१ नोव्हेंबरपासून पिवळ्या-केशरी कार्डधारकांचे मोफत धान्य बंद? तसा कोणताही आदेश निघालेला नाही

सोशल मीडियावर फिरत असलेल्या एका मेसेजमुळे महाराष्ट्रातील रेशन कार्डधारकांमध्ये काळजी निर्माण झाली आहे. या मेसेजमध्ये असा दावा आहे की पिवळ्या आणि केशरी कार्डधारकांना मिळणारे मोफत धान्य १ नोव्हेंबर २०२६ पासून बंद होणार. मात्र उपलब्ध माहितीनुसार हा दावा दिशाभूल करणारा आहे, कारण ही सुविधा थांबवण्याचा कोणताही शासकीय आदेश काढण्यात आलेला नाही.

या गोंधळाचे कारण रेशन कार्डच्या नोंदींची सुरू असलेली पडताळणी असल्याचे दिसते. ही पडताळणी अजून सुरू आहे. या प्रक्रियेत अपात्र नोंदी वगळल्या जाऊ शकतात, पण पिवळे किंवा केशरी कार्ड असलेल्या प्रत्येक कुटुंबाचा धान्याचा हक्क जाईल, असा त्याचा अर्थ होत नाही.

अनेक कुटुंबे दर महिन्याच्या धान्यासाठी सार्वजनिक वितरण व्यवस्थेवर अवलंबून असतात. त्यामुळे लाभ अचानक संपणार असा दावा आला, आणि तो अधिकृत सूचना किंवा कागदपत्रांशिवाय पुढे पाठवला गेला, तर लोकांमध्ये अनिश्चितता निर्माण होऊ शकते.

केंद्राच्या मिशन सुधार उपक्रमांतर्गत ही पडताळणी मोहीम सुरू आहे. रेशन कार्डच्या नोंदी स्वच्छ करणे आणि ज्या नोंदी यापुढे लाभासाठी पात्र नसतील त्या ओळखणे हा तिचा हेतू आहे. यात दुबार नोंदणी, मृत व्यक्तींशी जोडलेली कार्डे, दुसरीकडे स्थलांतर केलेल्या लोकांच्या नोंदी आणि बराच काळ वापरली न गेलेली कार्डे यांचा समावेश आहे.

लाभार्थी याद्या अचूक करणे आणि अन्न सुरक्षेची मदत पात्र लोकांपर्यंत पोहोचेल याची खात्री करणे, हे या कामाचे उद्दिष्ट आहे. अपात्र आढळल्यास एखाद्याची वैयक्तिक नोंद वगळली जाऊ शकते. पण ती कारवाई म्हणजे राज्यातील सर्व पिवळ्या आणि केशरी कार्डधारकांचे लाभ काढून घेणे नव्हे, ही दोन्ही गोष्टी वेगळ्या आहेत.

पडताळणी प्रक्रियेबद्दल उपलब्ध माहितीनुसार, राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा कायद्यांतर्गत नोंदींमध्ये झालेल्या बदलांचा परिणाम सुमारे २.८५ लाख लाभार्थ्यांवर झाला आहे. या आकड्यावरून या दोन्ही प्रकारच्या कार्डधारकांच्या प्रत्येक कुटुंबाचे मोफत धान्य थांबेल, असा निष्कर्ष काढू नये.

आपले लाभ सुरू राहणार का, हे ठरवताना रेशन कार्डधारकांनी फक्त फॉरवर्ड केलेल्या मेसेजवर विसंबून राहू नये. राज्य सरकारच्या अधिकृत घोषणा तपासाव्यात. स्वतःच्या पात्रतेबद्दल शंका असेल, तर जवळच्या रेशन कार्यालयाकडून खुलासा करून घ्यावा.

उपलब्ध माहितीनुसार, १ नोव्हेंबरपासून सर्व पिवळ्या आणि केशरी रेशन कार्डधारकांचे मोफत धान्य बंद करण्याचा राज्यव्यापी निर्णय झाल्याची पुष्टी झालेली नाही.