JEE Main 2027 आधीच्या 90 दिवसांत अभ्यासाचे नियोजन कसे करावे, तज्ज्ञांचा सल्ला

पुणे, 29 ऑक्टोबर 2026: पुण्यातला एखादा बारावीचा विद्यार्थी आज रात्री अपूर्ण राहिलेल्या धड्यांची यादी पाहून काळजीत असेल. धडे जास्त आणि दिवस कमी, असा हिशेब त्याच्या डोक्यात चालू असेल. JEE Main 2027 ची Session 1 22 जानेवारीला सुरू होते, म्हणजे हातात 90 दिवसांपेक्षा कमी वेळ उरला आहे. प्राइम अकॅडमी, पुणेचे संस्थापक ललित कुमार सांगतात की, या शेवटच्या काळात ज्याचा स्कोअर सर्वात जास्त सुधारतो, तो विद्यार्थी सर्वाधिक अभ्यासक्रम संपवणारा नसतो. तो स्वतःला एक नेमका प्रश्न विचारतो: माझे पुढचे 20 मार्क कुठे लपले आहेत?

ललित कुमार यांच्या म्हणण्यानुसार JEE चा स्कोअर महत्त्वाचा आहे, पण तो विद्यार्थ्याच्या क्षमतेचा निकाल किंवा त्याच्या भविष्याची भविष्यवाणी नाही. विद्यार्थी घडतो तो तयारीतून: स्वतःची ताकद आणि कमतरता ओळखणे, आपण कुठे आहोत हे समजणे, कमी वेळेचे नियोजन करणे, योजना राबवणे आणि गडबड झाली तर बदल करणे. सोशल मीडियासारख्या गोष्टींपासून दूर राहणेही यात येते. या सवयी अभ्यासक्रम संपल्यावरही सोबत राहतात, असे ते म्हणतात. IIT मधून शिकलेल्यांनी Flipkart, Ola आणि Zomato सारख्या कंपन्या उभ्या केल्या, काहींनी IAS आणि IPS अधिकारी म्हणून काम केले, तर काही बॉलिवूडसारख्या इंजिनिअरिंगपासून खूप वेगळ्या क्षेत्रातही यशस्वी झाले.

पुढचे तीन महिने अभ्यासक्रम संपवण्याच्या उद्देशाने न घालवता, 90 दिवसांतून JEE Main मध्ये जास्तीत जास्त स्कोअर कसा काढता येईल, असा विचार करा, असा त्यांचा सल्ला आहे. उत्तर प्रत्येकासाठी वेगळे असते. 180 मार्क मिळवणाऱ्याची योजना 100 मार्क मिळवणाऱ्यापेक्षा वेगळी हवी, आणि फिजिक्समध्ये पक्का पण केमिस्ट्रीत कच्चा असलेल्याची योजना उलट परिस्थितीतल्या विद्यार्थ्यापेक्षा वेगळी हवी. दोन दशकांपेक्षा जास्त काळ JEE शिकवल्याच्या अनुभवावरून ते सांगतात की शेवटच्या टप्प्यातली मोठी सुधारणा नाट्यमय बदलांतून येत नाही. पुन्हा पुन्हा होणाऱ्या चुका सुधारणे, प्रश्न नीट निवडणे आणि मॉक टेस्टच्या विश्लेषणावरून पुढे काय शिकायचे ते ठरवणे, अशा छोट्या आणि नेमक्या गोष्टींतून ती येते.

अभ्यासक्रमाचे तीन गट करावेत, असे ते सुचवतात. पहिल्या गटात तुम्हाला चांगले येणारे आणि JEE मध्ये महत्त्व असलेले विषय येतात. Modern Physics आणि Thermodynamics ही उदाहरणे ते देतात. हे दोन्ही फिजिक्स आणि केमिस्ट्री या दोन्हीत येतात, त्यामुळे चांगली तयारी दुप्पट फायदा देते. दुसऱ्या गटात ओळखीचे पण खात्रीने न सुटणारे धडे येतात. हे सर्वात फायद्याचे क्षेत्र असते आणि गेल्या वर्षांचे प्रश्न (PYQs), नेमका सराव आणि शिक्षकांची मदत यातून ते मजबूत करता येते. तिसऱ्या गटात कमकुवत किंवा अवघड वाटणारे विषय येतात. त्यांच्यात तासन्तास घालवले तर वेळापत्रक बिघडते आणि आत्मविश्वासही कमी होतो. परीक्षेत दडपणाखाली विद्यार्थी असे प्रश्न सोडून देतातच. त्यामुळे त्यातल्या जमण्यासारख्या भागातून मिळू शकणारे मार्क काढावेत. Rotational Motion अवघड वाटत असेल, तरी moment of inertia, parallel आणि perpendicular axis theorems, torque, angular momentum आणि rotational kinetic energy यांवरची सूत्रांवर आधारित गणिते करता येतात.

प्रत्येक विषयाला ठराविक वेळ द्या आणि तो पाळा, असेही ते सांगतात. सहा तास ठरवले असताना Electrostatics वर दहा तास गेले, तर पुढचे सगळे विषय मागे पडतात आणि परीक्षेची तारीख हलत नाही. म्हणून ठरलेल्या वेळात संकल्पना उजळणे, महत्त्वाची गणिते सोडवणे, मुख्य प्रकार लिहून ठेवणे आणि शंका दूर करून पुढे जाणे गरजेचे आहे.

अभ्यासक्रम संपल्यावर टेस्ट देऊ, असे न ठरवता टेस्ट आधीच सुरू करा, असे ते म्हणतात. संकल्पना माहीत असणे आणि परीक्षेचे कौशल्य या वेगळ्या गोष्टी आहेत. प्रश्नांची निवड, वेळेचे नियोजन, गणितातल्या चुका आणि दडपण यामुळे सूत्र येत असूनही मार्क जाऊ शकतात. टेस्टनंतर फक्त स्कोअर न पाहता प्रत्येक प्रश्नाचे विश्लेषण करा. कमी टेस्ट घेऊन नीट विश्लेषण करणे हे सलग टेस्ट देऊन त्या तशाच सोडून देण्यापेक्षा चांगले, असे ते सांगतात. चुकांची नोंद ठेवणे, गेल्या वर्षांचे प्रश्न विचारपूर्वक सोडवणे, वर्गात सोडवलेली महत्त्वाची गणिते पुन्हा पाहणे आणि बोर्ड व JEE ची तयारी एकत्र बांधणे, हेही त्यांच्या सल्ल्यात आहे.

Session 1 ला रंगीत तालीम समजू नका, असा त्यांचा इशारा आहे. पर्सेंटाइल हे सापेक्ष असते आणि अनेक विद्यार्थी व शिक्षकांच्या निरीक्षणानुसार तीच कामगिरी Session 1 मध्ये Session 2 पेक्षा साधारण एक ते दोन पर्सेंटाइल जास्त मिळवून देते. Session 1 मध्ये कमी गुण मिळालेले काही जण Session 2 ला येत नाहीत, आणि जे येतात त्यांना तयारीला जास्तीचे आठवडे मिळालेले असतात. म्हणून Session 1 ची तयारी गंभीरपणे करा आणि Session 2 ही अतिरिक्त संधी माना.

प्राइम अकॅडमीच्या या वर्षीच्या क्रॅश कोर्समध्ये विद्यार्थी नेहमीच्या वर्गात शिकतात आणि प्रत्येकाला एका शिक्षकासोबत वैयक्तिक सत्रही मिळते. Autonise ने विकसित केलेले AI प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या टेस्टचे विश्लेषण करून मार्क कुठे जात आहेत ते दाखवते, असे ललित कुमार सांगतात. दिशा AI दाखवते, पण निर्णय शिक्षकाचा आणि मेहनत विद्यार्थ्याची राहते, असे ते म्हणतात. ललित कुमार हे IIT Bombay चे पदवीधर आहेत आणि त्यांच्या 24 वर्षांच्या अध्यापनाच्या कारकिर्दीत त्यांनी 3,000 पेक्षा जास्त IITians ना मार्गदर्शन केले आहे.