमता वाढते, असे त्यांनी नमूद केले. आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स विचार करायला मदत करू शकते, पण विचारांची जागा घेऊ नये, असेही ते म्हणाले. खरोखर आवडणारी पुस्तके निवडा, छोट्या उद्दिष्टांनी सुरुवात करा आणि सातत्य ठेवा, म्हणजे वाचन फक्त अभ्यासापुरते न राहता आयुष्यभराचा आनंद बनेल, असा सल्ला त्यांनी विद्यार्थ्यांना दिला.

कार्यक्रमातील एक ठळक भाग म्हणजे 30-Day Reading Challenge. प्रत्येक विद्यार्थ्याने रोज १० ते १५ मिनिटे वाचावे आणि छोट्या पण सातत्यपूर्ण पावलांनी कायमची सवय लावून घ्यावी, असे आवाहन डॉ. रावल यांनी केले. रोज थोडे वाचले तरी नवे विचार मिळतात, शब्दसंग्रह आणि आकलन मजबूत होते आणि दृष्टी विस्तारते, याची आठवणही त्यांनी करून दिली.

त्यानंतर विद्यार्थ्यांनी उजवा हात उंचावून वाचनाची शपथ घेतली. नियमित वाचणे, जिज्ञासू राहणे, प्रश्न विचारणे, स्वतंत्रपणे विचार करणे, तंत्रज्ञानाचा समजूतदारपणे वापर करणे, रोज काहीतरी नवे शिकणे आणि इतरांनाही वाचायला प्रेरणा देणे, असे त्यांनी या शपथेत ठरवले. शाळेत त्या वेळी दुर्गापूजेचा उत्सव सुरू होता आणि देवी दुर्गेची प्रतिमा पार्श्वभूमीवर होती, त्यामुळे हा क्षण विशेष ठरला. देवीने दर्शवलेले धैर्य आणि शक्ती यांचा संबंध डॉ. रावल यांनी ज्ञान, शहाणपण आणि प्रबुद्ध विचारांतून येणाऱ्या बौद्धिक बळाशी जोडला.

रोज वाचा, रोज शिका आणि रोज पुढे जा, या संदेशाने आणि वाचनाच्या नव्या उत्साहाने कार्यक्रमाचा समारोप झाला. जगाला जाणून घेण्यासाठी वाचा, इतरांना समजून घेण्यासाठी वाचा आणि स्वतःचा शोध घेण्यासाठी वाचा, हे तीन विचार डॉ. रावल यांनी विद्यार्थ्यांना दिले. तरुण वाचक घडवण्याच्या दिशेने हे अर्थपूर्ण पाऊल असून वाचन दिवसाची भावना वर्षभर जिवंत ठेवण्यास त्यामुळे मदत होईल.

असा अर्थपूर्ण कार्यक्रम हाती घेतल्याबद्दल Bengali Education Society च्या व्यवस्थापनातील सदस्य AHM Runa Ghosh, पर्यवेक्षिका Vaishali Gunasekharan आणि प्रशासक Anju Seth यांनी प्रभारी शिक्षिका Dr. Jyotimani Rocque आणि ग्रंथपाल Sonali Nachankar यांचे त्यांच्या प्रयत्नांबद्दल अभिनंदन केले.